Ukraina uspokaja po ognisku hantawirusa na statku Hondius: mamy dziesiątki zakażeń rocznie, transmisja tylko od gryzoni

22 godz. temu
·
2 min
Komentarz redakcji

Ukraińskie Centrum Zdrowia Publicznego poinformowało, że na Ukrainie co roku rejestruje się dziesiątki przypadków hantawirusa, który przenosi się tam jedynie z gryzoni na ludzi. Komunikat wydano po nagłośnieniu śmiertelnego ogniska na statku wycieczkowym MV Hondius, gdzie wykryto co najmniej osiem infekcji i trzy zgony związane ze szczepem Andes. WHO oraz służby kilku państw prowadzą śledztwo w sprawie łańcucha transmisji i monitorują osoby, które zeszły ze statku.

Najważniejsze

  • Na Ukrainie co roku wykrywa się jedynie dziesiątki zakażeń hantawirusami (Puumala, Dobrava‑Belgrade), które – według obecnej wiedzy – przenoszą się wyłącznie z gryzoni na ludzi.
  • Ognisko na statku Hondius wywołał szczep Andes, endemiczny dla Ameryki Południowej i jako jedyny znany hantawirus zdolny do transmisji między ludźmi, powodujący ciężki hantawirusowy zespół płucny o wysokiej śmiertelności (30–40%).
  • Do zakażenia hantawirusem najczęściej dochodzi przez wdychanie pyłu skażonego odchodami gryzoni lub kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami i żywnością; kluczową metodą profilaktyki jest mokre sprzątanie z użyciem środków dezynfekcyjnych oraz stosowanie rękawic ochronnych.
  • Ognisko na MV Hondius ma charakter międzynarodowy – dotyczy pasażerów i załogi z ponad 20 krajów, a WHO wraz z władzami wielu państw prowadzi intensywne dochodzenie epidemiologiczne i śledzenie kontaktów.
  • WHO podkreśla, że mimo ciężkiego przebiegu zakażeń szczepem Andes, obecne ognisko nie stanowi początku nowej pandemii, lecz wymaga ścisłego nadzoru nad przypadkami i osobami, które miały bliski kontakt z chorymi.

Ukraińskie służby sanitarne uspokajają po ognisku hantawirusa na statku MV Hondius, podkreślając, że w kraju notują co roku dziesiątki zakażeń wyłącznie od gryzoni.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by adrian vieriu
Źródło zdjęcia: pexels.com - by adrian vieriu
Ukraińskie Centrum Zdrowia Publicznego poinformowało 11 maja, że na Ukrainie co roku odnotowuje się dziesiątki przypadków hantawirusa przenoszonego z gryzoni na ludzi. Oświadczenie to jest reakcją na śmiertelne ognisko tej choroby na statku wycieczkowym MV Hondius, który 10 maja dopłynął do Teneryfy. Rzecznik Centrum, Mykoła Hanicz, powiedział w ukraińskiej telewizji, że rejestrowane w kraju zakażenia dotyczą hantawirusa, który „transmituje się wyłącznie z gryzoni na ludzi”. Wyjaśnił, że do infekcji dochodzi przez wdychanie skażonego pyłu lub kontakt z powierzchniami i żywnością zanieczyszczoną odchodami gryzoni. Zaapelował, by nie zamiatać na sucho miejsc, gdzie mogą przebywać gryzonie, ponieważ wzbite w powietrze cząstki zwiększają ryzyko zakażenia. Zalecił mokre sprzątanie z użyciem środków dezynfekcyjnych oraz rękawic ochronnych. Ukrinform podał, że komunikat pojawił się po nagłośnieniu ogniska hantawirusa na pokładzie MV Hondius, holenderskiego statku wycieczkowego płynącego z Ushuaia w Argentynie. Według Światowej Organizacji Zdrowia i mediów międzynarodowych z rejsem powiązano dotąd osiem przypadków zakażenia, w tym trzy zgony. WHO informuje o trzech potwierdzonych i pięciu podejrzanych infekcjach oraz zastrzega, że dwie z trzech śmierci nadal klasyfikuje jako przypadki podejrzane. Z przekazu BBC i „Time” wynika, że rejs rozpoczął się 1 kwietnia w Ushuaia, a jednostka zatrzymywała się m.in. u wybrzeży Wyspy Świętej Heleny i w pobliżu Republiki Zielonego Przylądka, zanim 10 maja dopłynęła na Wyspy Kanaryjskie. Na pokładzie było około 150 osób – 114 pasażerów i 61 członków załogi – z ponad 20 krajów. Ukraińskie MSZ poinformowało, że wśród załogi jest pięciu obywateli Ukrainy i, według dostępnych informacji, nie odnotowano u nich pogorszenia stanu zdrowia. Nie podano jednak danych o wykonanych testach. WHO potwierdziła, że za ognisko na Hondiusie odpowiada szczep Andes, endemiczny w Ameryce Południowej i jako jedyny znany hantawirus zdolny do transmisji między ludźmi. Władze sanitarne RPA, Holandii i Szwajcarii prowadzą wraz z WHO śledztwo w sprawie łańcucha zakażeń, analizując, czy do przeniesienia wirusa doszło już na lądzie, czy także na samym statku. Organizacja podkreśla, że nie jest to początek nowej pandemii, ale ze względu na okres inkubacji sięgający kilku tygodni nie wyklucza kolejnych zgłoszeń przypadków. Hantawirusy występujące w Europie, w tym na Ukrainie, to głównie serotypy Puumala i Dobrava-Belgrade, przenoszone z gryzoni. Wywołują gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym o znacznie niższej śmiertelności niż szczep Andes. Dotychczas nie udokumentowano dla nich transmisji człowiek–człowiek. Andes, wykrywany w Argentynie i Chile, powoduje hantawirusowy zespół płucny o śmiertelności szacowanej na 30–40% i po raz pierwszy odnotowano go teraz w ognisku na statku wycieczkowym. WHO i władze kilkunastu państw kontynuują dochodzenie epidemiologiczne i śledzenie kontaktów pasażerów, którzy zeszli z MV Hondius przed wykryciem ogniska. Dla Ukrainy wyzwaniem pozostaje nadzór nad przypadkami importowanymi z zagranicy, zwłaszcza w kontekście krążenia szczepu Andes, choć władze sanitarne na razie nie informują o wykryciu takiego zakażenia w kraju.

