Najważniejsze
- •Prezes NRA Marek Tomków apeluje o zablokowanie koncentracji rynku aptecznego przez zagraniczne sieci i utworzenie państwowej sieci aptek bezpieczeństwa.
- •Samorząd zarzuca zagranicznym podmiotom omijanie przepisów antykoncentracyjnych metodą „na słupa” oraz unikanie płacenia podatku CIT mimo miliardowych obrotów.
- •Roczne straty w sektorze z powodu nadmiarów technologicznych przy lekach recepturowych oraz utylizacji leków o ważnym terminie przydatności są szacowane na setki milionów złotych.
- •W Polsce pogłębia się wykluczenie geograficzne – 546 gmin jest całkowicie pozbawionych apteki, a w ciągu 8 lat zlikwidowano ok. 2000 placówek.
Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Marek Tomków zaapelował 14 lipca 2026 roku o zablokowanie dalszej koncentracji rynku aptecznego oraz o utworzenie państwowej sieci aptek bezpieczeństwa.
Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Marek Tomków zaapelował 14 lipca 2026 roku w Warszawie o zablokowanie koncentracji rynku aptecznego przez zagraniczne podmioty oraz o utworzenie państwowej sieci aptek bezpieczeństwa. Podczas obrad Okrągłego Stołu dla Zdrowia szef samorządu zarzucił zagranicznym sieciom omijanie prawa za pomocą tzw. metody „na słupa” oraz unikanie opodatkowania.
Zarzuty pod adresem zagranicznych sieci
Dr Marek Tomków poinformował, że niektóre podmioty sieciowe wykazują obroty sięgające 8,7 miliarda złotych, nie płacąc przy tym podatku dochodowego od osób prawnych. Inne firmy przy przychodach na poziomie 4 miliardów złotych deklarują aż 500 milionów złotych strat. Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej nie ujawnił nazw tych przedsiębiorstw, wskazując jednak na powszechne omijanie przepisów antykoncentracyjnych poprzez rejestrowanie placówek na osoby podstawione. Skrytykował również plany wprowadzenia wysyłkowej sprzedaży leków na receptę. Jego zdaniem projekt ten faworyzuje największe apteki internetowe i eliminuje pacjentów z bezpośredniego kontaktu z lekarzem.
Skala strat i wykluczenie geograficzne
Szef samorządu przedstawił również dane dotyczące strat w sektorze farmaceutycznym. Według wyliczeń Naczelnej Rady Aptekarskiej roczne straty z powodu nadmiarów technologicznych leków recepturowych wynoszą 150 milionów złotych. Dodatkowo w 3 tysiącach placówek utylizuje się rocznie 700 ton leków, w tym preparaty o wciąż ważnym terminie przydatności. Ministerstwo Zdrowia oraz Główny Inspektorat Farmaceutyczny nie potwierdzają jednak tych szacunków w swoich oficjalnych rejestrach.
Polski rynek dystrybucji leków generuje rocznie około 70 miliardów złotych obrotu i każdego dnia obsługuje 2 miliony pacjentów. Obecnie wszystkie apteki ogólnodostępne w kraju należą do właścicieli prywatnych. Równocześnie Związek Aptek Franczyzowych wskazuje na rosnące wykluczenie geograficzne – 546 gmin w Polsce jest pozbawionych apteki, a w kolejnych 687 działa tylko jedna taka placówka. W ciągu ostatnich ośmiu lat w kraju zlikwidowano około 2000 aptek. Lipcowe obrady Okrągłego Stołu dla Zdrowia w Sejmie zorganizowała partia Polska 2050, jednak spotkanie zbojkotowali przedstawiciele Koalicji Obywatelskiej, Polskiego Stronnictwa Lubowego oraz Lewicy.
Przyszły kształt rynku zależy od losów poselskiego projektu ustawy, który zakłada dopuszczenie maksymalnie 20-procentowego udziału jednego podmiotu w skali kraju. Wdrożenie postulatów samorządu aptekarskiego dotyczących stworzenia państwowej sieci aptek oraz uszczelnienia systemu podatkowego wymaga teraz oficjalnego stanowiska Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Finansów.
Dr n. farm. Rafał Miozga -wykładowca ŚUM oraz kierownik ds. rozwoju usług farmaceutycznych DOZ S.A.
Wykluczenie geograficzne i spadek liczby aptek w Polsce
| Wskaźnik / Statystyka | Wartość liczbowa |
|---|---|
| Gminy pozbawione jakiejkolwiek apteki | 546 |
| Gminy posiadające tylko jedną aptekę | 687 |
| Liczba aptek zlikwidowanych w ciągu ostatnich 8 lat | ok. 2 000 |
| Odsetek aptek ogólnodostępnych w rękach prywatnych | 100% |
Dane Związku Aptek Franczyzowych i Naczelnej Rady Aptekarskiej
Rynek apteczny w Polsce: kluczowe statystyki i straty
Dane szacunkowe Naczelnej Rady Aptekarskiej
Słownik pojęć
- Naczelna Rada Aptekarska (NRA)
- Organ samorządu zawodowego zrzeszający i reprezentujący farmaceutów w Polsce.
- CIT (Corporate Income Tax)
- Podatek dochodowy płacony przez osoby prawne (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółki akcyjne).
- Przepisy antykoncentracyjne
- Przepisy prawne uniemożliwiające jednemu podmiotowi lub grupie kapitałowej przejęcie zbyt dużego udziału w rynku (w Polsce limit ten dla jednego podmiotu w województwie wynosi 1%).
- Metoda na słupa
- Praktyka polegająca na rejestrowaniu działalności gospodarczej lub nieruchomości na podstawioną osobę (tzw. słupa) w celu obejścia ograniczeń prawnych lub podatkowych.
- Leki recepturowe
- Leki przygotowywane bezpośrednio w aptece na podstawie recepty lekarskiej, dostosowane składem i stężeniem do indywidualnych potrzeb pacjenta.
