Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia odrzuciło postulat RPO dotyczący ograniczenia uprawnień psychoonkologów wyłącznie do magistrów psychologii.
- •Resort zdrowia tłumaczy decyzję chęcią uniknięcia paraliżu opieki wspierającej na oddziałach onkologicznych z powodu braków kadrowych.
- •Zgodnie z przepisami z 2013 roku, psychoonkologiem w Polsce może być magister psychologii lub medycyny po odpowiednich studiach podyplomowych.
- •Konflikt prawny wywołała nowa ustawa o zawodzie psychologa ze stycznia 2026 r., która zastrzega udzielanie świadczeń psychologicznych tylko dla magistrów psychologii.
- •MZ rozważa rozwiązanie problemu poprzez utworzenie nowej, państwowej specjalizacji medycznej z zakresu psychoonkologii.
W lipcu 2026 roku Ministerstwo Zdrowia odrzuciło postulat Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący ograniczenia prawa do wykonywania zawodu psychoonkologa wyłącznie do osób z tytułem magistra psychologii.
@NaczelnaL
@BiuroRPO @RzeczPacjenta
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Tomasz Maciejewski w lipcu 2026 roku podpisał odmowną odpowiedź na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka (sygn. sprawy V.7010.77.2024 / V.7010.87.2024) dotyczące kwalifikacji zawodowych psychoonkologów. Rzecznik postulował, aby dostosować przepisy do nowej ustawy i ograniczyć te uprawnienia wyłącznie do osób z tytułem magistra psychologii. Maciejewski wyjaśnił, że zmiana definicji psychoonkologa oraz wykluczenie osób bez dyplomu psychologa doprowadziłyby do paraliżu opieki wspierającej w szpitalach. Resort podkreślił, że musi uwzględniać realną dostępność świadczeń w całym kraju, a nagłe zaostrzenie wymogów mogłoby odciąć chorych od niezbędnej pomocy.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych psychoonkologiem w Polsce może być magister psychologii lub medycyny, o ile ukończył studia podyplomowe z zakresu psychoonkologii. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uniemożliwia przy tym resortowi narzucenie uczelniom jednolitego programu kształcenia podyplomowego ze względu na ich autonomię. Równolegle, w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030, Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Polskim Towarzystwem Psychoonkologicznym oraz Uniwersytetem Jagiellońskim, przygotowało ramowy program szkoleniowy dla młodych psychologów rozpoczynających pracę w onkologii.
Spór o uprawnienia zawodowe wywołało wejście w życie 23 stycznia 2026 roku nowej ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. Zastrzega ona udzielanie świadczeń psychologicznych wyłącznie dla osób z tytułem magistra psychologii, które uzyskały wpis na listę Regionalnej Izby Psychologów. Tymczasem polskie szpitale, zmagające się z kryzysem kadrowym w onkologii, powszechnie zatrudniają na stanowiskach psychoonkologów lekarzy czy pielęgniarki po odpowiednich studiach podyplomowych. W innych krajach Unii Europejskiej, np. w Niemczech, psychoonkologia jest specjalizacją zastrzeżoną dla psychologów klinicznych lub psychiatrów, podczas gdy pozostali pracownicy medyczni zapewniają jedynie podstawowe wsparcie.
Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć kolejne kroki prawne, aby usunąć rozbieżności między ustawą a rozporządzeniem resortowym. Aby rozwiązać ten problem, Ministerstwo Zdrowia analizuje obecnie możliwość utworzenia nowej, państwowej dziedziny szkolenia specjalizacyjnego w ochronie zdrowia z zakresu psychoonkologii.
Development and validation of the self-care in partners of cancer patients (SC-PC) questionnaire: a mixed methods study protocol.
BMJ open
Priorytety opieki onkologicznej z perspektywy pacjentów
Porównanie stanowisk w sprawie uprawnień psychoonkologów
Obecne wymogi (Rozporządzenie MZ z 2013)
Postulat RPO (Zgodność z ustawą z 2026)
Kalendarium i przebieg sporu o uprawnienia psychoonkologów
Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Zdrowia i RPO.
Słownik pojęć
- Psychoonkologia
- Dziedzina z pogranicza psychologii i medycyny (onkologii), zajmująca się wpływem czynników psychicznych na powstawanie i przebieg chorób nowotworowych oraz wsparciem psychologicznym pacjentów i ich rodzin.
- Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO)
- Niezależny organ państwowy stojący na straży wolności oraz praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP i innych przepisach prawnych.
- Świadczenia gwarantowane
- Świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych (w ramach ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ), do których pacjenci mają prawo na zasadach określonych w ustawie.
- Autonomia uczelni
- Samodzielność szkół wyższych w zakresie m.in. tworzenia programów studiów, regulowana ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ograniczająca bezpośredni wpływ ministerstwa na program kształcenia podyplomowego.
