Najważniejsze
- •WHO i autorzy badań proponują pakiet działań, który ma szybciej wykrywać i leczyć krwotok poporodowy, aby ograniczyć zgony matek.
- •Kluczowe znaczenie ma dokładny pomiar utraty krwi z użyciem specjalnej maty lub osłony ze skalą, bo sama obserwacja często nie wystarcza.
- •W leczeniu trzeba działać natychmiast: masaż macicy, leki i płyny dożylne mogą uratować życie, ale opóźnienie o 10–20 minut bywa śmiertelne.
- •Największy problem nie dotyczy częstości PPH, lecz dostępu do skutecznego leczenia i organizacji opieki, zwłaszcza w krajach o niskich zasobach.
- •Autorzy rekomendują także szkolenia symulacyjne dla całego zespołu położniczego oraz szersze wdrażanie zaleceń WHO w praktyce klinicznej.
WHO i autorzy badań opublikowanych w „Lancet” wskazali nowe rozwiązania, które mają ograniczyć krwotok poporodowy, powodujący 43 tys. zgonów matek rocznie.
Dr Olufemi Oladapo, lekarz Światowej Organizacji Zdrowia i współautor nowej serii badań opublikowanej w „Lancet”, przedstawił zestaw rozwiązań, które mają zmniejszyć liczbę zgonów z powodu krwotoku poporodowego. Problem ten zabija rocznie 43 tys. matek, a jego skutki odczuwa około 27 mln kobiet na świecie.
Badania objęły ponad 200 tys. kobiet w Nigerii, Kenii, Tanzanii i RPA. Zespół testował wczesne wykrywanie krwotoku przy użyciu specjalnej plastikowej maty lub osłony z naniesioną skalą, która pozwala dokładniej ocenić utratę krwi niż sama obserwacja. Według autorów ta metoda pomaga szybciej uruchomić leczenie, zanim stan pacjentki gwałtownie się pogorszy.
W pakiecie interwencji znalazły się też masaż macicy, podanie leków i płynów dożylnych. Naukowcy podkreślili, że takie działania trzeba wdrażać natychmiast, bo ciężki krwotok poporodowy może w ciągu minut przejść w stan nagłego zagrożenia życia. Jak wskazali cytowani w materiale eksperci, opóźnienie reakcji o 10–20 minut może zakończyć się zgonem pacjentki.
Autorzy badań zwrócili też uwagę na dużą różnicę między krajami bogatymi a krajami o niskich zasobach. Sama częstość występowania krwotoku poporodowego nie różni się znacząco między tymi grupami państw, ale różnice pojawiają się na etapie leczenia i dostępu do skutecznych procedur. W krajach o niskich dochodach śmiertelność z powodu PPH może być ponad 200 razy wyższa niż w krajach wysokodochodowych.
Jednym z kluczowych leków pozostaje oksytocyna, która ogranicza krwawienie, ale wymaga chłodzenia. To utrudnia jej stosowanie tam, gdzie łańcuch chłodniczy jest słaby lub nie istnieje. Z tego powodu autorzy serii zalecają także szkolenia symulacyjne dla całego zespołu położniczego, prowadzone w stylu ćwiczeń zespołów ratunkowych.
Krwotok poporodowy od lat pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów matek, szczególnie w krajach o ograniczonych zasobach medycznych. Różnice w wynikach leczenia nie wynikają więc wyłącznie z samego powikłania, lecz z tego, czy personel ma narzędzia do jego szybkiego rozpoznania i opanowania. W praktyce oznacza to, że dostęp do prostych procedur może decydować o przeżyciu.
Zespół WHO i współautorzy badań chcą teraz, by rekomendacje zostały przyjęte przez personel medyczny na szerszą skalę. Jeśli tak się stanie, nowe standardy mogą pomóc ograniczyć liczbę zgonów matek, zwłaszcza w szpitalach i klinikach w krajach o niskich zasobach.
The effects of breastfeeding, uterine massage, perineal protective approaches in preventing postpartum hemorrhage in perinatal period: Comparative controlled clinical study.
Medicine
Kluczowe elementy proponowanego pakietu przeciw krwotokowi poporodowemu
Wczesne wykrywanie utraty krwi
Masaż macicy
Leki i płyny dożylne
Szkolenia symulacyjne dla zespołu
Krwotok poporodowy: dlaczego liczą się minuty?
Na podstawie artykułu oraz przywołanych badań WHO opublikowanych w „Lancet”.
Słownik pojęć
- Krwotok poporodowy (PPH)
- Nadmierne krwawienie po porodzie, które może szybko doprowadzić do wstrząsu i zgonu.
- Oksytocyna
- Lek obkurczający macicę i zmniejszający krwawienie; w wielu miejscach wymaga przechowywania w chłodni.
- Masaż macicy
- Procedura wspierająca obkurczanie macicy po porodzie, stosowana w celu ograniczenia krwawienia.
- Płyny dożylne
- Płyny podawane bezpośrednio do żyły, aby stabilizować krążenie w sytuacji ostrego krwotoku.
- Łańcuch chłodniczy
- System transportu i przechowywania leków w odpowiedniej temperaturze, potrzebny m.in. dla oksytocyny.
- Szkolenie symulacyjne
- Ćwiczenia zespołowe odtwarzające sytuacje kliniczne w celu poprawy koordynacji i szybkości reakcji.
