Układ odpornościowy zdradzi przedwczesny poród na miesiące przed czasem?

Komentarz redakcji

Naukowcy z Niemiec i USA zidentyfikowali wczesne zmiany immunologiczne we krwi ciężarnych, które zapowiadają przedwczesny poród. Wykazano, że limfocyty T CD4+ u pacjentek z grupy ryzyka charakteryzują się nadwrażliwością na adrenalinę i wykazują tendencję do wywoływania stanów zapalnych. Wdrożenie nowej metody diagnostycznej do powszechnego użytku zajmie jednak od 5 do 10 lat.

Najważniejsze

  • Zmiany w układzie odpornościowym ciężarnych mogą zapowiadać przedwczesny poród z wielotygodniowym, a nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem.
  • U kobiet zagrożonych przedwczesnym porodem limfocyty CD4+-T silniej reagują na adrenalinę (hormon stresu) oraz wykazują polaryzację w kierunku prozapalnych komórek Th17.
  • Dotychczasowe metody diagnostyczne (USG szyjki macicy, testy z pochwy) pozwalają na ocenę ryzyka jedynie na 7-14 dni przed porodem.
  • Wdrożenie nowej metody opartej na technologiach multi-omicznych do powszechnego użytku jako taniego testu z krwi potrwa od 5 do 10 lat.
  • Badanie ma ograniczenia: opiera się na homogenicznej grupie kobiet (głównie rasy kaukaskiej) z jednego ośrodka w Hamburgu i nie uwzględnia wpływu innych infekcji czy chorób autoimmunologicznych.
·
2 min

Badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications” wykazało, że zmiany w układzie odpornościowym ciężarnych mogą zapowiadać spontaniczny przedwczesny poród z wielotygodniowym wyprzedzeniem.

Unsplash — Juan Encalada
Unsplash — Juan Encalada

Międzynarodowy zespół badawczy pod kierownictwem naukowców z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego Hamburg-Eppendorf (UKE) oraz Uniwersytetu Stanforda opublikował pod koniec lipca 2026 roku na łamach czasopisma „Nature Communications” wyniki badań, które wykazują, że zmiany w układzie odpornościowym ciężarnych kobiet mogą z wielotygodniowym wyprzedzeniem zapowiadać spontaniczny przedwczesny poród. Pracami badawczymi kierowały prof. dr Petra Arck oraz prof. dr Anke Diemert z Kliniki Położnictwa i Medycyny Prenatalnej UKE w Hamburgu. Projekt zrealizowano w ramach programu badawczego SFB 1713 finansowanego przez Niemiecką Wspólnotę Badawczą.

Analizy przeprowadzono na próbkach krwi pobranych od kobiet uczestniczących w długoterminowym badaniu kohortowym PRINCE prowadzonym w Hamburgu. W pracach badawczych wykorzystano nowoczesne technologie multiomiczne. Wykazano, że u kobiet, u których doszło do przedwczesnego porodu, już we wczesnej ciąży komórki odpornościowe – limfocyty T CD4+ – silniej reagowały na hormon stresu, czyli adrenalinę. Badacze zaobserwowali u tych pacjentek również wzmożoną polaryzację w kierunku limfocytów Th17, które odpowiadają za rozwój stanów zapalnych.

Metodologia i ograniczenia analizy

Prezentowane wyniki opierają się na komunikacie prasowym uczelni UKE Hamburg i nie zawierają komentarzy ekspertów spoza zespołu badawczego. W publikacji naukowej nie podano dokładnej liczby pacjentek, od których pobrano krew, ani wskaźników czułości i swoistości testu. Ponieważ kohorta PRINCE obejmuje wyłącznie pacjentki z jednego niemieckiego ośrodka (głównie rasy kaukaskiej), utrudnia to automatyczne przełożenie wyników na całą populację globalną. Materiał nie wyjaśnia również, w jaki sposób badacze wykluczyli inne czynniki aktywujące układ odpornościowy u ciężarnych, takie jak bezobjawowe infekcje dróg moczowo-płciowych czy choroby autoimmunologiczne matki.