Jak dochodzi do zakażenia hantawirusem i jak się chronić

1
1. Obecność zakażonych gryzoni
Gryzonie zakażone hantawirusem bytują w pomieszczeniach, gospodarstwach, na polach lub w lasach.
2
2. Zanieczyszczenie środowiska
Mocz, kał i ślina gryzoni zanieczyszczają podłoże, kurz, żywność i powierzchnie.
3
3. Wzbicie skażonego pyłu
Zamiatanie na sucho lub inne prace powodują wzbicie drobinek kurzu zawierających wirusa.
4
4. Wniknięcie wirusa do organizmu
Wirus dostaje się do dróg oddechowych podczas oddychania lub przez kontakt rąk z ustami po dotknięciu skażonych powierzchni.
5
5. Działania profilaktyczne
Unikanie zamiatania na sucho, stosowanie mokrego sprzątania z użyciem środków dezynfekcyjnych, rękawic ochronnych oraz zabezpieczanie pomieszczeń przed gryzoniami.

Na podstawie zaleceń ukraińskiego Centrum Zdrowia Publicznego i komunikatów WHO dotyczących profilaktyki zakażeń hantawirusami.

Różnice między sytuacją hantawirusową na Ukrainie a ogniskiem na statku Hondius

Ukraina (hantawirusy Puumala, Dobrava‑Belgrade)
+Zakażenia ograniczone do transmisji z gryzoni na ludzi, bez udokumentowanej transmisji człowiek–człowiek.
+Niższa śmiertelność niż w przypadku szczepu Andes.
+Znana, sezonowa endemiczność – istnieją procedury nadzoru i rozpoznane czynniki ryzyka.
Coroczne, choć stosunkowo nieliczne zachorowania wymagające hospitalizacji.
Ryzyko zakażenia w miejscach bytowania gryzoni, zwłaszcza przy niewłaściwym sprzątaniu.
Potrzeba stałej edukacji społeczeństwa w zakresie profilaktyki.
Statek Hondius (szczep Andes)
+Ognisko jest intensywnie monitorowane przez WHO i władze wielu państw.
+Ograniczona liczba osób narażonych – głównie pasażerowie i załoga oraz ich bliskie kontakty.
Szczep zdolny do transmisji między ludźmi, co zwiększa złożoność dochodzeń epidemiologicznych.
Wysoka śmiertelność (30–40%) i ciężki przebieg kliniczny (zespół płucny).
Międzynarodowy charakter rejsu utrudnia śledzenie kontaktów i koordynację działań służb zdrowia.

