Najważniejsze
- •WHO przygotowuje nowe zalecenia dla kobiet w ciąży i po porodzie z chorobami niezakaźnymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie, choroby serca czy otyłość.
- •Choroby niezakaźne odpowiadają dziś za ok. 23% zgonów matek na świecie i są drugą najważniejszą przyczyną po krwotoku.
- •NCD w ciąży zwiększają ryzyko m.in. stanu przedrzucawkowego, porodu przedwczesnego, nieprawidłowej masy płodu, cięcia cesarskiego i powikłań noworodkowych.
- •WHO podkreśla, że samo tworzenie wytycznych nie wystarczy — kluczowe jest ich praktyczne wdrożenie, zwłaszcza tam, gdzie brakuje specjalistów i zasobów.
- •Opieka prenatalna może być ważnym momentem wykrywania i leczenia NCD, ale w wielu krajach choroby te nadal są pomijane w systemie opieki nad ciężarnymi.
WHO zapowiedziała wirtualne spotkanie ekspertów 30 czerwca 2026 r., które ma przygotować nowe zalecenia dla ciężarnych i kobiet po porodzie z NCD.
Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że 30 czerwca 2026 roku odbędzie się wirtualne spotkanie ekspertów, którzy mają pracować nad nowymi zaleceniami dotyczącymi opieki nad kobietami w ciąży i po porodzie, żyjącymi z chorobami niezakaźnymi. WHO chce w ten sposób poprawić standardy postępowania wobec pacjentek z cukrzycą, nadciśnieniem, chorobami serca, otyłością i innymi długotrwałymi schorzeniami.
Organizacja wskazała, że choroby niezakaźne stają się coraz ważniejszą przyczyną złego stanu zdrowia kobiet w wieku rozrodczym. Według WHO odpowiadają one dziś za około 23 proc. zgonów matek na świecie, co czyni je drugą najważniejszą przyczyną po krwotoku. Problem dotyczy zwłaszcza krajów o niskich i średnich dochodach, gdzie większość zgonów matek nadal występuje, a systemy ochrony zdrowia mają ograniczone zasoby.
WHO zwraca uwagę, że NCD mogą wpływać nie tylko na przebieg ciąży, lecz także na zdrowie dziecka i dalszy stan zdrowia kobiety. W krótkim okresie wiążą się m.in. ze stanem przedrzucawkowym, porodem przedwczesnym, nieprawidłową masą płodu, częstszymi cięciami cesarskimi oraz powikłaniami noworodkowymi. W dłuższej perspektywie kobiety, które chorowały w ciąży, mają większe ryzyko chorób przewlekłych, zwłaszcza sercowo-naczyniowych. Ich dzieci częściej rozwijają otyłość i inne NCD w późniejszym życiu.
W 2025 roku WHO opublikowała pierwsze wytyczne dotyczące postępowania w ciąży w przypadku anemii sierpowatej i cukrzycy. Organizacja podkreśla jednak, że samo opracowanie zaleceń nie wystarcza. Kluczowe pozostaje ich wdrożenie w praktyce, szczególnie tam, gdzie brakuje specjalistów, takich jak eksperci medycyny matczyno-płodowej czy endokrynolodzy. WHO zaznacza też, że opieka prenatalna bywa pierwszym kontaktem pacjentki z systemem ochrony zdrowia i powinna zostać wykorzystana do wykrywania oraz leczenia NCD.
W wielu krajach o niskich i średnich dochodach takie schorzenia są jednak nadal pomijane w ramach opieki nad ciężarnymi. Dlatego celem czerwcowego spotkania ma być przygotowanie narzędzi możliwych do zastosowania w realnych warunkach systemów ochrony zdrowia, a także wsparcie dla rozpowszechniania i wdrażania nowych oraz planowanych wytycznych klinicznych.
WHO nie podała jeszcze szczegółów dotyczących składu grupy ekspertów ani tematów, które zostaną omówione. Organizacja poinformowała natomiast, że spotkanie ma charakter zamknięty i odbywa się wyłącznie na zaproszenie. W praktyce oznacza to kolejny etap pracy nad połączeniem opieki nad ciążą z leczeniem chorób przewlekłych, które coraz częściej wpływają na zdrowie matek i noworodków.
Jak choroby niezakaźne wpływają na ciążę i zdrowie dziecka
Na podstawie komunikatu WHO oraz przytoczonych danych o 23% zgonów matek związanych z przyczynami pośrednimi.
Słownik pojęć
- Choroby niezakaźne (NCD)
- Przewlekłe schorzenia, które nie przenoszą się z człowieka na człowieka, np. cukrzyca, nadciśnienie, choroby serca i otyłość.
- Stan przedrzucawkowy
- Powikłanie ciąży charakteryzujące się nadciśnieniem i cechami uszkodzenia narządów, groźne dla matki i dziecka.
- Medycyna matczyno-płodowa
- Specjalizacja zajmująca się ciążami wysokiego ryzyka oraz zdrowiem matki i płodu.
- Endokrynolog
- Lekarz specjalizujący się w hormonach i chorobach gruczołów wydzielania wewnętrznego, m.in. w cukrzycy.
- Opieka prenatalna
- Opieka medyczna nad kobietą w czasie ciąży, obejmująca monitorowanie zdrowia matki i rozwoju płodu.
- Cięcie cesarskie
- Operacyjny sposób zakończenia ciąży przez nacięcie powłok brzusznych i macicy.