Perspektywy wczesnej diagnostyki

Przedwczesny poród dotyczy około 10 procent ciąż na świecie, co oznacza blisko 13,4 miliona urodzeń rocznie, z czego aż dwie trzecie to przypadki spontaniczne. Dotychczasowa diagnostyka opiera się na ultrasonografii szyjki macicy lub testach z wydzieliny pochwowej, które oceniają ryzyko krótkoterminowo – na 7 do 14 dni przed porodem. Nowo odkryte markery immunologiczne we krwi matki dają szansę na identyfikację zagrożenia na miesiące przed porodem, zanim pojawią się pierwsze objawy anatomiczne.

Zastosowana metoda analizy multiomicznej jest obecnie technologią drogą i skomplikowaną. Opracowanie na podstawie tego odkrycia taniego i powszechnego testu diagnostycznego z krwi potrwa od 5 do 10 lat.

Mechanizm zwiastowania przedwczesnego porodu w układzie immunologicznym

Pobranie próbek krwi we wczesnej ciąży
Analiza próbek krwi z wieloletniego badania kohortowego PRINCE w Hamburgu przy użyciu multi-omiki.
Reakcja na hormon stresu
Zaobserwowanie, że u pacjentek zagrożonych przedwczesnym porodem komórki odpornościowe CD4+-T silniej reagują na adrenalinę.
Rozwój stanu zapalnego
Stwierdzenie u tych samych pacjentek zwiększonej polaryzacji limfocytów w kierunku prozapalnych Th17.
Przedwczesny poród
Samoistny poród przed 37. tygodniem ciąży, który został zwiastowany przez wczesne markery we krwi.

Opracowanie na podstawie badania UKE Hamburg i Stanford University opublikowanego w Nature Communications

Porównanie metod prognozowania przedwczesnego porodu

Dotychczasowa diagnostyka (USG szyjki macicy, testy z pochwy)
+Tania i powszechnie dostępna metoda
+Natychmiastowy wynik podczas wizyty
Wykrywa zagrożenie bardzo późno (tylko na 7 do 14 dni przed porodem)
Wymaga badania ginekologicznego lub USG dopochwowego
kosztniski
horyzont_prognozy7-14 dni
Nowe markery immunologiczne (z krwi matki)
+Wykrywanie ryzyka na miesiące przed porodem (we wczesnej ciąży)
+Mało inwazyjne badanie (pobranie krwi)
+Szansa na wczesną profilaktykę i zapobieganie
Technologia obecnie droga i bardzo skomplikowana
Wymaga 5-10 lat dalszych badań przed wejściem na rynek
kosztwysoki (obecnie)
horyzont_prognozykilka miesięcy

Słownik pojęć

Technologie multi-omiczne (multi-omics)
Zaawansowane technologie biologiczne integrujące dane z różnych poziomów funkcjonowania organizmu, takich jak genomika (badanie genów), transkryptomika (RNA), proteomika (białka) oraz metabolomika (metabolity).
Komórki CD4+-T (limfocyty Th)
Podgrupa limfocytów T pomocniczych, która odgrywa kluczową rolę w inicjowaniu i regulacji reakcji odpornościowych organizmu.
Limfocyty Th17
Wyspecjalizowana podgrupa limfocytów T pomocniczych, która produkuje interleukinę 17 (IL-17) i jest zaangażowana w wywoływanie oraz podtrzymywanie stanów zapalnych oraz obronę przed patogenami.
Badanie kohortowe
Badanie naukowe polegające na długofalowej obserwacji określonej grupy osób (kohorty) charakteryzującej się wspólną cechą, mające na celu określenie czynników ryzyka lub rozwoju chorób.
Spontaniczny przedwczesny poród
Poród, który następuje samoistnie (bez indukcji medycznej czy cięcia cesarskiego z przyczyn nagłych) przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży.

