Najważniejsze
- •Nadmiar tłuszczu trzewnego podnosi ryzyko wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet aż o 51%.
- •Problem ten dotyczy również kobiet z prawidłowym wskaźnikiem BMI (tzw. otyłość metaboliczna), u których tłuszcz gromadzi się wokół narządów wewnętrznych.
- •Przyrost tłuszczu trzewnego ma znacznie silniejszy wpływ na nietrzymanie moczu (wzrost ryzyka o 31,4% na jednostkę) niż tłuszcz androidalny (4,4%) czy gynoidalny (2,6%).
- •W diagnostyce uroginekologicznej powinno się uwzględniać szczegółową analizę składu ciała, a nie tylko ogólny wskaźnik BMI.
- •Standardem leczenia pozostaje fizjoterapia dna miednicy, a w trudniejszych przypadkach stosuje się małoinwazyjne ostrzykiwanie cewki moczowej elastomerem.
Badacze z Uniwersytetu Federalnego w São Carlos w Brazylii wykazali, że nadmiar tłuszczu trzewnego zwiększa u kobiet ryzyko wysiłkowego nietrzymania moczu aż o 51%.
Badacze z Uniwersytetu Federalnego w São Carlos w Brazylii wykazali, że nadmiar tłuszczu trzewnego zwiększa u kobiet ryzyko wysiłkowego nietrzymania moczu aż o 51%. Wyniki tych analiz opublikowano na łamach czasopisma naukowego „European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology”. Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) objawia się mimowolnym wyciekiem moczu podczas codziennych aktywności fizycznych, takich jak ćwiczenia, kaszel lub kichanie.
Rozkład tkanki tłuszczowej a ryzyko WNM
Autorzy pracy wykazali, że kobiety zmagające się z tą dolegliwością mają statystycznie wyższą całkowitą masę tłuszczową. Dotyczy to również tłuszczu androidalnego, gynoidalnego oraz trzewnego w porównaniu z kobietami zdrowymi. Przyrost każdego z tych depozytów tkanki tłuszczowej o jednostkę podnosi ryzyko wystąpienia objawów. W przypadku tłuszczu androidalnego wzrost ten wynosi 4,4%, dla gynoidalnego – 2,6%, natomiast przyrost tłuszczu trzewnego podnosi ogólne ryzyko o 31,4%.
Wysiłkowe nietrzymanie moczu dotyka nawet 35% starszych i do 14% młodszych kobiet. Standardową metodą leczenia pierwszego rzutu pozostaje fizjoterapia mięśni dna miednicy. Odkrycie niezależnego wpływu tłuszczu trzewnego oznacza, że problem ten dotyczy także pacjentek o prawidłowej masie ciała. Wykazują one tak zwaną otyłość metaboliczną z prawidłowym wskaźnikiem BMI, która występuje u 10–20% populacji. Dotychczasowa diagnostyka uroginekologiczna opierała się głównie na ogólnym wskaźniku BMI oraz wywiadzie położniczym. W efekcie lekarze często pomijali szczegółowy rozkład tkanki tłuszczowej u pacjentek.
Ograniczenia analizy i nowe możliwości diagnostyczne
Przeprowadzone badanie miało charakter przekrojowy. Pozwala to na wykazanie korelacji, ale nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego. Niewykluczone, że to właśnie dolegliwości związane z nietrzymaniem moczu ograniczyły aktywność fizyczną kobiet, co w konsekwencji wywołało przyrost tłuszczu trzewnego. W publikacji brakuje jednak kluczowych danych metodologicznych, takich jak wielkość próby badawczej, przedział wiekowy uczestniczek oraz dokładne metody pomiaru depozytów tłuszczu. Dodatkowo źródła naukowe nie informują, czy autorzy skorygowali analizę statystyczną o wiek pacjentek, liczbę przebytych porodów siłami natury oraz status menopauzalny.
Przedstawione wyniki wskazują na potrzebę wdrożenia analizy składu ciała pacjentek do standardowej diagnostyki uroginekologicznej zamiast opierania się wyłącznie na wskaźniku BMI. Dr Martín Lerner wskazuje, że w przypadkach, gdy fizjoterapia nie przynosi rezultatów, lekarze mogą zastosować małoinwazyjną procedurę ostrzykiwania cewki moczowej elastomerem polidimetylosiloksanu w celu poprawy jej zamknięcia.
Wpływ przyrostu poszczególnych rodzajów tkanki tłuszczowej na ryzyko wysiłkowego nietrzymania moczu
| Rodzaj tkanki tłuszczowej | Lokalizacja / Charakterystyka | Wzrost ryzyka wysiłkowego nietrzymania moczu (na jednostkę przyrostu) |
|---|---|---|
| Tłuszcz gynoidalny | Gromadzony głównie w okolicach bioder i ud (typ gruszki) | 2,6% |
| Tłuszcz androidalny | Gromadzony w górnych partiach ciała i na brzuchu (typ jabłka) | 4,4% |
| Tłuszcz trzewny (wisceralny) | Gromadzony głęboko w jamie brzusznej wokół narządów wewnętrznych | 31,4% (ogólne ryzyko u kobiet z nadmiarem: +51%) |
Na podstawie badań Federalnego Uniwersytetu w São Carlos opublikowanych w European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology
Dlaczego tłuszcz trzewny wywołuje wysiłkowe nietrzymanie moczu?
Dane na podstawie badań opublikowanych w European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology
Słownik pojęć
- Tłusz trzewny (wisceralny)
- Tkanka tłuszczowa gromadząca się głęboko w jamie brzusznej, otaczająca narządy wewnętrzne (np. wątrobę, jelita). Jest bardziej aktywna metabolicznie i niebezpieczna dla zdrowia niż tłuszcz podskórny.
- Tłuszcz androidalny
- Tkanka tłuszczowa zlokalizowana głównie w górnej części ciała i w okolicach brzucha, charakterystyczna dla męskiego typu otyłości (typu jabłka).
- Tłuszcz gynoidalny
- Tkanka tłuszczowa gromadząca się w dolnych partiach ciała, głównie na biodrach, pośladkach i udach, charakterystyczna dla kobiecego typu otyłości (typu gruszki).
- Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM)
- Mimowolny wyciek moczu podczas wysiłku fizycznego, kichania, kaszlu czy śmiechu, spowodowany osłabieniem mięśni dna miednicy lub aparatu zwieraczowego.
- Otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała (MONW)
- Stan, w którym osoba o prawidłowym wskaźniku masy ciała (BMI) posiada nadmiar tkanki tłuszczowej (zwłaszcza trzewnej) oraz zaburzenia metaboliczne typowe dla otyłości (np. insulinooporność).
- Elastomer polidimetylosiloksanu
- Organiczny związek krzemoorganiczny, biokompatybilny materiał elastomerowy stosowany w medycynie m.in. do ostrzykiwania cewki moczowej w celu jej uszczelnienia.
