Najważniejsze
- •Badanie 386 mężczyzn z siedmiu ośrodków w Hiszpanii wykazało wyraźne różnice w jakości nasienia między regionami kraju.
- •Najlepsze wyniki odnotowano na północy Hiszpanii: średnia całkowita liczba ruchomych plemników wyniosła 94 mln, wobec ok. 50 mln w centrum kraju.
- •Różnic nie wyjaśniały wprost styl życia, dieta, masa ciała, palenie, alkohol ani aktywność fizyczna — po analizie statystycznej kluczowe pozostały lokalizacja i czas wstrzemięźliwości.
- •Wyniki wzmacniają hipotezę, że na płodność mężczyzn mogą wpływać czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza czy inne kontaminanty.
- •Autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań nad tym, które ekspozycje środowiskowe najbardziej obniżają jakość nasienia i czy podobny wzorzec występuje także poza Hiszpanią.
Nowe badanie przeprowadzone w Hiszpanii wykazało, że mężczyźni z północy kraju mają niemal dwukrotnie lepszą jakość nasienia niż mieszkańcy centrum i południa.
Nowe badanie przeprowadzone w Hiszpanii wykazało wyraźne różnice w jakości nasienia między regionami kraju. Mężczyźni z północy osiągali wyniki niemal dwukrotnie lepsze niż uczestnicy z centrum i południa, a badacze nie znaleźli prostego wyjaśnienia w stylu życia badanych.
Zespół kierowany przez prof. Rocío Núñez-Calonge przeanalizował dane 386 mężczyzn zgłaszających się na ocenę płodności w siedmiu ośrodkach medycyny reprodukcyjnej. Badanie prowadzono od połowy 2024 roku do końca 2025 roku. Uczestnicy wypełniali szczegółowe ankiety dotyczące miejsca zamieszkania, historii medycznej, aktywności fizycznej, palenia, picia alkoholu, spożycia kawy i możliwej ekspozycji na chemikalia w pracy.
Najważniejszy wynik dotyczył całkowitej liczby ruchomych plemników w próbce. W północnej Hiszpanii średnia wyniosła 94 miliony, a w centralnej części kraju około 50 milionów. Północ wypadała lepiej także w innych parametrach. Średnie stężenie plemników sięgało tam 81 milionów na mililitr, a ruchliwość wynosiła 44,8 proc. W centrum i na południu odsetek mężczyzn z obniżoną ruchliwością był znacznie wyższy.
Badacze podkreślają, że różnice utrzymały się po uwzględnieniu takich czynników jak dieta, masa ciała, palenie, alkohol i aktywność fizyczna. Styl życia uczestników był bowiem podobny w różnych częściach kraju. Po analizie statystycznej z wynikami niezależnie wiązały się głównie dwa elementy: położenie geograficzne i czas wstrzemięźliwości przed oddaniem próbki.
To wpisuje się w szerszy problem, który od kilku lat interesuje specjalistów medycyny rozrodu. W wielu krajach obserwuje się spadek jakości nasienia, a wcześniejsze badania sugerowały, że znaczenie mogą mieć także czynniki środowiskowe. W Hiszpanii już wcześniej opisywano związek między zanieczyszczeniem a parametrami rozrodczymi, zwłaszcza w regionach silnie uprzemysłowionych.
Autorzy obecnej pracy nie wskazali konkretnego zanieczyszczenia, które mogłoby odpowiadać za różnice między regionami. Zwrócili jednak uwagę, że taki układ wyników trudno wyjaśnić samym stylem życia. To wzmacnia hipotezę, że znaczenie mogą mieć lokalne narażenia środowiskowe, takie jak smog, związki przemysłowe lub inne kontaminanty.
W praktyce oznacza to, że ocena płodności mężczyzn może coraz częściej wymagać szerszego spojrzenia niż tylko analiza indywidualnych nawyków. Badacze zapowiadają dalsze prace nad tym, jakie czynniki środowiskowe najsilniej wpływają na jakość nasienia i czy podobny wzorzec widać także poza Hiszpanią.
Jak badanie analizowało wpływ regionu na jakość nasienia
Opracowanie własne na podstawie badania opisanego w artykule i komunikatu ESHRE.
Porównanie kluczowych parametrów nasienia według regionu Hiszpanii
| Parametr | Północ Hiszpanii | Centrum Hiszpanii | Południe / inne regiony | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Całkowita liczba ruchomych plemników | 94,35 mln | 50,11 mln | nie podano w tekście | Najwyższa na północy |
| Stężenie plemników | 80,96 mln/ml | nie podano w tekście | nie podano w tekście | Najwyższe na północy |
| Ruchliwość plemników | 44,79% | nie podano w tekście | 53,4% w centrum / 55,4% na południu | Najlepsza na północy |
| Odsetek mężczyzn z obniżoną ruchliwością | 23,9% | 53,4% | 55,4% | Najniższy na północy |
| Liczba uczestników badania | 386 | 386 | 386 | Badanie wieloośrodkowe w Hiszpanii |
Na podstawie informacji z artykułu oraz komunikatu ESHRE / Human Reproduction.
Słownik pojęć
- Całkowita liczba ruchomych plemników (TMSC)
- Łączna liczba plemników poruszających się w próbce nasienia; ważny parametr oceny płodności mężczyzny.
- Ruchliwość plemników
- Odsetek plemników zdolnych do poruszania się; niższa ruchliwość może utrudniać zapłodnienie.
- Stężenie plemników
- Liczba plemników w 1 ml nasienia.
- Asthenozoospermia
- Obniżona ruchliwość plemników.
- Teratozoospermia
- Nieprawidłowa morfologia plemników, czyli ich nieprawidłowy kształt.
- Wstrzemięźliwość
- Czas od ostatniego wytrysku przed oddaniem próbki nasienia; może wpływać na wyniki badania.
- Ekspozycja środowiskowa
- Kontakt organizmu z czynnikami zewnętrznymi, np. zanieczyszczeniem powietrza, chemikaliami przemysłowymi lub tworzywami sztucznymi.
