Najważniejsze
- •Hiszpańskie i europejskie służby potwierdziły trzy lokalne przypadki krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej (CCHF) w Hiszpanii w pierwszej połowie 2024 r., z czego jeden zakończył się zgonem.
- •Głównym wektorem wirusa CCHF są kleszcze z rodzaju Hyalomma, a śmiertelność tej choroby u ludzi wynosi według WHO od 10% do nawet 40%.
- •Pojedyncze kleszcze Hyalomma znaleziono w 2024 roku również w Polsce (okolice Poznania i Częstochowy), jednak badania laboratoryjne wykluczyły obecność w nich wirusa CCHF.
- •Ryzyko zakażenia dla przeciętnego turysty w Hiszpanii jest minimalne; transmisja wirusa zachodzi najczęściej w środowisku rolniczym i hodowlanym.
Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) potwierdziło wykrycie trzech lokalnych przypadków krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej w Hiszpanii w pierwszej połowie 2024 roku.
Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz hiszpańskie Ministerstwo Zdrowia poinformowały o trzech miejscowych (autochtonicznych) przypadkach krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej (CCHF) w pierwszej połowie 2024 roku. Zakażenia wystąpiły w regionach Kastylia i León oraz Estremadura. Jeden z chorych, 74-letni mężczyzna z prowincji Salamanka, zmarł w czerwcu. Hiszpańskie Centrum Koordynacji Ostrzegania i Nagłych Przypadków Sanitarnych (CCAES) zaklasyfikowało wszystkie te przypadki jako zakażenia lokalne, do których doszło bezpośrednio na terytorium kraju.
Wirus CCHF wywołuje chorobę o wysokiej śmiertelności. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskaźnik ten wynosi od 10 do 40 proc. Głównym wektorem patogenu są kleszcze z rodzaju Hyalomma. Ludzie zakażają się najczęściej przez ukąszenie tych pajęczaków, bezpośredni kontakt z krwią i płynami ustrojowymi zakażonych zwierząt (np. podczas uboju) lub bliski kontakt z chorym. W latach 2013–2024 w Hiszpanii wykryto łącznie 15 przypadków tej choroby, z czego 5 zakończyło się zgonem. Zakażeni pacjenci trafiają na oddziały o najwyższym poziomie zabezpieczenia biologicznego.
Kleszcze Hyalomma w Polsce
Obecność kleszczy z rodzaju Hyalomma potwierdzono również w Polsce. W 2024 roku naukowcy realizujący projekt badawczy „Narodowe Kleszczobranie”, koordynowany przez Uniwersytet Warszawski, znaleźli pojedyncze dorosłe osobniki m.in. w okolicach Poznania i Częstochowy. Analizy laboratoryjne metodą PCR wykazały jednak, że żaden z badanych w kraju pajęczaków nie przenosił wirusa CCHF.
Choroba endemiczna na Półwyspie Iberyjskim
Wirus wywołujący krymsko-kongijską gorączkę krwotoczną jest w Hiszpanii endemiczny. Badacze potwierdzili jego obecność w populacji kleszczy na Półwyspie Iberyjskim w 2010 roku, a pierwszy przypadek zachorowania u człowieka odnotowano tam w 2016 roku. Zmiany klimatyczne ułatwiają przeżycie nimfom kleszczy Hyalomma, które ptaki wędrowne przenoszą do Europy Środkowej. Choroba ta pozostaje jednak największym problemem zdrowotnym na Bałkanach oraz w Turcji, gdzie lekarze rejestrują rocznie około 1000 zachorowań.
Główny Inspektorat Sanitarny oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie wydały ostrzeżeń dla Polaków podróżujących do Hiszpanii. Ryzyko zakażenia dla turystów spędzających urlop w miastach i kurortach jest minimalne. Do transmisji patogenu dochodzi bowiem zazwyczaj w środowisku rolniczym i hodowlanym.
Charakterystyka Krymsko-Kongijskiej Gorączki Krwotocznej (CCHF)
Dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)
Krymsko-kongijska gorączka krwotoczna w Hiszpanii (2013–2024) i statystyki ogólne
| Wskaźnik / Statystyka | Wartość / Dane |
|---|---|
| Liczba przypadków w Hiszpanii (2013-2024) | 15 |
| Liczba zgonów w Hiszpanii (2013-2024) | 5 (ok. 33,3% śmiertelności) |
| Śmiertelność według WHO (ogólna) | 10% - 40% |
| Liczba przypadków w Hiszpanii w I połowie 2024 r. | 3 (w tym 1 zgon) |
| Główny obszar zachorowań w Europie (rocznie) | Turcja i Bałkany (ok. 1000 zachorowań) |
Dane na podstawie ECDC, WHO oraz CCAES
Słownik pojęć
- CCHF
- Krymsko-kongijska gorączka krwotoczna – ostra, wirusowa choroba zakaźna o wysokiej śmiertelności, wywoływana przez wirus z rodziny Nairoviridae.
- Hyalomma
- Rodzaj dużych pajęczaków z rodziny kleszczowatych, występujących głównie w Afryce, Azji i południowej Europie; są głównym wektorem wirusa CCHF.
- Endemiczny
- Występujący na danym obszarze stale, naturalnie; choroba endemiczna to taka, która stale utrzymuje się w populacji na określonym terenie bez konieczności zewnętrznego zawlekania.
- Autochtoniczne zakażenie (miejscowe)
- Zakażenie nabyte na miejscu, na danym terytorium kraju, w którym pacjent przebywa (w przeciwieństwie do przypadków importowanych z zagranicy).
- Metoda PCR
- Reakcja łańcuchowa polimerazy; powszechna metoda diagnostyki molekularnej służąca m.in. do wykrywania materiału genetycznego wirusów lub bakterii w badanych próbkach.