Kluczowe informacje o hantawirusach występujących w Europie i szczepie Andes powiązanym z ogniskiem na statku Hondius

CechaHantawirusy w Europie (Puumala, Dobrava‑Belgrade)Szczep Andes (Ameryka Południowa)
Główne rejony występowaniaEuropa, m.in. UkrainaArgentyna, Chile (Ameryka Południowa)
Główny rezerwuarGryzonie leśne i polneGryzonie w Ameryce Południowej
Sposób transmisji na ludziKontakt z odchodami gryzoni / wdychanie skażonego pyłuKontakt z odchodami gryzoni oraz rzadka transmisja człowiek–człowiek
Główne zespoły choroboweGorączka krwotoczna z zespołem nerkowymHantawirusowy zespół płucny
Szacunkowa śmiertelnośćNiższa (kilka procent lub mniej, zależnie od serotypu i opieki)Wysoka (ok. 30–40%)
Udokumentowana transmisja człowiek–człowiekDotychczas nieudokumentowanaTak – jedyny znany hantawirus zdolny do transmisji między ludźmi

Opracowanie na podstawie komunikatów WHO i krajowych instytucji zdrowia publicznego dotyczących ogniska na statku MV Hondius oraz znanych danych epidemiologicznych o hantawirusach.

Słownik pojęć

Hantawirus
Grupa wirusów przenoszonych głównie przez gryzonie; u ludzi mogą powodować ciężkie choroby, takie jak gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym lub hantawirusowy zespół płucny.
Szczep Andes
Odmiana hantawirusa endemiczna w Ameryce Południowej, jedyny znany hantawirus zdolny do transmisji między ludźmi i związany z wysoką śmiertelnością oraz hantawirusowym zespołem płucnym.
Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS)
Postać kliniczna zakażenia niektórymi hantawirusami, charakteryzująca się gorączką, bólem mięśni, zaburzeniami krzepnięcia i uszkodzeniem nerek.
Hantawirusowy zespół płucny (HPS)
Ciężka choroba wywołana przede wszystkim przez szczep Andes i pokrewne, prowadząca do niewydolności oddechowej i wysokiej śmiertelności.
Transmisja człowiek–człowiek
Przekazywanie patogenu bezpośrednio między ludźmi, np. drogą kropelkową, w odróżnieniu od transmisji z rezerwuaru zwierzęcego (np. z gryzoni).
Ognisko epidemiczne
Nagły wzrost liczby zachorowań na określoną chorobę w ograniczonym miejscu i czasie, powiązany wspólnym źródłem zakażenia lub łańcuchem transmisji.

Najczęstsze pytania

Czy ognisko hantawirusa na statku Hondius oznacza ryzyko nowej pandemii?
WHO podkreśla, że obecne ognisko szczepu Andes nie jest początkiem nowej pandemii. Zakażenia są rzadkie, wymagają bliskiego, często intymnego kontaktu i dotyczą głównie pasażerów oraz załogi statku oraz ich bliskich kontaktów. Sytuacja jest jednak ściśle monitorowana, a kontakty osób narażonych są aktywnie śledzone.
Czy hantawirusy obecne na Ukrainie mogą przenosić się z człowieka na człowieka?
Według obecnej wiedzy i dostępnych danych epidemiologicznych, hantawirusy występujące w Europie, w tym na Ukrainie (Puumala, Dobrava‑Belgrade), przenoszą się wyłącznie z gryzoni na ludzi. Dotychczas nie udokumentowano transmisji człowiek–człowiek dla tych serotypów.
Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia hantawirusem w domu lub gospodarstwie?
Najważniejsze jest ograniczenie kontaktu z gryzoniami i ich odchodami: uszczelnianie pomieszczeń, przechowywanie żywności w zamkniętych pojemnikach, stosowanie pułapek. Podczas sprzątania miejsc, gdzie mogą przebywać gryzonie, należy unikać zamiatania na sucho; zaleca się mokre sprzątanie z użyciem środków dezynfekcyjnych, rękawic ochronnych i, jeśli to możliwe, maseczki.
Jakie objawy mogą sugerować zakażenie hantawirusem?
Początkowe objawy są niespecyficzne: gorączka, bóle mięśni, bóle głowy, osłabienie. W zależności od szczepu mogą dołączać się objawy ze strony nerek (skąpomocz, obrzęki, krwawienia) lub układu oddechowego (duszność, kaszel, szybkie narastanie niewydolności oddechowej). W razie takich dolegliwości po kontakcie z potencjalnie skażonym środowiskiem należy pilnie skontaktować się z lekarzem.
Czy osoby, które były na MV Hondius, powinny być badane na obecność hantawirusa?
Tak. Zgodnie z zaleceniami WHO i krajowych służb zdrowia, wszyscy pasażerowie i członkowie załogi statku Hondius oraz osoby, które miały z nimi bliski kontakt, są obejmowani nadzorem epidemiologicznym. Wiele państw prowadzi obserwację i, w razie wystąpienia objawów, wykonuje odpowiednią diagnostykę laboratoryjną. Okres inkubacji może sięgać kilku tygodni, dlatego monitorowanie jest wydłużone.

