Ukraińcy przynieśli NFZ nadwyżkę, choć ich leczenie kosztowało znacznie mniej

W 2025 roku wpłaty ze składek zdrowotnych obywateli Ukrainy w Polsce przewyższyły koszty udzielonych im świadczeń medycznych o 1,8 mld zł. Dane pochodzą z opracowania zatytułowanego „Analiza wpływu uchodźców z Ukrainy na gospodarkę Polski”, przygotowanego przez Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) oraz firmę doradczą Deloitte i opublikowanego w październiku 2026 roku.

Z zaprezentowanego raportu wynika, że średni roczny koszt leczenia uchodźcy z Ukrainy w 2025 roku wyniósł 694 zł. Dla porównania, w tym samym okresie średni koszt leczenia obywatela Polski osiągnął 4640 zł – wydatki na pacjenta z Polski okazały się zatem ponad 6,6-krotnie wyższe. Analitycy wyliczyli tę różnicę na podstawie danych udostępnionych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Dokument zawiera również dane dotyczące zaangażowania obywateli Ukrainy w polskim systemie ochrony zdrowia. Jak poinformował dr Aleksander Łaszek z zespołu ds. analiz ekonomicznych firmy Deloitte, pod koniec 2025 roku obywatele Ukrainy stanowili 2,4 proc. wszystkich lekarzy oraz 0,8 proc. pielęgniarek zatrudnionych w naszym kraju.

Demografia kluczem do bilansu składek

Autorzy opracowania zaznaczają, że rozbieżność w wydatkach zdrowotnych wynika w głównej mierze ze struktury demograficznej. Populację uchodźców z Ukrainy tworzą głównie osoby młode oraz dzieci. Polskie społeczeństwo starzeje się, co wiąże się z wyższymi nakładami na hospitalizacje oraz leczenie chorób przewlekłych. Wyliczona nadwyżka finansowa w wysokości 1,8 mld zł stanowi około 1 proc. całkowitego budżetu NFZ, szacowanego na 170–190 mld zł. Wynik ten dotyczy 2025 roku, w którym większość pracujących obywateli Ukrainy była objęta standardowym systemem składek pracowniczych. Zastąpił on dotychczasowe finansowanie świadczeń bezpośrednio z budżetu państwa w ramach Funduszu Pomocy.

Metodologia i ograniczenia analizy

Opracowanie nie podaje jednak całkowitych kwot wpływów ze składek ani pełnej sumy wydatków NFZ na tę grupę pacjentów, a także mianownika przyjętych wyliczeń. Dokument nie rozróżnia uchodźców wojennych objętych procedurami po 2022 roku od osób mieszkających i pracujących w Polsce przed wybuchem wojny. Niska kwota średniego kosztu leczenia może wynikać nie tylko z braku potrzeb medycznych, lecz także z barier językowych, nieznajomości systemu czy korzystania z prywatnej opieki medycznej. Centrala NFZ oraz Ministerstwo Zdrowia nie odniosły się dotąd oficjalnie do zaprezentowanych wyników.