Najważniejsze
- •Vermont jako pierwszy stan USA zakazał paraquatu, a przepisy mają wejść w życie 1 listopada 2026 r.
- •Dla części upraw, m.in. sadów owocowych, jagód i małych owoców, przewidziano okres przejściowy do 2030 r.
- •Władze stanowe i organizacje prozdrowotne wiążą zakaz z obawami o możliwy związek paraquatu z chorobą Parkinsona.
- •EPA nadal prowadzi przegląd bezpieczeństwa paraquatu, a jego producent Syngenta zaprzestał globalnej produkcji i sprzedaży, choć broni bezpieczeństwa środka.
- •Decyzja Vermontu wpisuje się w światowy trend ograniczania paraquatu, który został wcześniej zakazany m.in. w Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii, Chinach, Wietnamie, Malezji i Tajlandii.
Vermont jako pierwszy stan USA zakazał paraquatu, herbicydu powiązanego z chorobą Parkinsona. Zakaz zacznie obowiązywać 1 listopada 2026 roku.
Vermont stał się pierwszym stanem w USA, który zakazał stosowania paraquatu, jednego z najczęściej używanych herbicydów. Zakaz uchwalono 25 czerwca 2026 roku, a przepisy mają wejść w życie 1 listopada 2026 roku. Dla niektórych upraw, w tym sadów owocowych, jagód i małych owoców, przewidziano dłuższy czas na odejście od tej substancji — do 2030 roku.
Władze stanowe powołały się na możliwy związek między paraquatem a chorobą Parkinsona. Zwolennicy zakazu uznali decyzję Vermontu za ważny sygnał dla innych stanów, które dotąd nie zdołały przeforsować podobnych ograniczeń. Dan Feehan z The Michael J. Fox Foundation powiedział, że ruch Vermontu „zmienia rozmowę” o bezpieczeństwie tej substancji i może skłonić kolejne legislatury do działania.
Paraquat trafił na rynek w USA w 1964 roku i szybko stał się popularnym środkiem do zwalczania chwastów. Według danych United States Geological Survey w 2018 roku w kraju zużyto ponad 10 milionów funtów tej substancji, głównie na południu, na Środkowym Zachodzie i w Kalifornii. Herbicyd jest stosowany przy ochronie soi, bawełny i kukurydzy, a także w sadach jabłoniowych i w uprawach winorośli. EPA wymaga specjalnego szkolenia od certyfikowanych aplikatorów paraquatu, ponieważ środek jest uznawany za wyjątkowo toksyczny i może powodować poważne problemy zdrowotne po kontakcie lub połknięciu.
Spór o paraquat trwa od lat. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska prowadzi obecnie przegląd jego bezpieczeństwa, choć wcześniej mówiła, że nie widzi jednoznacznego związku z chorobą Parkinsona. Firma Syngenta, która przez lata produkowała paraquat, ogłosiła w tym roku, że kończy globalną produkcję i sprzedaż tej substancji, ale nadal broni jej bezpieczeństwa. Inni producenci wciąż oferują ten środek.
Zakaz w Vermont wpisuje się w szerszy trend ograniczania użycia paraquatu. Substancję wcześniej zakazały m.in. Unia Europejska i Wielka Brytania w 2007 roku, a później także Chiny, Wietnam, Malezja i Tajlandia. W praktyce decyzja Vermontu może zwiększyć presję na kolejne stany USA, choć dla części rolników oznacza też konieczność szybkiego znalezienia alternatyw przed wejściem przepisów w życie.
Paraquat: od popularnego herbicydu do zakazu w Vermont
Na podstawie treści artykułu i danych USGS przywołanych w tekście.
Kluczowe fakty o paraquacie i zakazie w Vermont
| Fakt | Wartość / opis | Źródło w tekście |
|---|---|---|
| Data uchwalenia zakazu | 25 czerwca 2026 | Artykuł |
| Wejście w życie przepisów | 1 listopada 2026 | Artykuł |
| Okres przejściowy dla części upraw | do 2030 roku | Artykuł |
| Rok wprowadzenia paraquatu na rynek USA | 1964 | Artykuł |
| Zużycie paraquatu w USA w 2018 r. | ponad 10 milionów funtów | USGS przywołany w artykule |
| Liczba stanów / krajów wprowadzenia ograniczeń jako kontekst | Vermont jako pierwszy stan USA; wcześniejsze zakazy m.in. UE, Wielka Brytania, Chiny, Wietnam, Malezja, Tajlandia | Artykuł |
Na podstawie treści artykułu i przywołanych w nim danych USGS.
Słownik pojęć
- Paraquat
- Silnie toksyczny herbicyd stosowany do zwalczania chwastów, uznawany za niebezpieczny przy kontakcie i po połknięciu.
- Herbicyd
- Środek chemiczny używany do niszczenia niepożądanych roślin, czyli chwastów.
- Choroba Parkinsona
- Postępujące schorzenie neurologiczne, które wpływa na kontrolę ruchów i może powodować drżenie, sztywność oraz spowolnienie.
- EPA
- Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska; w tym kontekście organ prowadzący przegląd bezpieczeństwa paraquatu i wymagający specjalnych szkoleń dla aplikatorów.
- USGS
- United States Geological Survey; instytucja, której dane w artykule pokazują skalę zużycia paraquatu w USA.
- Certyfikowany aplikator
- Osoba uprawniona do stosowania określonych środków ochrony roślin po spełnieniu wymogów szkoleniowych i egzaminacyjnych.
