Najważniejsze
- •Do 2036 roku liczba kobiet w wieku 35–49 lat z niepłodnością może wzrosnąć na świecie do niemal 80 mln, czyli o blisko 50% względem 2023 roku.
- •Największy wzrost prognozowany jest w grupie 35–39 lat, co autorzy łączą głównie z wiekiem: spadkiem rezerwy jajnikowej i gorszą jakością komórek jajowych.
- •Oprócz biologii znaczenie mają także czynniki społeczne: późniejsze zakładanie rodziny, odkładanie macierzyństwa oraz różny dostęp do diagnostyki i leczenia.
- •Niepłodność dotyczy nie tylko kobiet — w skali świata doświadcza jej około jedna na sześć osób, a problem obejmuje 8–12% par w wieku rozrodczym.
- •Prognoza oznacza większe obciążenie dla ochrony zdrowia i potrzebę działań wykraczających poza leczenie, m.in. w polityce rodzinnej i warunkach pracy.
Do 2036 roku liczba kobiet w wieku 35–49 lat z niepłodnością może wzrosnąć na świecie do niemal 80 mln — wynika z badania opublikowanego w „The Lancet”.
Badanie opublikowane w „The Lancet” przewiduje, że do 2036 roku liczba kobiet w wieku 35–49 lat z niepłodnością wzrośnie na świecie do niemal 80 milionów. Oznacza to wzrost o blisko 50 proc. względem 2023 roku, kiedy problem dotyczył około 53,6 miliona kobiet.
Autorzy analizy oparli się na danych z projektu Global Burden of Disease 2023, który obejmuje 204 kraje i regiony oraz lata 1990–2023. Najsilniejszy wzrost ma dotyczyć kobiet między 35. a 39. rokiem życia. Badacze wskazują, że w tej grupie wiekowej znaczenie mają przede wszystkim zmiany biologiczne, w tym spadek rezerwy jajnikowej i gorsza jakość komórek jajowych. To obniża szanse na naturalne poczęcie, zwiększa ryzyko poronień i zmniejsza skuteczność technik wspomaganego rozrodu.
Autorzy podkreślają też, że problem nie wynika wyłącznie z procesów biologicznych. W wielu krajach kobiety później zawierają związki, później decydują się na dziecko i częściej odkładają macierzyństwo z powodów zawodowych lub ekonomicznych. Zmienia się także świadomość zdrowotna. Coraz więcej par szuka diagnostyki i leczenia, więc część wzrostu może odzwierciedlać lepsze wykrywanie problemu. Jednocześnie dostęp do badań i terapii w wielu państwach pozostaje ograniczony, kosztowny albo nierówny.
Analiza pokazuje, że największy wzrost niepłodności obserwuje się w krajach bardziej rozwiniętych. To właśnie tam późniejsze zakładanie rodziny i zmiany stylu życia szczególnie wpływają na obraz epidemiologiczny. Badacze zwracają uwagę, że starzenie się społeczeństw i przemiany społeczno-ekonomiczne zwiększają liczbę kobiet narażonych na niepłodność w późniejszym wieku, a więc także presję na systemy ochrony zdrowia.
Niepłodność nie dotyczy wyłącznie kobiet. Według przywoływanych danych na jakimś etapie życia doświadcza jej około jedna na sześć osób na świecie, a problem obejmuje 8–12 proc. par w wieku rozrodczym. Oznacza to, że diagnostyka i planowanie polityki zdrowotnej muszą uwzględniać oboje partnerów.
W praktyce prognoza z „The Lancet” oznacza rosnące zapotrzebowanie na specjalistyczną opiekę, ale też większą potrzebę działań społecznych związanych z polityką rodzinną, warunkami pracy i wsparciem dla młodszych rodziców. Bez tego sama rozbudowa leczenia może nie wystarczyć do zahamowania trendu.
Prognoza liczby kobiet z niepłodnością w wieku 35–49 lat
| Rok | Liczba kobiet | Zmiana względem 2023 |
|---|---|---|
| 2023 | 53,6 mln | — |
| 2036 | niemal 80 mln | około +48,6% |
Źródło: badanie opublikowane w The Lancet, dane Global Burden of Disease 2023.
Dlaczego rośnie liczba przypadków niepłodności po 35. roku życia?
Źródło: analiza opublikowana w The Lancet; opracowanie własne na podstawie artykułu.
Słownik pojęć
- Niepłodność
- Brak uzyskania ciąży po 12 miesiącach regularnych stosunków bez zabezpieczenia (lub szybciej, gdy kobieta ma 35 lat i więcej).
- Rezerwa jajnikowa
- Zasób pęcherzyków jajnikowych w jajnikach; z wiekiem stopniowo się obniża.
- Komórki jajowe
- Gamety żeńskie biorące udział w zapłodnieniu; ich liczba i jakość maleją wraz z wiekiem.
- Techniki wspomaganego rozrodu (ART)
- Procedury medyczne wspierające zajście w ciążę, np. inseminacja czy zapłodnienie pozaustrojowe (IVF).
- DALY
- Lata życia skorygowane o niepełnosprawność — wskaźnik obciążenia chorobą dla zdrowia i jakości życia.
- Global Burden of Disease (GBD)
- Międzynarodowy projekt analizujący obciążenie chorobami w populacjach na świecie.
