Najważniejsze
- •Badanie UIB opublikowane w „Journal of Medical Entomology” nie wykazało wzrostu śmiertelności po użądleniach w Hiszpanii po pojawieniu się azjatyckiego szerszenia Vespa velutina.
- •Analiza obejmowała zagregowane dane o zgonach po użądleniach wszystkich błonkoskrzydłych z lat 1999–2023, więc wnioski dotyczą śmiertelności ogółem, a nie wyłącznie użądleń przez Vespa velutina.
- •W przekazach prasowych najczęściej pojawia się liczba 188 zgonów, ale w jednym źródle podano 118, co wskazuje na potrzebę weryfikacji w oryginalnej publikacji naukowej.
- •Badacze nie stwierdzili istotnego wpływu płci ani regionu na śmiertelność, natomiast większe ryzyko może dotyczyć osób starszych, zwłaszcza po 60. roku życia.
- •Brak wzrostu śmiertelności nie oznacza braku zagrożenia: Vespa velutina nadal może być niebezpieczna przy wielokrotnych użądleniach i pozostaje poważnym problemem dla służb publicznych oraz pszczelarstwa.
Badanie Uniwersytetu Balearów, opublikowane 19–20 maja w „Journal of Medical Entomology”, nie wykazało wzrostu śmiertelności po użądleniach od czasu pojawienia się w Hiszpanii <em>Vespa velutina</em>.
Naukowcy z Uniwersytetu Balearów poinformowali 19 i 20 maja w Hiszpanii, że badanie opublikowane w „Journal of Medical Entomology” nie wykazało wzrostu śmiertelności po użądleniach od czasu pojawienia się w kraju azjatyckiego szerszenia, Vespa velutina. Gatunek po raz pierwszy wykryto w Hiszpanii w 2010 r. Wyniki nagłośniono po publicznych obawach wywołanych trzema głośnymi zgonami w Galicji w ciągu dwóch tygodni, w październiku 2025 r.
Zespół Entomología Aplicada Uniwersytetu Balearów analizował zgony po użądleniach błonkoskrzydłych w Hiszpanii w latach 1999–2023. Jak relacjonowały media, powołując się na agencję EFE, badacze oparli się na zagregowanych danych z hiszpańskiego urzędu statystycznego. Dane obejmowały łącznie użądlenia pszczół, os i innych przedstawicieli tej grupy, a nie tylko Vespa velutina. W większości przekazów prasowych pojawia się liczba 188 zgonów w badanym okresie, choć „La Voz de Galicia” podała 118, co wskazuje na rozbieżność wymagającą potwierdzenia w oryginalnej publikacji.
Współautorka badania Mar Leza powiedziała agencji EFE, że analiza nie dostarcza „naukowego dowodu na wpływ powodujący wzrost” liczby zgonów z powodu użądleń azjatyckiego szerszenia. Z kolei współautor Cayetano Herrera wskazał, że badacze porównywali okres sprzed obecności gatunku w Hiszpanii z dekadą po jego pojawieniu się i ekspansji. Według przekazów prasowych zespół nie stwierdził też istotnego wpływu płci ani regionu na śmiertelność. Pewną zależność zauważono natomiast u osób starszych, zwłaszcza po 60. roku życia, co autorzy wiązali z możliwymi chorobami współistniejącymi.
Ograniczenia analizy
Badanie zyskało rozgłos po serii pytań kierowanych do naukowców po trzech zgonach w Galicji w październiku 2025 r. W dostarczonych materiałach nie ma jednak odrębnych dokumentów urzędowych potwierdzających każdy z tych przypadków ani jednoznacznie przypisujących wszystkie zgony Vespa velutina. Brakuje też pełnego opisu metod statystycznych, rozbicia wyników według lat, regionów i gatunków oraz niezależnego komentarza epidemiologa, alergologa lub eksperta zdrowia publicznego.
Kluczowe zastrzeżenie dotyczy zakresu analizy. Badanie obejmuje wszystkie błonkoskrzydłe, dlatego jego wniosek dotyczy braku wzrostu śmiertelności ogółem na poziomie kraju po pojawieniu się Vespa velutina. Nie oznacza to, że gatunek nie stwarza zagrożenia dla pojedynczych osób, zwłaszcza w przypadku wielokrotnych użądleń po naruszeniu gniazda. W materiałach prasowych autorzy przypominali też o szkodach dla pszczelarstwa.
W praktyce potrzebne będą dokładniejsze dane dotyczące ciężkich przypadków, hospitalizacji i różnic regionalnych. Dla służb publicznych i sektora pszczelarskiego Vespa velutina pozostaje problemem, nawet jeśli badanie nie potwierdziło wzrostu śmiertelności w skali całej Hiszpanii.
Najważniejsze dane i zakres analizy badania UIB
| Element | Wartość / opis |
|---|---|
| Okres analizy | 1999–2023 |
| Pierwsze wykrycie Vespa velutina w Hiszpanii | 2010 r. |
| Łączna liczba zgonów po użądleniach błonkoskrzydłych w przekazach prasowych | 188 |
| Alternatywna liczba podana w jednym medium | 118 |
| Głośne zgony, które zwiększyły zainteresowanie tematem | 3 przypadki w Galicji w ciągu 2 tygodni w październiku 2025 r. |
| Wiek wskazany jako potencjalnie bardziej narażony | powyżej 60 lat |
| Zakres danych | łącznie użądlenia pszczół, os i innych błonkoskrzydłych, nie tylko Vespa velutina |
Na podstawie treści artykułu i cytowanych przekazów prasowych; rozbieżność 188 vs 118 wymaga potwierdzenia w publikacji źródłowej.
Jak interpretować wniosek z badania o Vespa velutina
Opracowanie na podstawie opisu badania w artykule.
Słownik pojęć
- Vespa velutina
- Azjatycki szerszeń, inwazyjny gatunek błonkoskrzydłego rozprzestrzeniający się w części Europy i stanowiący zagrożenie m.in. dla pszczół.
- Błonkoskrzydłe
- Rząd owadów obejmujący m.in. pszczoły, osy, mrówki i szerszenie.
- Śmiertelność
- Liczba zgonów w danej populacji lub z powodu określonego czynnika w analizowanym okresie.
- Dane zagregowane
- Dane zestawione zbiorczo, bez szczegółowego rozbicia na pojedyncze przypadki czy dokładne podgrupy.
- Choroby współistniejące
- Dodatkowe schorzenia obecne u pacjenta, które mogą zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu lub zgonu.
- Hospitalizacja
- Przyjęcie pacjenta do szpitala w celu diagnostyki, leczenia lub monitorowania stanu zdrowia.
