Najważniejsze
- •Sąd Najwyższy USA odmówił rozpoznania skargi firm farmaceutycznych, więc program negocjacji cen leków w Medicare pozostaje w mocy.
- •Program został wprowadzony ustawą Inflation Reduction Act z 2022 r. i obejmuje coroczne negocjacje cen wybranych drogich leków refundowanych w Medicare.
- •Dotąd uzgodniono ceny dla 25 leków; jeśli trzecia runda zakończy się zgodnie z planem, program obejmie łącznie 40 preparatów.
- •Decyzja Sądu Najwyższego nie rozstrzyga ostatecznie konstytucyjności programu, lecz utrzymuje w mocy korzystne dla rządu wyroki sądów niższych instancji.
- •Choć część sporów sądowych nadal trwa, poniedziałkowa decyzja zmniejsza ryzyko wstrzymania kolejnych etapów negocjacji cen leków.
Sąd Najwyższy USA odmówił rozpatrzenia odwołań firm farmaceutycznych dotyczących programu negocjacji cen leków w Medicare, pozostawiając go w mocy.
Sąd Najwyższy USA odmówił w poniedziałek 18 maja przyjęcia do rozpoznania odwołań firm farmaceutycznych, które kwestionowały program negocjacji cen leków w Medicare. Decyzja zapadła bez uzasadnienia i pozostawiła w mocy wcześniejsze, korzystne dla rządu rozstrzygnięcia sądów niższych instancji, w tym federalnego sądu apelacyjnego w Filadelfii.
Program działa dalej
Spór dotyczy programu wprowadzonego ustawą Inflation Reduction Act z 2022 r., która zobowiązała administrację federalną do corocznych negocjacji cen wybranych drogich leków refundowanych w Medicare. Pierwsze wynegocjowane ceny weszły w życie w styczniu 2026 r. Do tej pory rząd uzgodnił ceny dla 25 leków. Pierwsza runda objęła 10 preparatów, a druga 15. W styczniu administracja Donalda Trumpa wskazała leki do trzeciej rundy programu. Jeśli ten etap zakończy się zgodnie z planem, niższe ceny obejmą łącznie 40 leków.
Argumenty firm i stanowisko sądów
Firmy farmaceutyczne twierdziły, że program narusza ich prawa konstytucyjne. W pozwach podnosiły m.in. zarzuty dotyczące prawa do rzetelnej procedury oraz pierwszej i piątej poprawki do Konstytucji USA. Według relacji CNN producenci argumentowali też, że negocjacje mają pozorny charakter, a rząd zmusza ich do akceptowania własnej narracji o zawartych porozumieniach. Sądy niższych instancji odrzucały te argumenty, wskazując, że udział w federalnych programach zdrowotnych jest dobrowolny i że firmy mogą wycofać z nich swoje produkty.
Mimo zmiany władzy w Waszyngtonie administracja federalna utrzymała poparcie dla programu. AP odnotowuje, że gabinet Trumpa nadal korzysta z uprawnienia do negocjowania cen leków z producentami. Bez interwencji sądu wstrzymanie programu mogłoby wymagać działania Kongresu, ponieważ ustawa tworząca ten mechanizm nie przewiduje daty jego wygaśnięcia.
Decyzja Sądu Najwyższego nie oznacza jednak pełnego, merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie konstytucyjności programu. Sąd po prostu odmówił zajęcia się sprawą, co proceduralnie utrzymało w mocy wyroki niższych instancji. Program obejmuje tylko wybrane leki generujące najwyższe koszty dla Medicare, a nie cały rynek farmaceutyczny.
To nie zamyka wszystkich sporów wokół negocjacji cen. Inne pozwy dotyczące programu nadal są w toku, ale poniedziałkowa decyzja na razie usuwa najpoważniejsze ryzyko wstrzymania obecnego harmonogramu kolejnych rund negocjacji.
Jak rozwija się program negocjacji cen leków w Medicare
Opracowanie na podstawie informacji z artykułu.
Najważniejsze liczby dotyczące programu negocjacji cen leków w Medicare
| Element programu | Wartość |
|---|---|
| Rok uchwalenia podstawy prawnej (Inflation Reduction Act) | 2022 |
| Data decyzji Sądu Najwyższego USA | 18 maja |
| Liczba leków objętych 1. rundą negocjacji | 10 |
| Liczba leków objętych 2. rundą negocjacji | 15 |
| Łączna liczba leków z uzgodnionymi cenami do tej pory | 25 |
| Potencjalna łączna liczba leków po 3. rundzie | 40 |
| Wejście w życie pierwszych wynegocjowanych cen | styczeń 2026 |
Na podstawie danych z artykułu.
Słownik pojęć
- Medicare
- Federalny program ubezpieczenia zdrowotnego w USA, obejmujący głównie osoby starsze oraz część osób z niepełnosprawnościami.
- Inflation Reduction Act
- Amerykańska ustawa z 2022 r., która m.in. wprowadziła mechanizm negocjacji cen wybranych leków refundowanych w Medicare.
- Negocjacje cen leków
- Proces ustalania niższych cen wybranych preparatów pomiędzy administracją publiczną a producentami farmaceutycznymi.
- 1. poprawka do Konstytucji USA
- Przepis konstytucyjny chroniący m.in. wolność słowa, na który powoływały się firmy farmaceutyczne w swoich pozwach.
- 5. poprawka do Konstytucji USA
- Przepis konstytucyjny obejmujący m.in. gwarancje rzetelnej procedury prawnej i ochrony przed pozbawieniem własności bez należytego procesu.
- Odmowa przyjęcia sprawy do rozpoznania
- Decyzja sądu najwyższej instancji, by nie zajmować się daną sprawą; nie musi ona oznaczać zgody z argumentacją stron, ale pozostawia w mocy wcześniejsze wyroki.
