Najważniejsze
- •Wysoki wskaźnik BMI w wieku 6–15 lat wiąże się ze znacząco niższą liczbą urodzeń dzieci po 25. roku życia (spadek prawdopodobieństwa urodzenia o 42% w grupie wiekowej 30–34 lata).
- •Brak oficjalnego wzrostu diagnoz niepłodności w państwowych rejestrach wynikał z barier prawnych w Danii – pacjentki z BMI >30/35 nie miały dostępu do państwowo finansowanego in vitro.
- •Badanie obejmowało dane medyczne 60 864 Duńczyków urodzonych w latach 1950–1989, wykorzystując historyczne pomiary ze szkół w Kopenhadze.
- •Problem jest szczególnie istotny w kontekście spływającego globalnego współczynnika dzietności (z 4,8 w 1950 r. do 2,2 w 2021 r.) oraz narastającej epidemii otyłości (1 na 3 dziewczęta w Europie i USA).
Wysoki wskaźnik BMI w wieku 6–15 lat znacząco obniża prawdopodobieństwo urodzenia dziecka po 25. roku życia – wynika z duńskiego badania obejmującego ponad 60 tysięcy kobiet.
Duńskie badanie obejmujące ponad 60 tysięcy kobiet, opublikowane na łamach czasopisma „JAMA Network Open”, wykazało, że wysoki wskaźnik BMI między 6. a 15. rokiem życia wiąże się ze znacząco niższą liczbą urodzeń po 25. roku życia. Zjawisku temu nie towarzyszył jednak wzrost liczby oficjalnych diagnoz niepłodności w rejestrach państwowych.
Przebieg badania i wyniki
Naukowcy z Center for Clinical Research and Prevention w Kopenhadze, pod kierunkiem dr Dorthe C. Pedersen oraz dr Jennifer L. Baker, przeanalizowali dane medyczne 60 864 kobiet urodzonych w latach 1950–1989. Badacze wykorzystali historyczne pomiary masy ciała i wzrostu ze szkół w Kopenhadze. Otyłość w dzieciństwie stwierdzono u 3,8% badanej próby.
Przed 25. rokiem życia wskaźniki urodzeń we wszystkich grupach BMI były identyczne. Różnice pojawiły się w kolejnych latach i narastały wraz z wiekiem badanych. W grupie kobiet w wieku 30–34 lata spadek prawdopodobieństwa urodzenia dziecka u pacjentek z otyłością utrzymującą się od dzieciństwa wyniósł aż 42%.
Brak diagnoz w rejestrach a kryteria leczenia
Analiza podgrupy 58 148 kobiet bezdzietnych wykazała, że diagnozę niepłodności pierwotnej otrzymało 5 381 pacjentek. Kobiety z wysokim BMI w dzieciństwie rzadziej trafiały do rejestru z oficjalnym rozpoznaniem medycznym. Wynika to z duńskich przepisów ograniczających dostęp do państwowego finansowania zabiegów in vitro. System kwalifikacyjny odrzuca wnioski kobiet ze wskaźnikiem BMI powyżej 30 lub 35 kg/m² (w zależności od wieku). W efekcie pacjentki te nie otrzymują skierowań do klinik i nie trafiają do medycznych baz danych. Po ograniczeniu analizy do 41 485 kobiet, które wyszły za mąż przed 45. rokiem życia, różnica w liczbie urodzeń uległa zmniejszeniu, ale nie zniknęła całkowicie.
Wyniki badania wpisują się w obserwowany na świecie spadek globalnego współczynnika dzietności – z 4,8 w 1950 roku do 2,2 w 2021 roku. Jednocześnie statystyki wskazują na narastający problem nadwagi i otyłości, która dotyka obecnie jedną na trzy dziewczęta w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Autorzy opracowania podkreślają, że badanie miało charakter obserwacyjny i nie dowodzi bezpośrednio związku przyczynowo-skutkowego. Wskazują na konieczność dalszych analiz, które pozwolą oddzielić wpływ czynników biologicznych od barier społeczno-behawioralnych oraz uwzględnią wskaźnik BMI badanych kobiet w ich dorosłym życiu.
Wpływ trajektorii BMI w dzieciństwie na wskaźnik urodzeń i statystyki badania (JAMA Network Open)
| Wskaźnik / Parametr | Wartość / Wynik | Komentarz / Szczegóły |
|---|---|---|
| Wielkość badanej próby | 60 864 kobiety | Kobiety urodzone w latach 1950–1989 w Kopenhadze |
| Częstość otyłości w dzieciństwie | 3,8% | Pomiary w wieku 6–15 lat ze szkół kopenhaskich |
| Różnica w urodzeniach przed 25. r.ż. | Brak różnic | Wskaźniki urodzeń we wszystkich grupach BMI były identyczne |
| Spadek prawdopodobieństwa urodzenia (wiek 30–34 lata) | 42% | Dotyczy kobiet z dziecięcą trajektorią otyłości |
Center for Clinical Research and Prevention, Kopenhaga / JAMA Network Open
Kluczowe wskaźniki: otyłość dziecięca a płodność i dzietność
JAMA Network Open / Center for Clinical Research and Prevention
Nadwaga i otyłość dzieci to problem zdrowia publicznego
Słownik pojęć
- BMI
- Wskaźnik masy ciała (Body Mass Index) obliczany poprzez podzielenie masy ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach, służący do oceny stopnia odżywienia i ryzyka nadwagi oraz otyłości.
- Niepłodność pierwotna
- Niemożność zajścia w ciążę u kobiety, która nigdy wcześniej nie była w ciąży, pomimo regularnego współżycia bez stosowania antykoncepcji przez co najmniej 12 miesięcy.
- Współczynnik dzietności
- Średnia liczba dzieci, które urodziłaby kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego (15–49 lat) przy zachowaniu dotychczasowych cząstkowych współczynników płodności.
- In vitro (IVF)
- Metoda zapłodnienia pozaustrojowego, polegająca na połączeniu komórki jajowej i plemnika w warunkach laboratoryjnych, a następnie umieszczeniu zarodka w macicy.
- Badanie obserwacyjne
- Typ badania naukowego, w którym badacze obserwują uczestników bez wprowadzania jakichkolwiek interwencji lub eksperymentów, pozwalający na wykrycie korelacji, ale nie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego.