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Zaraza na luksusowym statku. Trzy ofiary i tajemniczy wirus, który przemieszcza się z kontynentu na kontynent

WHO poinformowała, że 70-letni Holender, pierwszy wykryty przypadek zakażenia szczepem Andes hantawirusa na statku wycieczkowym MV Hondius, zakaził się przed wejściem na pokład w Ushuaia. Z ogniskiem powiązano trzy zgony i co najmniej osiem potwierdzonych lub podejrzanych przypadków, a dochodzenie epidemiologiczne objęło kilka kontynentów. Władze wielu państw prowadzą intensywne śledzenie kontaktów, a statek zmierza do Teneryfy, mimo sprzeciwu władz Wysp Kanaryjskich.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Zaraza na luksusowym statku. Trzy ofiary i tajemniczy wirus, który przemieszcza się z kontynentu na kontynent

WHO ustaliła, że pierwszy pasażer zakażony hantawirusem Andes na statku MV Hondius zaraził się przed rejsem, a ognisko obejmuje już trzy zgony i osiem przypadków.

voz.us
bbc.com
theguardian.com
+2
7 maj

WHO zaostrza wytyczne po ognisku hantawirusa Andes na statku MV Hondius

WHO zaktualizowała zalecenia dotyczące prewencji hantawirusa po ognisku śmiertelnego szczepu Andes na statku MV Hondius, podkreślając bardzo niskie ryzyko dla ogółu społeczeństwa.

mirror.co.uk
bbc.com
theguardian.com
+5
11 maj

WHO: kolejne możliwe przypadki hantawirusa na statku MV Hondius

WHO ostrzega przed kolejnymi przypadkami hantawirusa na statku MV Hondius, gdzie potwierdzono 5 zakażeń i 3 zgony.

geo.tv
citizen.digital
freemalaysiatoday.com
+7
9 maj

Hantawirus na statku wycieczkowym: trzy zgony, ewakuacja i kwarantanna na Teneryfie

Trzy osoby zmarły, a trzy kolejne ewakuowano ze statku wycieczkowego MV Hondius po wybuchu zakażeń hantawirusem Andes. Statek z blisko 150 osobami na pokładzie płynie na Teneryfę, gdzie wszyscy zostaną poddani kwarantannie.

standard.co.uk
theguardian.com
dailystar.co.uk
+4
7 maj

Trzech pacjentów z hantawirusem ewakuowanych ze statku MV Hondius

Trzech pacjentów z podejrzeniem zakażenia hantawirusem ewakuowano 6 maja z wycieczkowca MV Hondius, który z około 150 osobami na pokładzie zmierza na Wyspy Kanaryjskie, mimo sporu między władzami regionu, a rządem Hiszpanii.

opb.org
abcnews.com
abcnews.com
+6
7 maj

Trzy zgony i podejrzenie hantawirusa na statku MV Hondius

Trzy osoby zmarły, a sześć jest badanych w związku z podejrzanym ogniskiem zakażeń hantawirusowych na statku MV Hondius, co analizują WHO i władze kilku państw.

alertmedyczny.pl
medexpress.pl
bbc.co.uk
+3
4 maj
StartSzukaj