Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia o przedstawienie planów dotyczących rozwoju protonoterapii w Polsce i poprawy dostępu pacjentów do tej metody leczenia nowotworów. Pismo skierował do podsekretarz stanu w resorcie zdrowia, Katarzyny Kęckiej, zwracając uwagę na brak strategii krajowej, mimo funkcjonowania nowoczesnego Centrum Cyklotronowego Bronowice w Krakowie. RPO poinformował, że z napływających do niego informacji wynika brak skutecznych rozwiązań systemowych, które pozwoliłyby zwiększyć liczbę pacjentów korzystających z protonoterapii. Podkreślił, że choć rozszerzono listę wskazań do terapii protonowej na nowotwory zlokalizowane poza narządem wzroku, krakowskie centrum nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości terapeutycznych. Jednocześnie, mimo powołania specjalnego zespołu, nie opracowano strategii rozwoju protonoterapii w Polsce, a Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020–2030 nie odnosi się wprost do tego zagadnienia. Biuro RPO zwróciło uwagę, że ograniczona dostępność protonoterapii dotyczy także pacjentów pediatrycznych, którzy wymagają znieczulenia ogólnego w trakcie leczenia. W takich przypadkach część świadczeń realizowano za granicą za zgodą prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Według Rzecznika mogło to oznaczać dodatkowe koszty dla budżetu państwa, przy jednoczesnym niewykorzystaniu krajowej infrastruktury medycznej. W swoim wystąpieniu zastępca RPO zaznaczył, że nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny oraz są drugą najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Przypomniał, że radioterapia, w tym nowoczesne techniki, takie jak protonoterapia, jest jedną z kluczowych metod leczenia onkologicznego. Pozwala na lepszą miejscową kontrolę nowotworu i zmniejsza ryzyko powikłań, co ma szczególne znaczenie w przypadku guzów położonych głęboko w organizmie. Rzecznik poprosił Ministerstwo Zdrowia o przedstawienie stanowiska w sprawie dotychczasowych działań i planów związanych z protonoterapią, w tym o informacje dotyczące zwiększenia dostępności tej metody dla dorosłych i dzieci oraz lepszego wykorzystania potencjału Centrum Cyklotronowego Bronowice. Odpowiedź resortu ma pokazać, czy i w jaki sposób protonoterapia zostanie włączona w szerszą politykę onkologiczną państwa oraz czy pacjenci mogą liczyć na szerszy dostęp do tej formy leczenia w najbliższych latach.