Najważniejsze
- •NFZ w 2025 r. wydał ok. 52,8 mln zł na planowane leczenie Polaków w Czechach i innych krajach UE/EOG.
- •Największym wydatkiem były operacje usunięcia zaćmy: 32,4 mln zł za 11,3 tys. zabiegów.
- •Drugą dużą pozycję stanowiły świadczenia stomatologiczne — 7 mln zł za 21,4 tys. świadczeń, głównie leczenie osób z niepełnosprawnościami w narkozie.
- •Pacjenci wybierają Czechy przede wszystkim z powodu krótszych kolejek, możliwości dopłaty do lepszej soczewki i wygodnej logistyki.
- •Zjawisko pokazuje, że o wyborze miejsca leczenia decydują nie tylko koszty, ale też dostępność i organizacja całej ścieżki pacjenta.
NFZ wydał w 2025 roku około 52,8 mln zł na leczenie Polaków w Czechach, głównie na operacje zaćmy i świadczenia stomatologiczne.

Narodowy Fundusz Zdrowia przeznaczył w 2025 roku około 52,8 mln zł na leczenie Polaków w Czechach i innych krajach Unii Europejskiej lub EOG. Z danych uzyskanych przez „Rzeczpospolitą” wynika, że Fundusz pozytywnie rozpatrzył 14,3 tys. wniosków o zwrot kosztów świadczeń planowych, a z tej ścieżki skorzystało 9 tys. pacjentów.
Największą część wydatków stanowiły zabiegi usunięcia zaćmy. NFZ zwrócił pacjentom 32,4 mln zł za 11,3 tys. takich procedur wykonanych za granicą. Drugą dużą pozycją były świadczenia stomatologiczne. W 2025 roku Fundusz oddał pacjentom 7 mln zł za 21,4 tys. świadczeń ujętych w 633 wnioskach. W praktyce chodzi przede wszystkim o leczenie stomatologiczne osób z niepełnosprawnościami, często wykonywane w narkozie.
Czeskie kliniki pozostają głównym kierunkiem takiej turystyki zdrowotnej. Jak powiedział „Rzeczpospolitej” prof. Edward Wylęgała, pacjenci wybierają Czechy z trzech powodów: krótszego czasu oczekiwania, możliwości dopłaty do lepszej soczewki oraz wygodnej logistyki, w tym transportu pod dom i z powrotem. Lekarz zaznaczył, że nie wynika to z lepszej jakości samych soczewek ani samego zabiegu.
Po zniesieniu w 2019 roku limitów na operacje zaćmy dostęp do tego świadczenia w Polsce poprawił się, ale część pacjentów nadal wyjeżdża za granicę. W Czechach kliniki oferują większy wybór rozwiązań, w tym możliwość dopłaty do soczewek ponadstandardowych, której w polskim systemie pacjenci w praktyce nie mają.
W przypadku stomatologii znaczenie ma także ograniczona liczba placówek gotowych do leczenia osób z niepełnosprawnościami w znieczuleniu ogólnym. NFZ wskazuje, że właśnie ten rodzaj świadczeń trafia za granicę najczęściej w tej grupie. Do wyspecjalizowanych klinik, między innymi w Ostrawie, jeżdżą pacjenci z domów pomocy społecznej i środowiskowych domów samopomocy.
Zjawisko leczenia za granicą pokazuje, że nie tylko cena, ale też organizacja ścieżki pacjenta wpływa na wybory chorych. Jeśli krajowe oddziały nie skrócą kolejek i nie uproszczą dostępu do świadczeń, część pacjentów może nadal szukać leczenia poza Polską, a część środków z publicznego systemu będzie trafiać do zagranicznych placówek.
Wydatki NFZ na planowane leczenie Polaków za granicą w 2025 r.
| Rodzaj świadczenia | Kwota zwrotu | Liczba świadczeń / procedur | Liczba wniosków / pacjentów |
|---|---|---|---|
| Usunięcie zaćmy | 32,4 mln zł | 11,3 tys. | - |
| Świadczenia stomatologiczne | 7 mln zł | 21,4 tys. | 633 wnioski |
| Łącznie (UE/EOG) | 52,8 mln zł | - | 14,3 tys. wniosków / 9 tys. pacjentów |
Źródło: dane NFZ cytowane przez „Rzeczpospolitą” oraz przytoczone w materiałach źródłowych.

@MZ_GOV_PL
@NFZ_GOV_PL 18 mld zł z KPO i Funduszu Medycznego trafiło już do podmiotów leczniczych.
Dlaczego Polacy leczą się w Czechach?
Na podstawie wypowiedzi prof. Edwarda Wylęgały i danych NFZ cytowanych w artykule.
Słownik pojęć
- dyrektywa transgraniczna
- Przepisy UE umożliwiające pacjentom leczenie w innym państwie członkowskim i ubieganie się o zwrot kosztów na określonych zasadach.
- EOG (Europejski Obszar Gospodarczy)
- Obszar obejmujący państwa UE oraz Islandię, Liechtenstein i Norwegię, w ramach którego działają wybrane zasady swobodnego przepływu usług i świadczeń.
- świadczenia planowe
- Zabiegi i leczenie zaplanowane wcześniej, a nie wykonywane w nagłym trybie.
- narkoza
- Znieczulenie ogólne powodujące czasową utratę świadomości podczas procedury medycznej.
- soczewka ponadstandardowa
- Soczewka oferowana poza podstawowym zakresem finansowania, za którą pacjent może dopłacić.
- znieczulenie ogólne
- Stan kontrolowanej, odwracalnej utraty świadomości, stosowany podczas niektórych zabiegów i operacji.
