Najważniejsze
- •Sąd Najwyższy USA odmówił wstrzymania nakazu blokującego politykę BOP dotyczącą opieki nad osobami transpłciowymi w federalnych zakładach karnych.
- •Decyzja utrzymuje blokadę wdrożenia polityki, ale nie rozstrzyga, czy sama polityka jest zgodna z prawem.
- •Polityka administracji Donalda Trumpa przewidywała zakończenie operacji i terapii hormonalnej związanych z dysforią płciową oraz ograniczenie części udogodnień.
- •Dwóch sędziów — Clarence Thomas i Samuel Alito — opowiedziało się za uwzględnieniem wniosku administracji o wstrzymanie nakazu.
- •Dalsza ocena legalności zmiany pozostaje w gestii sądów niższych instancji, a sprawa dotyczy wyłącznie federalnego systemu więziennictwa.
Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych 21 października 2026 r. odmówił wstrzymania nakazu sądu niższej instancji, który blokuje politykę Federalnego Biura Więziennictwa (BOP) dotyczącą opieki nad osobami transpłciowymi w federalnych zakładach karnych. Polityka pozostaje więc zablokowana na czas dalszego postępowania, ale Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął, czy sama polityka jest zgodna z prawem.
Jednozdaniowe, niepodpisane zarządzenie brzmiało: „The application for stay presented to The Chief Justice and by him referred to the Court is denied”. Dokument nie zawierał uzasadnienia. Sędziowie Clarence Thomas i Samuel Alito opowiedzieli się za uwzględnieniem wniosku administracji o wstrzymanie nakazu.
Polityka BOP, przyjęta w lutym przez administrację Donalda Trumpa, przewidywała zaprzestanie zapewniania operacji związanych z dysforią płciową oraz terapii hormonalnej. Zakładała także stopniowe odstawianie hormonów u osób, które już je przyjmowały. Dokument ograniczał ponadto dostęp do części udogodnień, w tym peruk, makijażu, binderów i wkładek modelujących piersi. BOP miało nadal zapewniać osobom osadzonym opiekę z zakresu zdrowia psychicznego.
Sędzia Royce Lamberth zablokował politykę w czerwcu, a w sierpniu podtrzymał tę decyzję. Następnie trzyosobowy skład Sądu Apelacyjnego dla Dystryktu Kolumbii odmówił zawieszenia nakazu stosunkiem głosów 2:1. Sąd okręgowy uznał, że rząd naruszył prawo federalne, lecz dostarczone materiały nie wskazują konkretnego przepisu, na którym sąd oparł rozstrzygnięcie. Sąd apelacyjny ocenił, że BOP w niewystarczającym stopniu uwzględniło własne doświadczenie w zapewnianiu tej opieki.
Administracja argumentowała, że zmiana wynika ze względów bezpieczeństwa instytucjonalnego, organizacji więzień i oceny medycznej. Nie przedstawiono jednak niezależnie potwierdzonych danych o konkretnych incydentach związanych z bezpieczeństwem. Prawnicy osób transpłciowych twierdzili, że BOP przerwało leczenie wcześniej zalecane przez własnych lekarzy i nie uzasadniło tej zmiany.
BOP zapewniało terapię hormonalną co najmniej od 1992 r. Skala sprawy pozostaje niejednoznaczna. Dokumenty mówiły o około 600 osobach przyjmujących hormony w 2025 r., ACLU wskazywała około 800 osób, którym je przepisano, a także ponad 2000 osób identyfikujących się jako transpłciowe. Prawnicy powodów mówili o prawie 1000 osób z rozpoznaniem dysforii płciowej. Są to różne kategorie i okresy.
Sprawa dotyczy federalnego systemu więziennictwa, a nie zakładów stanowych i lokalnych. Sądy niższych instancji będą nadal oceniać legalność zmiany polityki, podczas gdy jej wdrożenie pozostanie zablokowane w zakresie objętym nakazem.
Najczęstsze pytania
Co postanowił Sąd Najwyższy USA?▼
Czy Sąd Najwyższy uznał politykę za niezgodną z prawem?▼
Jakie zmiany przewidywała polityka BOP?▼
Czy osoby osadzone nadal miały otrzymywać pomoc z zakresu zdrowia psychicznego?▼
Ilu osób dotyczy sprawa?▼
Słownik pojęć
- Bureau of Prisons (BOP)
- Federalne Biuro Więziennictwa USA odpowiedzialne za funkcjonowanie federalnych zakładów karnych i politykę opieki nad osobami osadzonymi.
- Dysforia płciowa
- Stan związany z cierpieniem wynikającym z rozbieżności między tożsamością płciową a płcią przypisaną przy urodzeniu.
- Nakaz sądowy
- Wiążące rozstrzygnięcie sądu nakazujące określone działanie albo zakazujące jego podejmowania.
- Wstrzymanie nakazu
- Tymczasowe zawieszenie obowiązywania nakazu sądowego do czasu dalszego postępowania.
- Terapia hormonalna
- Leczenie z użyciem hormonów, które w sprawie dotyczyło osób transpłciowych przyjmujących hormony w związku z dysforią płciową.
Najważniejsze etapy postępowania
| Etap | Rozstrzygnięcie | Znaczenie |
|---|---|---|
| Luty 2026 r. | BOP przyjęło nową politykę | Zaplanowano ograniczenie leczenia i części udogodnień dla osób transpłciowych. |
| Czerwiec 2026 r. | Sędzia Royce Lamberth zablokował politykę | Wdrożenie zmian zostało wstrzymane. |
| Sierpień 2026 r. | Lamberth podtrzymał wcześniejszą decyzję | Blokada nadal obowiązywała. |
| 2026 r. | Sąd Apelacyjny dla Dystryktu Kolumbii odmówił zawieszenia nakazu w stosunku głosów 2:1 | Administracja nie uzyskała zgody na czasowe wdrożenie polityki. |
| 21 października 2026 r. | Sąd Najwyższy odmówił wstrzymania nakazu | Polityka pozostaje zablokowana, lecz jej legalność nie została ostatecznie rozstrzygnięta. |


