Najważniejsze
- •Kwas traneksamowy (TXA) może istotnie zmniejszać potrzebę transfuzji krwi po dużych operacjach.
- •W kanadyjskim badaniu obejmującym ponad 8000 zabiegów transfuzji wymagało 7,4 proc. pacjentów z TXA wobec 9,8 proc. w grupie placebo.
- •Stosowanie TXA nie zwiększyło ryzyka zakrzepów żylnych w ciągu 90 dni po operacji — w obu grupach wskaźnik wyniósł 2,1 proc.
- •Lek może być szczególnie ważny także u pacjentów onkologicznych, którzy stanowili około 60 proc. uczestników badania.
- •Rutynowe użycie TXA w dużych operacjach mogłoby przynieść duże oszczędności i ograniczyć zużycie krwi w systemach ochrony zdrowia.
Kwas traneksamowy może ograniczyć potrzebę transfuzji krwi u pacjentów po dużych operacjach — wynika z badania opublikowanego 19 czerwca 2026 r. w „NEJM”.
Kwas traneksamowy może znacząco ograniczyć potrzebę transfuzji krwi u pacjentów poddawanych dużym operacjom — wynika z badania opublikowanego 19 czerwca 2026 roku w „New England Journal of Medicine”. Kanadyjscy naukowcy przeanalizowali dane z ponad 8000 zabiegów w 10 szpitalach i stwierdzili, że lek obniżył odsetek transfuzji bez wzrostu ryzyka zakrzepów.
W grupie pacjentów otrzymujących TXA transfuzji wymagało 7,4 proc. osób. W grupie placebo odsetek ten wyniósł 9,8 proc. Różnica przekłada się na około 10 jednostek krwi zaoszczędzonych na każde 100 operowanych pacjentów. Badanie prowadzone pod kierunkiem zespołu z University of Manitoba zakończono w marcu 2024 roku.
Autorzy podkreślają też skalę możliwych oszczędności dla systemów ochrony zdrowia. Dr Ryan Zarychanski z University of Manitoba i CancerCare Manitoba powiedział, że jedna transfuzja kosztuje ponad 700 dolarów kanadyjskich, podczas gdy dawka kwasu traneksamowego kosztuje mniej niż 10 dolarów. Według szacunków rutynowe stosowanie TXA w dużych operacjach niekardiologicznych mogłoby przynieść oszczędność 50 000 jednostek krwi rocznie w Kanadzie i milionów jednostek na świecie.
Badanie objęło także dużą grupę pacjentów onkologicznych. Około 60 proc. uczestników, czyli około 5000 osób, przeszło operacje usunięcia nowotworu. To ważne, bo chorzy na raka mają zwykle większe ryzyko zakrzepicy, a jednocześnie byli wcześniej słabiej reprezentowani w podobnych analizach. W tym badaniu wskaźnik zakrzepów żylnych w ciągu 90 dni po operacji wyniósł 2,1 proc. zarówno w grupie TXA, jak i w grupie placebo.
Kwas traneksamowy jest stosowany w medycynie od lat. Lek wykorzystuje się m.in. w chirurgii kardiologicznej i ortopedycznej oraz przy krwawieniach z nosa czy obfitych miesiączkach. Dotąd lekarze mieli jednak ograniczone dane dotyczące jego użycia w innych dużych operacjach, zwłaszcza u pacjentów onkologicznych. To właśnie ta luka sprawiała, że preparat nie wszedł szerzej do praktyki poza wybranymi specjalnościami.
Jeśli wyniki zostaną szybko wdrożone, TXA może stać się prostym narzędziem do ograniczania utraty krwi w chirurgii dużego ryzyka. Dla szpitali oznacza to mniejsze zużycie krwi i niższe koszty, a dla pacjentów — mniej przetoczeń w okresie okołooperacyjnym.
Najważniejsze wyniki badania nad kwasem traneksamowym (TXA)
| Wskaźnik | TXA | Placebo | Różnica / znaczenie |
|---|---|---|---|
| Liczba operacji w badaniu | 8273 | 8273 | Dane z 10 szpitali w Kanadzie |
| Odsetek pacjentów wymagających transfuzji | 7,4% | 9,8% | Mniej transfuzji w grupie TXA |
| Zakrzepy żylne w ciągu 90 dni | 2,1% | 2,1% | Brak wzrostu ryzyka |
| Udział pacjentów onkologicznych | ~5000 osób (60%) | ~5000 osób (60%) | Istotna grupa wysokiego ryzyka |
| Szacowane oszczędności krwi | 10 jednostek / 100 pacjentów | - | Wskazuje na duży potencjał wdrożenia |
Na podstawie badania opisanego w artykule i danych przytoczonych przez autorów.
Jak działa kwas traneksamowy w dużych operacjach?
Na podstawie wyników badania opisanego w artykule.
Słownik pojęć
- Kwas traneksamowy (TXA)
- Lek przeciwkrwotoczny, który pomaga ograniczać utratę krwi podczas i po zabiegach operacyjnych.
- Transfuzja krwi
- Przetoczenie składników krwi pacjentowi, gdy dochodzi do dużej utraty krwi lub niedokrwistości.
- Zakrzepica żylna
- Powstanie skrzepliny w żyle, które może prowadzić do groźnych powikłań, np. zatorowości płucnej.
- Badanie klastrowo-krzyżowe
- Rodzaj badania, w którym całe ośrodki są losowo przypisywane do różnych schematów leczenia, a następnie zmieniają je w kolejnych okresach.
- Operacja onkologiczna
- Zabieg chirurgiczny wykonywany z powodu nowotworu, np. usunięcia guza lub narządu objętego chorobą.
