Najważniejsze
- •Od 2027 roku akcyza na alkohol etylowy ma wzrosnąć z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr 100-procentowego alkoholu.
- •Opłata od opakowań alkoholu o pojemności do 300 ml ma zwiększyć się z 1 zł do 4 zł.
- •Według szacunku Maspexu cena przykładowej butelki o pojemności 100 ml może wzrosnąć z 9,49 zł do 13,70 zł, czyli o około 44,4 proc.
- •Planowany zakaz sprzedaży alkoholu powyżej 12 proc. w opakowaniach mniejszych niż 500 ml pozostaje na etapie prac projektowych.
- •Dokładna data wejścia podwyżek w życie oraz dalszy los projektu ograniczającego sprzedaż małych opakowań nie są jeszcze potwierdzone.
Sejm uchwalił podwyżkę akcyzy na alkohol etylowy oraz opłat za małe opakowania alkoholu. Zmiany mają obowiązywać od 2027 roku, natomiast planowany zakaz sprzedaży części opakowań o pojemności mniejszej niż 500 ml pozostaje na etapie projektu.
Stawka akcyzy wzrośnie z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr 100-procentowego alkoholu. Opłata od opakowań o pojemności do 300 ml ma zwiększyć się z 1 zł do 4 zł. Materiały nie zawierają dokładnej daty wejścia przepisów w życie ani informacji o dalszych losach ustawy w Senacie i jej publikacji. Wskazują, że wyższe wpływy mają wesprzeć finansowanie ochrony zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wpływ zmian na ceny detaliczne będzie zależał od decyzji producentów i sprzedawców. Maspex oszacował, że przykładowa butelka o pojemności 100 ml może podrożeć z 9,49 zł do 13,70 zł. To wyliczenie przedsiębiorstwa, a nie oficjalna prognoza rządu ani niezależna prognoza dla całego rynku. Oznaczałoby to wzrost ceny o około 44,4 proc.
Równolegle trwają prace nad ograniczeniem sprzedaży części małych opakowań. Mariusz Błaszczak zapowiedział zakaz sprzedaży alkoholu o zawartości powyżej 12 proc. w opakowaniach o pojemności mniejszej niż 500 ml. Sejmowa Komisja Zdrowia pracuje nad odrębnym projektem, ponieważ regulacja może wymagać notyfikacji w Komisji Europejskiej. Nie ma jednak pełnego tekstu tego projektu ani potwierdzenia, że przyjmie on dokładnie takie progi. Nie wiadomo także, czy propozycja PiS została formalnie wniesiona do Sejmu.
Według firmy CMR sprzedaż małych opakowań przekracza 40 mln sztuk miesięcznie, a wartość tego segmentu sięga blisko 6 mld zł rocznie. Dane dotyczą 12 miesięcy zakończonych w czerwcu 2026 roku. NielsenIQ wycenia cały rynek wódek na ponad 17 mld zł, a udział małych opakowań określa na około jedną trzecią. Zestawienie tych danych wymaga ostrożności, ponieważ materiały nie potwierdzają, że badania obejmują ten sam okres, kanały sprzedaży i definicje produktów. Sama skala sprzedaży nie dowodzi wpływu małych opakowań na uzależnienia ani szkody zdrowotne.
Do potwierdzenia pozostają dokładna data wejścia w życie podwyżek, formalny status projektu PiS oraz zakres propozycji Komisji Zdrowia. Procedowanie projektu może przypaść najwcześniej na koniec kadencji, czyli na 2027 rok, ale nie oznacza to daty uchwalenia ani wejścia przepisów w życie.
Najczęstsze pytania
Od kiedy mają obowiązywać podwyżki akcyzy i opłaty od małych opakowań?▼
Ile może kosztować butelka alkoholu o pojemności 100 ml?▼
Czy sprzedaż małych opakowań alkoholu zostanie zakazana?▼
Jakie opakowania mogą zostać objęte zakazem?▼
Na co mają zostać przeznaczone wyższe wpływy?▼
Słownik pojęć
- Akcyza
- Podatek nakładany na wybrane towary, w tym alkohol etylowy; w analizowanym przypadku stawka odnosi się do hektolitra 100-procentowego alkoholu.
- Małpka
- Potoczne określenie małego opakowania alkoholu, najczęściej o pojemności do kilkuset mililitrów.
- Opłata od małych opakowań
- Dodatkowa opłata dotycząca alkoholu sprzedawanego w opakowaniach o pojemności do 300 ml.
- Notyfikacja w Komisji Europejskiej
- Procedura przekazania projektu przepisów do oceny na poziomie Unii Europejskiej, która może wydłużyć proces legislacyjny.
- Hektolitr 100-procentowego alkoholu
- Jednostka rozliczeniowa używana przy określaniu stawki akcyzy, odpowiadająca 100 litrom czystego alkoholu.
Najważniejsze planowane zmiany dotyczące małych opakowań alkoholu
| Element | Obecnie | Planowana zmiana | Status |
|---|---|---|---|
| Akcyza na alkohol etylowy | 8811 zł za hektolitr 100-procentowego alkoholu | 10 109 zł | Uchwalona przez Sejm, planowana od 2027 roku |
| Opłata od opakowań do 300 ml | 1 zł | 4 zł | Uchwalona przez Sejm, planowana od 2027 roku |
| Cena przykładowej butelki 100 ml | 9,49 zł | 13,70 zł | Szacunek firmy Maspex |
| Sprzedaż alkoholu powyżej 12 proc. w opakowaniach poniżej 500 ml | Dozwolona w obecnym stanie prawnym | Możliwy zakaz | Projekt w toku, zakres niepotwierdzony |
Podwyżki podatków a planowany zakaz sprzedaży małych opakowań
Podwyżka akcyzy
Wyższa opłata od opakowań do 300 ml
Planowany zakaz części sprzedaży
Planowane zmiany dotyczące małych opakowań alkoholu
Opracowano na podstawie artykułu i materiałów źródłowych; dane o cenie detalicznej są szacunkiem firmy Maspex.
Debata w NIL: Polska kraina trzeźwości. Jak ograniczyć spożycie alkoholu przez Polaków?
