Najważniejsze
- •Stres (55,3%), infekcje (17,7%) i alkohol (10,8%) to najczęstsze czynniki wywołujące zaostrzenia łuszczycy w badaniu PSODEEP1.
- •Aż 71% pacjentów zdeklarowało umiejętność samodzielnego zidentyfikowania konkretnych czynników wyzwalających nawrót objawów.
- •Zgłaszane wyzwalacze różnią się w zależności od płci: kobiety częściej wskazują stres i infekcje, natomiast mężczyźni spożycie alkoholu.
- •Badacze podkreślają potrzebę włączenia ustrukturyzowanych programów zarządzania stresem do kompleksowej opieki nad pacjentami.
Stres, infekcje oraz alkohol to najczęściej zgłaszane przez pacjentów czynniki wywołujące zaostrzenie objawów łuszczycy — wynika z międzynarodowego badania ankietowego PSODEEP1.
Najczęstsze czynniki wywołujące zaostrzenie objawów łuszczycy (PSODEEP1)
| Czynnik wyzwalający | Odsetek pacjentów | Różnice demograficzne i płciowe |
|---|---|---|
| Stres | 55,3% | Częściej zgłaszany przez kobiety oraz pacjentów z Chile |
| Infekcje | 17,7% | Częściej wskazywane przez kobiety, rzadziej w Chile |
| Alkohol | 10,8% | Znacznie częściej podawany jako wyzwalacz przez mężczyzn |
Badanie cyfrowe PSODEEP1 (N=2716 pacjentów)
Stres (55,3%), infekcje (17,7%) oraz alkohol (10,8%) to czynniki, które pacjenci najczęściej wskazują jako wywołujące zaostrzenie objawów łuszczycy. Wyniki te pochodzą z międzynarodowego ankietowego badania cyfrowego PSODEEP1, przeprowadzonego na grupie 2716 osób z Chile, Danii, Holandii i Szwecji.
Naukowcy zbierali dane od października 2022 roku do lutego 2024 roku wśród osób chorujących na łuszczycę skóry oraz łuszczycowe zapalenie stawów. Łącznie 71% uczestników zadeklarowało, że potrafi samodzielnie zidentyfikować konkretne czynniki prowokujące nawrót objawów choroby. Autorzy opracowania sklasyfikowali zgłoszone bodźce w 24 podgrupach. Sezonowe wahania aktywności schorzenia odnotowało 65% respondentów, a około połowa badanych zgłosiła przebieg z wyraźnie wyodrębnionymi fazami zaostrzeń. W ankiecie uwzględniono również dodatkowe zjawiska kliniczne, takie jak objaw Koebnera.
Różnice zależne od płci i kraju pochodzenia
Częstość zgłaszania poszczególnych czynników różniła się w zależności od płci, postaci choroby oraz kraju pochodzenia ankietowanych. Kobiety częściej wiązały nawroty objawów ze stresem oraz przebytymi infekcjami, podczas gdy mężczyźni znacznie częściej podawali spożycie alkoholu. W grupie uczestników z Chile stres odgrywał większą rolę niż w państwach europejskich, z kolei wpływ infekcji zgłaszano tam rzadziej.
Ograniczenia badania i wnioski kliniczne
Wyniki opierają się na subiektywnych deklaracjach pacjentów zebranych w ankietach cyfrowych. Odzwierciedlają one obserwacje samych respondentów, a nie zweryfikowane lekarsko zależności przyczynowo-skutkowe. Autorzy opracowania nie sprecyzowali ponadto, czy w ocenie uwzględniono przyjmowaną farmakoterapię (w tym leki immunosupresyjne lub leki biologiczne), która może tłumić reakcję organizmu na potencjalne czynniki zaostrzające. W udostępnionym raporcie nie podano także nazwy czasopisma naukowego ani numeru DOI publikacji.
Łuszczyca pozostaje przewlekłą chorobą zapalną, w której nowoczesna farmakoterapia pozwala na osiągnięcie długotrwałej remisji. Przerwaniu leczenia towarzyszą jednak częste nawroty zmian skórnych. Zrozumienie roli indywidualnych czynników środowiskowych i emocjonalnych powinno wspierać terapię medyczną poprzez odpowiednio dobrane metody niefarmakologiczne.
Wyniki badania wskazują na potrzebę włączenia programów zarządzania stresem do standardów kompleksowej opieki nad pacjentem z łuszczycą. Potwierdzenie skuteczności takich interwencji w praktyce medycznej będzie jednak wymagało przeprowadzenia dalszych badań klinicznych.
Kluczowe statystyki badania PSODEEP1
Dane z badania PSODEEP1 (10.2022 - 02.2024)
Słownik pojęć
- Objaw Koebnera
- Reakcja izomorficzna polegająca na powstawaniu nowych zmian łuszczycowych w miejscach uszkodzenia naskórka lub skóry właściwej (np. zadrapania, oparzenia).
- Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS)
- Przewlekła, zapalna choroba reumatologiczna przebiegająca z zajęciem stawów i często towarzysząca łuszczycy skóry.
- Remisja
- Okres wyciszenia lub całkowitego ustąpienia objawów przewlekłej choroby.
- Leki biologiczne
- Nowoczesne preparaty uzyskiwane metodami inżynierii genetycznej, celowane w konkretne cząsteczki układu odpornościowego wywołujące stan zapalny.
- Leki immunosupresyjne
- Grupa leków hamujących lub zmniejszających aktywność układu immunologicznego, stosowana w zapobieganiu autoagresji organizmu.
