Nowe wytyczne DDG: wzrost ryzyka pasożytniczych chorób skóry u turystów

Niemieckie Towarzystwo Dermatologiczne (DDG) wydało nowe rekomendacje medyczne dla lekarzy i podróżnych. Skupiają się one na trzech najczęściej diagnozowanych w Niemczech infekcyjnych dermatozach podróżnych: larwie wędrującej, muszycy oraz leiszmaniozie skórnej. Zalecenia kliniczne opracowały członkinie zarządu DDG – prof. dr med. Esther von Stebut z Uniwersytetu w Kolonii oraz prof. dr med. Silke Hofmann z Centrum Dermatologii w Wuppertalu. Ekspertki wskazują na potrzebę pilnego zwiększenia czujności diagnostycznej u pacjentów powracających z urlopów. Objawy skórne mogą u nich wystąpić nawet kilka tygodni po powrocie do kraju.

Trzy najczęstsze dermatozy u powracających turystów

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2024 roku odnotowano ponad 210 tysięcy przypadków leiszmaniozy skórnej, przy czym rzeczywistą globalną zapadalność szacuje się na 600 tysięcy do 1 miliona zachorowań rocznie. Choroba ta początkowo objawia się krostami, które z czasem przekształcają się w bezbolesne owrzodzenia na twarzy i kończynach. Patogen przenoszą drobne, aktywne nocą moskity.

Z kolei larwa wędrująca występuje głównie w Ameryce Południowej, Afryce, na Karaibach, w Azji Południowo-Wschodniej, południowo-wschodnich stanach USA oraz w basenie Morza Śródziemnego. Do zakażenia dochodzi w wyniku kontaktu skóry z piaskiem zanieczyszczonym odchodami zwierząt na plażach. DDG zaleca leczenie tej dermatozy doustną iwermektyną lub preparatami miejscowymi, które w Niemczech stosuje się poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label).

Ostatnia z kluczowych chorób, muszyca, wiąże się z obecnością larw muchówek pod skórą. Wywołuje to silny świąd, ból oraz uczucie poruszania się pasożyta. Terapia polega na mechanicznym usunięciu larw – często chirurgicznie za pomocą skalpela lub poprzez nakładanie opatrunków okluzyjnych.

Wpływ zmian klimatycznych i opóźnienia diagnostyczne

Zmiany klimatyczne w Europie sprzyjają migracji moskitów z rodzaju Phlebotomus na północ. W efekcie regiony południowej Europy, w tym popularna wśród turystów Majorka, stały się obszarami w pełni endemicznymi dla leiszmaniozy. W Niemczech średni czas od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia właściwego rozpoznania wynosi od dwóch do sześciu miesięcy. Tak znaczne opóźnienie wynika głównie z braku czujności lekarzy pierwszego kontaktu, którzy nie łączą zmian skórnych z historią podróży pacjenta.

Monitorowanie sytuacji epidemiologicznej utrudnia również fakt, że te infekcyjne dermatozy nie podlegają w Niemczech obowiązkowi zgłaszania do Instytutu Roberta Kocha (RKI). Brak centralnego rejestru ogranicza lekarzom i naukowcom dostęp do wiarygodnych danych o skali problemu.

Wdrożenie nowych wytycznych ma skrócić czas diagnostyki i podnieść wiedzę lekarzy rodzinnych w zakresie medycyny tropikalnej. Ponadto DDG rekomenduje intensyfikację działań profilaktycznych wśród turystów. Eksperci zalecają m.in. noszenie odpowiedniego obuwia na plażach oraz używanie moskitier.