Najważniejsze
- •Główny Inspektorat Sanitarny zweryfikował zaledwie 2,2% zgłoszeń nowych suplementów diety (727 z ponad 33 tysięcy) w okresie od kwietnia 2024 do kwietnia 2026 roku.
- •Procedury weryfikacyjne trwają bezterminowo z powodu luki prawnej – przepisy nie określają czasu, w jakim producenci muszą uzupełnić dokumentację na żądanie GIS.
- •Obecny system notyfikacji pozwala na natychmiastowe rozpoczęcie sprzedaży suplementu diety po samym wysłaniu zgłoszenia online.
- •Resort zdrowia planuje nowelizację ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która wprowadzi sztywne terminy dla producentów oraz kary finansowe do 100-krotności przeciętnego wynagrodzenia.
Główny Inspektorat Sanitarny zweryfikował zaledwie 2,2% zgłoszeń nowych suplementów diety z lat 2024–2026. Ministerstwo Zdrowia zapowiada nowelizację przepisów i wysokie kary finansowe dla producentów.
Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) zweryfikował jedynie 727 z 33 201 zgłoszeń nowych suplementów diety, które zarejestrowano od kwietnia 2024 do kwietnia 2026 roku. Ministerstwo Zdrowia poinformowało o tym w odpowiedzi na interpelację poselską z 22 lipca 2026 roku. Resort zapowiedział jednocześnie nowelizację przepisów, która ma zaostrzyć kary i przyspieszyć procedury weryfikacyjne.
Z danych przedstawionych przez resort zdrowia wynika, że w ciągu tych dwóch lat do inspekcji sanitarnej wpłynęła ogromna liczba zgłoszeń. Urzędnicy zdołali jednak formalnie zakończyć jedynie ułamek spraw. Ta przewlekłość wynika bezpośrednio z luki prawnej. Obecne przepisy nie określają bowiem terminu, w jakim producenci muszą dostarczyć dodatkowe opinie naukowe na żądanie urzędników. W efekcie przedsiębiorcy mogą bezterminowo sprzedawać zgłoszone suplementy diety w trakcie trwania całej procedury.
Ministerstwo zwraca również uwagę na kontrole następcze, które prowadzi Państwowa Inspekcja Sanitarna. W 2024 roku inspektorzy skontrolowali ponad 70% krajowych wytwórców tych preparatów oraz blisko 36% hurtowni, które nimi obracają. Działania te obejmują zarówno kontrole placówek handlowych, jak i badania laboratoryjne pobranych próbek.
Planowane zmiany w przepisach
Projekt nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia znajduje się obecnie na etapie konsultacji publicznych. Nowe przepisy zakładają wprowadzenie dotkliwych kar finansowych za naruszenie wymogów – ich wysokość ma sięgać nawet 100-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Nowe prawo wyznaczy również sztywne terminy na dostarczenie wymaganych opinii naukowych oraz ograniczy reklamy, które upodabniają suplementy do produktów leczniczych.
Obecnie w Polsce obowiązuje bardzo liberalny system notyfikacji. Umożliwia on rozpoczęcie sprzedaży suplementu diety natychmiast po wysłaniu zgłoszenia online. W 2026 roku wartość tego rynku osiągnęła szacunkowo od 8,5 do 9 miliardów złotych, a roczna liczba zgłoszeń przekracza 16 tysięcy. Brak terminów na uzupełnienie dokumentacji skutecznie zablokował jednak procedury weryfikacyjne GIS. Potwierdza to problemy, które Najwyższa Izba Kontroli sygnalizowała już w swoich raportach z 2017 roku.
Trwające konsultacje społeczne określą ostateczny kształt przepisów regulujących zasady prezentacji i weryfikacji preparatów. Nowe regulacje mają zreorganizować proces nadzoru i znacząco wpłynąć na funkcjonowanie całego sektora medyczno-farmaceutycznego.
Statystyki zgłoszeń i weryfikacji suplementów diety (kwiecień 2024 – kwiecień 2026)
| Kategoria | Liczba / Wartość | Udział procentowy |
|---|---|---|
| Zgłoszenia nowych produktów | 33 201 | 100% |
| Zakończone postępowania weryfikacyjne | 727 | ok. 2,2% |
| Średnia roczna liczba zgłoszeń | ponad 16 000 | - |
| Szacowana wartość rynku (2026 r.) | 8,5 - 9 mld zł | - |
Dane Ministerstwa Zdrowia na podstawie interpelacji poselskiej
Jak działa obecny system i co ma się zmienić?
Opracowanie na podstawie projektu nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Słownik pojęć
- GIS
- Główny Inspektorat Sanitarny; instytucja rządowa odpowiedzialna za nadzór nad warunkami higieny w różnych dziedzinach życia, w tym nad bezpieczeństwem żywności i suplementów diety w Polsce.
- Suplement diety
- Środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin, minerałów lub innych substancji o działaniu odżywczym lub fizjologicznym. W przeciwieństwie do leków nie leczy chorób.
- Notyfikacja
- Procedura polegająca na zgłoszeniu do odpowiedniego urzędu (w tym przypadku GIS) zamiaru wprowadzenia produktu na rynek, umożliwiająca natychmiastowe rozpoczęcie sprzedaży bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia.
- NIK
- Najwyższa Izba Kontroli; naczelny organ kontroli państwowej w Polsce, który bada działalność organów administracji rządowej i innych jednostek pod kątem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności.
