Najważniejsze
- •Rozpoczęło się badanie kliniczne CRAVE (ponad 600 weteranów) sprawdzające skuteczność wstrzykiwanego semaglutydu w leczeniu zaburzeń używania alkoholu (AUD).
- •Badanie z CU Anschutz potwierdza, że doustna forma semaglutydu zmniejsza głód alkoholowy oraz liczbę dni z intensywnym piciem.
- •Problem alkoholowy dotyczy 11-14% weteranów w USA, podczas gdy w populacji ogólnej wskaźnik ten wynosi ok. 10%.
- •FDA od 2006 roku nie zatwierdziło żadnego nowego leku na alkoholizm, co zwiększa nadzieje pokładane w analogach GLP-1.
- •Eksperci ostrzegają przed samodzielnym przyjmowaniem leku, szczególnie przez osoby z PTSD lub urazami mózgu, z uwagi na potencjalne ryzyko nasilenia depresji.
Departament Spraw Weteranów USA uruchomił ogólnokrajowe badanie kliniczne CRAVE z udziałem ponad 600 weteranów. Naukowcy ocenią skuteczność semaglutydu podawanego w zastrzykach w leczeniu uzależnienia od alkoholu.
Departament Spraw Weteranów USA (VA) rozpoczął ogólnokrajowe badanie kliniczne CRAVE z udziałem ponad 600 weteranów. Jego celem jest ocena, czy semaglutyd podawany w formie wstrzyknięć jest bezpieczną i skuteczną metodą leczenia zaburzeń używania alkoholu (AUD). Rekrutacja w 18 amerykańskich placówkach medycznych VA rozpoczęła się 28 lipca 2026 roku.
W badaniu wezmą udział weterani w wieku od 18 do 80 lat ze zdiagnozowanymi umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami używania alkoholu. Uczestnicy będą otrzymywać semaglutyd lub placebo w formie cotygodniowych wstrzyknięć przez 24 tygodnie. Po tym okresie zaplanowano cztery tygodnie obserwacji pod kątem bezpieczeństwa terapii. Lokalne ośrodki, w tym VA Long Beach, uruchomiły nabór pacjentów do 30 lipca 2026 roku. Obecnie amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) rejestruje semaglutyd wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości.
Obiecujące wyniki wcześniejszych analiz
Zbiegło się to w czasie z publikacją wyników innego badania, które ukazało się 28 lipca 2026 roku na łamach czasopisma „The American Journal of Psychiatry”. Prace naukowców z CU Anschutz, przeprowadzone na grupie 50 osób, wykazały, że doustna forma leku zmniejsza chęć spożywania alkoholu i ogranicza epizody intensywnego picia u chorych z AUD. Badanie kliniczne VA skupia się jednak na preparacie wstrzykiwanym, co ma zapewnić lepszą kontrolę nad przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.
Skala problemu i brak nowych leków
Statystyki VA wskazują, że zdiagnozowane zaburzenia używania alkoholu dotyczą ponad 400 tysięcy weteranów w USA. Problem ten dotyka od 11 do 14 proc. tej populacji, podczas gdy w populacji ogólnej odsetek ten wynosi około 10 proc. Projekt CRAVE to jedno z największych badań klinicznych dotyczących wpływu leków z grupy agonistów receptora GLP-1 na uzależnienia. Badanie to ma szczególne znaczenie, ponieważ FDA nie zatwierdziła żadnej nowej substancji czynnej do leczenia AUD od 2006 roku. Decyzję o rozpoczęciu testów podjęto po analizach danych z marca, które wykazały korelację między przyjmowaniem semaglutydu przez chorych na cukrzycę a rzadszym występowaniem problemów z alkoholem.
Przedstawiciele VA ostrzegają weteranów przed samodzielnym przyjmowaniem semaglutydu poza badaniem klinicznym. Eksperci zwracają również uwagę, że dotychczasowe publikacje nie analizują wpływu leku na pacjentów z zespołem stresu pourazowego (PTSD) i urazowymi uszkodzeniami mózgu (TBI). Tymczasem specyficzne oddziaływanie semaglutydu na układ nerwowy w tych grupach chorych może wiązać się z ryzykiem nasilenia stanów depresyjnych.
Etapy badania klinicznego CRAVE nad semaglutydem
Projekt badania klinicznego CRAVE (Departament Spraw Weteranów USA)
Statystyki dotyczące skali problemu alkoholowego (AUD) w USA
| Grupa społeczna / Parametr | Szacowany odsetek osób z AUD | Liczba osób ze zdiagnozowanym AUD |
|---|---|---|
| Weterani w USA | 11% - 14% | ponad 400 000 |
| Populacja ogólna w USA | ok. 10% | brak danych w tekście |
Dane Departamentu Spraw Weteranów USA (VA)
Porównanie form podawania semaglutydu w badaniach nad AUD
Semaglutyd wstrzykiwany (badanie CRAVE)
Semaglutyd doustny (badanie CU Anschutz)
Słownik pojęć
- Semaglutyd
- Lek będący agonistą receptora GLP-1, stosowany standardowo w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości, obecnie badany pod kątem terapii uzależnień.
- Zaburzenie używania alkoholu (AUD)
- Przewlekła choroba charakteryzująca się trudnością w kontrolowaniu spożycia alkoholu mimo negatywnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych.
- FDA
- Amerykańska Agencja Żywności i Leków – instytucja rządowa odpowiedzialna za kontrolę i rejestrację m.in. leków i wyrobów medycznych w USA.
- PTSD
- Zespół stresu pourazowego – zaburzenie psychiczne będące reakcją na doświadczenie traumatycznego wydarzenia, częste u weteranów wojennych.
- TBI (Traumatic Brain Injury)
- Urazowe uszkodzenie mózgu – uszkodzenie tkanki mózgowej powstałe w wyniku działania siły zewnętrznej (np. wybuchu, uderzenia).
