Najważniejsze
- •Zmiany w układzie odpornościowym ciężarnych mogą zapowiadać przedwczesny poród z wielotygodniowym, a nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem.
- •U kobiet zagrożonych przedwczesnym porodem limfocyty CD4+-T silniej reagują na adrenalinę (hormon stresu) oraz wykazują polaryzację w kierunku prozapalnych komórek Th17.
- •Dotychczasowe metody diagnostyczne (USG szyjki macicy, testy z pochwy) pozwalają na ocenę ryzyka jedynie na 7-14 dni przed porodem.
- •Wdrożenie nowej metody opartej na technologiach multi-omicznych do powszechnego użytku jako taniego testu z krwi potrwa od 5 do 10 lat.
- •Badanie ma ograniczenia: opiera się na homogenicznej grupie kobiet (głównie rasy kaukaskiej) z jednego ośrodka w Hamburgu i nie uwzględnia wpływu innych infekcji czy chorób autoimmunologicznych.
Badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications” wykazało, że zmiany w układzie odpornościowym ciężarnych mogą zapowiadać spontaniczny przedwczesny poród z wielotygodniowym wyprzedzeniem.
Międzynarodowy zespół badawczy pod kierownictwem naukowców z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego Hamburg-Eppendorf (UKE) oraz Uniwersytetu Stanforda opublikował pod koniec lipca 2026 roku na łamach czasopisma „Nature Communications” wyniki badań, które wykazują, że zmiany w układzie odpornościowym ciężarnych kobiet mogą z wielotygodniowym wyprzedzeniem zapowiadać spontaniczny przedwczesny poród. Pracami badawczymi kierowały prof. dr Petra Arck oraz prof. dr Anke Diemert z Kliniki Położnictwa i Medycyny Prenatalnej UKE w Hamburgu. Projekt zrealizowano w ramach programu badawczego SFB 1713 finansowanego przez Niemiecką Wspólnotę Badawczą.
Analizy przeprowadzono na próbkach krwi pobranych od kobiet uczestniczących w długoterminowym badaniu kohortowym PRINCE prowadzonym w Hamburgu. W pracach badawczych wykorzystano nowoczesne technologie multiomiczne. Wykazano, że u kobiet, u których doszło do przedwczesnego porodu, już we wczesnej ciąży komórki odpornościowe – limfocyty T CD4+ – silniej reagowały na hormon stresu, czyli adrenalinę. Badacze zaobserwowali u tych pacjentek również wzmożoną polaryzację w kierunku limfocytów Th17, które odpowiadają za rozwój stanów zapalnych.
Metodologia i ograniczenia analizy
Prezentowane wyniki opierają się na komunikacie prasowym uczelni UKE Hamburg i nie zawierają komentarzy ekspertów spoza zespołu badawczego. W publikacji naukowej nie podano dokładnej liczby pacjentek, od których pobrano krew, ani wskaźników czułości i swoistości testu. Ponieważ kohorta PRINCE obejmuje wyłącznie pacjentki z jednego niemieckiego ośrodka (głównie rasy kaukaskiej), utrudnia to automatyczne przełożenie wyników na całą populację globalną. Materiał nie wyjaśnia również, w jaki sposób badacze wykluczyli inne czynniki aktywujące układ odpornościowy u ciężarnych, takie jak bezobjawowe infekcje dróg moczowo-płciowych czy choroby autoimmunologiczne matki.
Perspektywy wczesnej diagnostyki
Przedwczesny poród dotyczy około 10 procent ciąż na świecie, co oznacza blisko 13,4 miliona urodzeń rocznie, z czego aż dwie trzecie to przypadki spontaniczne. Dotychczasowa diagnostyka opiera się na ultrasonografii szyjki macicy lub testach z wydzieliny pochwowej, które oceniają ryzyko krótkoterminowo – na 7 do 14 dni przed porodem. Nowo odkryte markery immunologiczne we krwi matki dają szansę na identyfikację zagrożenia na miesiące przed porodem, zanim pojawią się pierwsze objawy anatomiczne.
Zastosowana metoda analizy multiomicznej jest obecnie technologią drogą i skomplikowaną. Opracowanie na podstawie tego odkrycia taniego i powszechnego testu diagnostycznego z krwi potrwa od 5 do 10 lat.
Mechanizm zwiastowania przedwczesnego porodu w układzie immunologicznym
Opracowanie na podstawie badania UKE Hamburg i Stanford University opublikowanego w Nature Communications
Porównanie metod prognozowania przedwczesnego porodu
Dotychczasowa diagnostyka (USG szyjki macicy, testy z pochwy)
Nowe markery immunologiczne (z krwi matki)
Słownik pojęć
- Technologie multi-omiczne (multi-omics)
- Zaawansowane technologie biologiczne integrujące dane z różnych poziomów funkcjonowania organizmu, takich jak genomika (badanie genów), transkryptomika (RNA), proteomika (białka) oraz metabolomika (metabolity).
- Komórki CD4+-T (limfocyty Th)
- Podgrupa limfocytów T pomocniczych, która odgrywa kluczową rolę w inicjowaniu i regulacji reakcji odpornościowych organizmu.
- Limfocyty Th17
- Wyspecjalizowana podgrupa limfocytów T pomocniczych, która produkuje interleukinę 17 (IL-17) i jest zaangażowana w wywoływanie oraz podtrzymywanie stanów zapalnych oraz obronę przed patogenami.
- Badanie kohortowe
- Badanie naukowe polegające na długofalowej obserwacji określonej grupy osób (kohorty) charakteryzującej się wspólną cechą, mające na celu określenie czynników ryzyka lub rozwoju chorób.
- Spontaniczny przedwczesny poród
- Poród, który następuje samoistnie (bez indukcji medycznej czy cięcia cesarskiego z przyczyn nagłych) przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży.
