Najważniejsze
- •Naczelna Rada Aptekarska (NRA) domaga się zwolnienia z podatku VAT wynagrodzenia ryczałtowego za nocne i świąteczne dyżury apteczne.
- •Spór wynika z nowelizacji Prawa farmaceutycznego z 2024 roku, która przeniosła finansowanie dyżurów na NFZ i samorządy, ale nie sprecyzowała kwestii podatkowych.
- •Krajowa Informacja Skarbowa traktuje dyżury jako usługę komercyjną opodatkowaną stawką 23% VAT, co kosztuje apteki od 11 do 16 mln zł rocznie.
- •Brak zwolnienia z VAT obciąża finansowo małe, lokalne apteki i może doprowadzić do rezygnacji z dyżurów, ograniczając pacjentom dostęp do leków w nocy i święta.
Naczelna Rada Aptekarska wystąpiła do ministry zdrowia o oficjalną interpretację przepisów. Samorząd domaga się zwolnienia z podatku VAT ryczałtowego wynagrodzenia za nocne i świąteczne dyżury apteczne.
W połowie lipca 2026 roku Naczelna Rada Aptekarska (NRA) wystąpiła do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o wydanie oficjalnej interpretacji przepisów dotyczących nocnych i świątecznych dyżurów aptecznych. Samorząd domaga się jednoznacznego potwierdzenia, że ryczałtowe wynagrodzenie za te usługi powinno być zwolnione z podatku VAT. Pismo w tej sprawie podpisał prezes NRA Marek Tomków.
Cztery kluczowe postulaty samorządu
Samorząd aptekarski oczekuje od Ministerstwa Zdrowia potwierdzenia czterech kluczowych kwestii:
- uznania dyżurów za element systemu ochrony zdrowia;
- traktowania ich finansowania jako zadania publicznego;
- zdefiniowania dyżuru jako zapewniania dostępności świadczeń, a nie jedynie pozostawania w gotowości do pracy;
- wyłączenia przekazywanych środków z opodatkowania podatkiem VAT.
Obecnie w tej sprawie brakuje zarówno oficjalnych interpretacji wydanych przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, jak i wyroków sądów administracyjnych.
Konsekwencje braku jasnych przepisów
Spór wiąże się z nowelizacją ustawy Prawo farmaceutyczne, która weszła w życie 1 stycznia 2024 roku. Nowe przepisy przeniosły obowiązek finansowania dyżurów na Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oraz jednostki samorządu terytorialnego. Choć reforma wprowadziła system ryczałtowy, nie sprecyzowała statusu podatkowego tych środków. W konsekwencji Krajowa Informacja Skarbowa uznaje obecnie dyżury za usługę komercyjną podlegającą 23-procentowej stawce VAT. Ponieważ fundusz przeznacza na ten cel od 50 do 70 milionów złotych rocznie, apteki muszą oddawać państwu w formie podatku od 11 do 16 milionów złotych rocznie.
Wystąpienie samorządu aptekarskiego przedstawia jednostronne stanowisko i nie uwzględnia opinii Ministerstwa Finansów, fiskusa ani NFZ. Samorząd kieruje zapytanie o interpretację podatkową do resortu zdrowia, mimo że nie posiada on kompetencji w sprawach podatkowych. Działanie to ma jednak na celu uzyskanie definicji dyżuru jako świadczenia zdrowotnego, co mogłoby posłużyć jako kluczowy argument w ewentualnym sporze z Ministerstwem Finansów.
W praktyce brak zwolnienia z podatku VAT uderzy finansowo w małe, lokalne apteki i może sprawić, że pełnienie dyżurów stanie się dla nich całkowicie nieopłacalne. W efekcie ich właściciele mogą rezygnować z podpisywania umów z powiatami na dyżury nocne i świąteczne, co w konsekwencji ograniczy pacjentom dostęp do leków.
Chronologia sporu o VAT od dyżurów aptecznych
Opracowanie własne na podstawie danych NRA
Szacowane koszty podatku VAT z tytułu dyżurów aptecznych
| Wskaźnik | Wartość minimalna (rocznie) | Wartość maksymalna (rocznie) |
|---|---|---|
| Finansowanie dyżurów przez NFZ | 50 000 000 zł | 70 000 000 zł |
| Szacowany podatek VAT (23%) odprowadzany przez apteki | 11 000 000 zł | 16 000 000 zł |
Dane na podstawie szacunków Naczelnej Rady Aptekarskiej
Słownik pojęć
- Naczelna Rada Aptekarska (NRA)
- Samorząd zawodowy reprezentujący aptekarzy w Polsce, stojący na straży należytego wykonywania zawodu farmaceuty.
- Dyżur apteczny
- Świadczenie usług farmaceutycznych w porze nocnej, w niedziele, święta oraz inne dni wolne od pracy, mające na celu zapewnienie pacjentom dostępu do leków ratujących życie lub zdrowie.
- Krajowa Informacja Skarbowa (KIS)
- Państwowy organ Krajowej Administracji Skarbowej, do którego zadań należy m.in. wydawanie indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego.
- Wynagrodzenie ryczałtowe
- Stałe wynagrodzenie określone z góry w stałej kwocie, niezależne od rzeczywistej liczby obsłużonych pacjentów czy wartości sprzedanych leków w trakcie dyżuru.
- Podatek VAT
- Podatek od wartości dodanej, którym opodatkowany jest obrót towarami i usługami. Stawka podstawowa w Polsce wynosi 23%.