Najczęstsze pytania

Czym różni się nowo odkryta metoda od dotychczas stosowanej diagnostyki przedwczesnego porodu?
Odkrycie pozwala na zidentyfikowanie zagrożenia na miesiące przed porodem, podczas gdy obecnie stosowane metody (ultrasonografia szyjki macicy lub testy z wydzieliny pochwowej) dają taką możliwość jedynie na 7 do 14 dni przed porodem. Pozwoli to lekarzom na znacznie wcześniejsze podjęcie działań profilaktycznych.
Jakie konkretne zmiany w układzie odpornościowym zapowiadają przedwczesny poród?
Głównym czynnikiem jest silniejsza reakcja komórek odpornościowych CD4+-T na adrenalinę (hormon stresu) już we wczesnej ciąży, a także zwiększona polaryzacja tych komórek w kierunku limfocytów Th17, które są odpowiedzialne za powstawanie stanów zapalnych w organizmie.
Kiedy nowy test z krwi wykrywający ryzyko przedwczesnego porodu będzie dostępny dla pacjentek?
Zastosowana technologia multi-omiczna jest obecnie bardzo skomplikowana i droga. Naukowcy szacują, że przekształcenie tego odkrycia w powszechnie dostępny i tani test diagnostyczny z krwi zajmie od 5 do 10 lat.
Jakie są ograniczenia opublikowanego badania?
Głównymi ograniczeniami są: brak dokładnych danych o liczbie przebadanych pacjentek, brak podanych wskaźników czułości i swoistości testu, a także fakt, że badana grupa pochodziła z jednego ośrodka w Hamburgu (przewaga pacjentek rasy kaukaskiej). W badaniu nie wyjaśniono również, jak wykluczono inne czynniki mogące aktywować układ odpornościowy, np. bezobjawowe infekcje intymne czy choroby autoimmunologiczne matki.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Rewolucja w wykrywaniu demencji: test krwi otwiera nowe możliwości

Wczesne wykrycie demencji u kobiet przy użyciu testu krwi może zrewolucjonizować profilaktykę choroby dzięki identyfikacji biomarkera p-tau217. Odkrycie to stawia przed nami nowe możliwości w skutecznej prewencji i leczeniu.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Rewolucja w wykrywaniu demencji: test krwi otwiera nowe możliwości

Wczesne wykrycie demencji u kobiet przy użyciu testu krwi może zrewolucjonizować profilaktykę choroby dzięki identyfikacji biomarkera p-tau217. Odkrycie to stawia przed nami nowe możliwości w skutecznej prewencji i leczeniu.

rynekzdrowia.pl
16 mar

Test krwi na endometriozę coraz bliżej. Naukowcy z Edynburga znaleźli nowy marker

Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu ogłosili odkrycie hormonalnego wzorca, który może pomóc w opracowaniu testu krwi do szybszego wykrywania endometriozy.

geekweek.interia.pl
alertmedyczny.pl
+4
9 lip

Nowe markery białkowe wykrywają chorobę Sjögrena z wyprzedzeniem 10 lat

Badanie opublikowane w „The Lancet Rheumatology” wykazało, że podwyższony poziom interferonu alfa i brak białka TRIM21 pozwalają wykryć chorobę Sjögrena na ponad 10 lat przed wystąpieniem pierwszych objawów.

deutschesgesundheitsportal.de
medwiss.de
+3
21 lip

Czy zwykły test krwi może przewidzieć Alzheimera u zdrowych seniorów?

Międzynarodowy zespół naukowców ogłosił 15 lipca 2026 roku w Londynie, że badanie krwi oceniające poziom białka p-tau217 umożliwia oszacowanie ryzyka rozwoju choroby Alzheimera u zdrowych osób starszych.

timeslive.co.za
abc7.com
+5
17 lip

Czy nowa metoda monitorowania gruźlicy ma szansę wejść do praktyki klinicznej?

Niemieccy naukowcy zidentyfikowali we krwi nową sygnaturę immunologiczną opartą na białku PD-L1. Może ona pomóc w diagnozowaniu gruźlicy płuc oraz monitorowaniu skuteczności leczenia.

medwiss.de
deutschesgesundheitsportal.de
25 lip

Niedojrzałe neutrofile jako wskaźnik ryzyka zgonu po zawale serca

Badacze z Uniwersytetu Münster ustalili, że stopień dojrzałości neutrofili po zawale serca może przewidywać krótkoterminowe ryzyko zgonu pacjenta.

medwiss.de
deutschesgesundheitsportal.de
+1
4 lip
StartSzukaj