Najważniejsze
- •Polacy pracują średnio blisko 39 godzin tygodniowo, co plasuje nas na 5. miejscu w Unii Europejskiej pod względem długości czasu pracy.
- •Aż 60% Polaków ma problem z pełnym odcięciem się od spraw zawodowych w trakcie urlopu, a 35% obawia się zaległości po powrocie.
- •Pracoholizm to uzależnienie behawioralne oparte na lęku i potrzebie kontroli, które paradoksalnie drastycznie obniża efektywność pracownika.
- •Praca powyżej 55 godzin tygodniowo zwiększa ryzyko udaru mózgu o 35% i zgonu z przyczyn sercowych o 17% w porównaniu do standardowego czasu pracy.
- •W przeciwieństwie do krajów Europy Zachodniej (np. Francji z prawem do bycia offline), w Polsce elastyczne formy zatrudnienia (B2B, freelance) nie gwarantują ustawowego czasu na odpoczynek.
Z okazji obchodzonego 12 sierpnia Światowego Dnia Pracoholika statystyki przypominają, że Polacy są w czołówce najdłużej pracujących narodów UE. Co więcej, większość z nas nie potrafi odciąć się od pracy nawet podczas urlopu.
Obchodzony 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholika to dobra okazja, by przyjrzeć się alarmującym statystykom. Wynika z nich, że Polacy należą do najdłużej pracujących narodów w Unii Europejskiej. Ponadto ponad połowa pracowników nie potrafi zrezygnować z aktywności zawodowej podczas urlopu. Zjawisko to niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne i znacząco obniża efektywność zatrudnionych.
Według danych Eurostatu za 2025 rok Polacy pracują średnio blisko 39 godzin tygodniowo. Wynik ten plasuje Polskę na piątym miejscu w Unii Europejskiej – za Litwą, Bułgarią, Rumunią i Łotwą. Jednocześnie 12 proc. polskich pracowników deklaruje, że wykonuje obowiązki zawodowe przez ponad 45 godzin w tygodniu. Dzieje się tak mimo tego, że Kodeks pracy ustala podstawową normę na 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w tygodniu. Przepisy te gwarantują również prawo do co najmniej 11 godzin dobowego oraz 35 godzin tygodniowego nieprzerwanego odpoczynku.
Problem z odpoczynkiem na urlopie
Z badania InterviewMe przeprowadzonego w lipcu 2026 roku wynika, że aż 60 proc. ankietowanych Polaków nie potrafi w pełni odciąć się od spraw służbowych podczas urlopu. Ponad połowa respondentów odczuwa stres lub wyrzuty sumienia z powodu brania wolnego dnia, a 35 proc. obawia się nagromadzenia zaległości po powrocie do firmy. Eksperci zaznaczają, że trudności z odpoczynkiem nie zawsze wynikają bezpośrednio z liczby przepracowanych godzin. Często wiążą się one po prostu ze stanem psychicznym pracownika.
Dr Katarzyna Podkowska-Kurpas, psychiatra z Centrum Zdrowia Psychicznego Szpitala Specjalistycznego w Chorzowie, wyjaśnia, że pracoholizm to uzależnienie behawioralne. Zaburzenie to charakteryzuje się silnym lękiem, obsesyjną potrzebą kontroli oraz nieumiejętnością regeneracji mózgu. Lekarka wskazuje, że ciągłe myślenie o pracy paradoksalnie prowadzi do spadku efektywności, a w skrajnych przypadkach wymaga terapii lub leczenia psychiatrycznego.
Kultura nadmiernej pracy a zdrowie
Średni tygodniowy czas pracy w Polsce jest wyraźnie wyższy niż w krajach Europy Zachodniej – np. w Niemczech wynosi on 34–35 godzin, a we Francji około 36 godzin. We Francji od 2017 roku obowiązuje dodatkowo ustawowe prawo do bycia offline po godzinach pracy. W Polsce przepisy chroniące czas odpoczynku nie obejmują osób zatrudnionych na kontraktach B2B oraz freelancerów. Powszechna akceptacja nadgodzin ma swoje korzenie w transformacji ustrojowej lat 90., kiedy promowano kult sukcesu zawodowego kosztem zdrowia.
Długotrwałe przeciążenie pracą niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Zgodnie z globalnymi raportami Światowej Organizacji Zdrowia i Międzynarodowej Organizacji Pracy, praca przez ponad 55 godzin tygodniowo podnosi ryzyko udaru mózgu o 35 proc. oraz ryzyko zgonu z powodu choroby wieńcowej o 17 proc. w porównaniu do standardowego wymiaru czasu pracy.
Średni tygodniowy czas pracy w wybranych krajach Unii Europejskiej
| Kraj / Grupa krajów | Średnia liczba godzin pracy tygodniowo | Dodatkowe regulacje / kontekst |
|---|---|---|
| Kraje bałtyckie i bałkańskie (Litwa, Bułgaria, Rumunia, Łotwa) | Powyżej 39 godzin | Najwyższy wymiar czasu pracy w UE |
| Polska | ok. 39 godzin | 5. miejsce w UE, 12% Polaków pracuje >45h/tydzień |
| Francja | ok. 36 godzin | Ustawowe prawo pracownika do bycia offline od 2017 r. |
| Niemcy | 34 - 35 godzin | Jeden z najniższych wymiarów czasu pracy w UE |
Dane Eurostat / InterviewMe
Skutki nadmiernej pracy – statystyki i zdrowie
Dane na podstawie Eurostat, InterviewMe oraz WHO/MOP
Pracoholizm a zdrowa pracowitość – porównanie postaw
Pracoholizm (Uzależnienie behawioralne)
Zdrowa pracowitość (Zaangażowanie)
Słownik pojęć
- Pracoholizm
- Zaburzenie behawioralne charakteryzujące się obsesyjną, wewnętrzną potrzebą ciągłego wykonywania pracy kosztem zdrowia, relacji rodzinnych i odpoczynku.
- Uzależnienie behawioralne
- Uzależnienie od określonego zachowania lub czynności (np. pracy, hazardu, zakupów), w odróżnieniu od uzależnienia od substancji chemicznych.
- Wypalenie zawodowe
- Stan fizycznego, emocjonalnego i psychicznego wyczerpania spowodowany długotrwałym stresem oraz przeciążeniem obowiązkami zawodowymi.
- Work-life balance
- Koncepcja zakładająca zachowanie zdrowej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (rodziną, pasjami i odpoczynkiem).
- Prawo do bycia offline (right to disconnect)
- Prawo pracownika do nieodbierania telefonów, nieodpowiadania na wiadomości e-mail oraz nieuczestniczenia w komunikacji służbowej poza godzinami pracy.
