Najważniejsze
- •Przegląd w „The Lancet” oparty na danych z miliardów dawek potwierdza, że szczepionki mRNA są skuteczne i bezpieczne.
- •W analizie skuteczność wynosiła 87% przeciw zakażeniu SARS-CoV-2, 93% przeciw hospitalizacji i 94% przeciw zgonowi w pierwszych 14–42 dniach po szczepieniu.
- •Ciężkie działania niepożądane, takie jak zapalenie mięśnia sercowego czy anafilaksja, występowały rzadko, a najczęstsze odczyny były łagodne i przemijające.
- •Technologia mRNA nie zmienia DNA, a jej potencjał wykracza poza COVID-19 — obejmuje m.in. grypę, RSV i zastosowania onkologiczne.
- •Autorzy podkreślają, że dla dalszego rozwoju tej platformy kluczowe będą przejrzysta komunikacja i lepszy dostęp do szczepionek w krajach o niższych dochodach.
Badacze z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej opisali w „The Lancet” skuteczność i bezpieczeństwo szczepionek mRNA na podstawie analizy danych z miliardów dawek.
Kto biegnie się zaszczepić? Jest nowy preparat
Badacze z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej opublikowali 30 czerwca 2026 roku w czasopiśmie „The Lancet” przegląd danych, z którego wynika, że szczepionki mRNA są skuteczne i bezpieczne w walce z chorobami zakaźnymi. Analiza obejmowała miliardy podanych dawek oraz wyniki badań obserwacyjnych i klinicznych.
Autorzy przeglądu podają, że skuteczność szczepionek mRNA wynosiła 87 proc. w zapobieganiu zakażeniom SARS-CoV-2, 93 proc. w zapobieganiu hospitalizacji oraz 94 proc. w zapobieganiu zgonowi w okresie od 14 do 42 dni po szczepieniu. Z czasem ochrona słabła, ale dawki przypominające odtwarzały dużą część utraconej odporności. Wnioski oparto na szerokim zestawie danych, który obejmował badania laboratoryjne, kliniczne i rzeczywiste wyniki stosowania szczepionek.
W przeglądzie wskazano też, że ciężkie działania niepożądane występowały rzadko. Do takich zdarzeń autorzy zaliczyli m.in. zapalenie mięśnia sercowego i reakcje anafilaktyczne, przy czym w części analiz konieczna jest dalsza ocena w odniesieniu do konkretnych grup wiekowych. Badacze zaznaczyli, że większość typowych reakcji, takich jak ból w miejscu wkłucia, zmęczenie czy gorączka, miała łagodny lub umiarkowany przebieg i ustępowała po kilku dniach.
Przegląd przypomina także, że technologia mRNA nie zmienia DNA człowieka. Zamiast tego dostarcza komórkom krótkotrwałe instrukcje do wytworzenia fragmentu białka wirusa, co uczy układ odpornościowy rozpoznawania zagrożenia. Autorzy wskazali również, że ta sama platforma może znaleźć zastosowanie poza COVID-19, także w szczepionkach przeciw grypie, RSV i w podejściach onkologicznych.
Wyniki ukazują się po pandemii COVID-19, w czasie gdy szczepionki mRNA odegrały kluczową rolę w ochronie zdrowia publicznego. Wokół tej technologii narosło jednak także wiele fałszywych przekazów, które wpłynęły na społeczne postrzeganie szczepień. Dlatego autorzy przeglądu łączą ocenę skuteczności z apelem o bardziej przejrzystą komunikację medyczną.
W praktyce badacze zwracają teraz uwagę na dostępność. Robin Shattock, współautor przeglądu, podkreślił potrzebę zwiększenia produkcji i poprawy dostępu do szczepionek mRNA w krajach o niskich i średnich dochodach. Zdaniem autorów dalszy rozwój tej technologii będzie zależał nie tylko od danych klinicznych, ale też od możliwości szybszej dystrybucji i szerszego wdrożenia w ochronie zdrowia.
Najważniejsze wskaźniki skuteczności i bezpieczeństwa szczepionek mRNA z przeglądu w „The Lancet”
| Wskaźnik / zdarzenie | Wynik | Uwagi |
|---|---|---|
| Skuteczność przeciw zakażeniu SARS-CoV-2 | 87% | Dotyczy okresu 14–42 dni po szczepieniu |
| Skuteczność przeciw hospitalizacji | 93% | Najsilniejsza ochrona w analizowanym okresie |
| Skuteczność przeciw zgonowi | 94% | Dotyczy okresu 14–42 dni po szczepieniu |
| Ciężkie działania niepożądane | Rzadkie | W tym zapalenie mięśnia sercowego i anafilaksja |
| Typowe odczyny poszczepienne | Łagodne do umiarkowanych | Ból w miejscu wkłucia, zmęczenie, gorączka ustępowały po kilku dniach |
Opracowanie na podstawie przeglądu opublikowanego w „The Lancet” oraz danych przytoczonych w artykule.
Jak działają szczepionki mRNA i co pokazuje przegląd
Na podstawie przeglądu danych opublikowanego w „The Lancet”.
Słownik pojęć
- mRNA
- Kwas rybonukleinowy przenoszący instrukcję do produkcji białka; w szczepionkach działa krótko i nie zmienia DNA.
- SARS-CoV-2
- Wirus wywołujący COVID-19.
- Myocarditis
- Zapalenie mięśnia sercowego; rzadkie działanie niepożądane obserwowane po niektórych szczepieniach mRNA.
- Anafilaksja
- Ciężka, gwałtowna reakcja alergiczna wymagająca pilnej pomocy medycznej.
- Dawka przypominająca
- Kolejna dawka szczepionki mająca odnowić lub wzmocnić ochronę immunologiczną.
- RSV
- Syncytialny wirus oddechowy, patogen mogący wywoływać infekcje dróg oddechowych.
