Najważniejsze
- •Od 24 czerwca 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
- •Monitoring zostanie rozszerzony o nowe parametry, m.in. PFAS, bisfenol A, uran, mikrocystynę-LR oraz kwasy halogenooctowe (HAA).
- •Zaostrzone zostaną wybrane normy chemiczne, m.in. dla chromu i ołowiu, a chlorany i chloryny będą oceniane jako odrębne parametry.
- •Dostawcy wody i inspekcja sanitarna mają działać w modelu oceny ryzyka obejmującym cały łańcuch dostaw – od ujęcia po kran.
- •Szpitale i inne obiekty priorytetowe będą musiały szczególnie kontrolować Legionellę, a w wybranych placówkach także stężenie ołowiu.
Od 24 czerwca 2026 r. w Polsce zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące jakości wody do picia, które rozszerzą monitoring i zaostrzą część norm.
Od 24 czerwca 2026 r. w Polsce zaczną obowiązywać nowe przepisy ministra zdrowia dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Regulacje rozszerzą zakres monitoringu, wprowadzą nowe obowiązki dla dostawców wody i organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz zaostrzą część norm chemicznych.
Rozporządzenie obejmuje m.in. nowe parametry, które trzeba będzie badać. Do monitoringu trafią PFAS, bisfenol A, uran, mikrocystyna-LR oraz kwasy halogenooctowe, czyli HAA. Dodatkowo w monitoringu operacyjnym znajdą się mętność oraz colifagi somatyczne. Część badań będzie wykonywana warunkowo, zależnie od charakterystyki źródła wody i sposobu jej uzdatniania.
Zmiany dotyczą także wartości dopuszczalnych wybranych substancji. Dla chromu nowy limit wyniesie 25 µg/l. W przypadku ołowiu dopuszczalna wartość spadnie do 5 µg/l, a osiągnięcie tego poziomu ma nastąpić najpóźniej do 12 stycznia 2036 r. Rozporządzenie zmienia też sposób oceny chloranów i chlorynów, które będą traktowane jako dwa odrębne parametry.
Nowe przepisy rozbudowują system nadzoru nad wodą. Dostawcy wody będą musieli identyfikować zagrożenia i zarządzać nimi na każdym etapie dostarczania wody — od ujęcia, przez uzdatnianie i sieć wodociągową, aż po punkt poboru u odbiorcy. Obowiązki obejmą także instalacje wewnętrzne w budynkach. Państwowa Inspekcja Sanitarna ma prowadzić badania dostosowane do lokalnych warunków i wyników oceny ryzyka.
Duże znaczenie dla ochrony zdrowia mają przepisy dotyczące obiektów priorytetowych. Do tej grupy zaliczono m.in. szpitale, zakłady opiekuńczo-lecznicze, hospicja, placówki opieki długoterminowej, psychiatrycznej i rehabilitacyjnej. W takich miejscach trzeba będzie przeprowadzać oceny ryzyka związane z wewnętrznymi systemami wodociągowymi. W szpitalach i innych placówkach całodobowej opieki zdrowotnej badania mają obejmować obecność bakterii Legionella. W placówkach dla kobiet ciężarnych i małych dzieci przewidziano także kontrolę stężenia ołowiu.
Przepisy obejmują również laboratoria. Badania w ramach monitoringu zgodności będą mogły wykonywać wyłącznie jednostki spełniające określone wymagania i wpisane do odpowiedniej ewidencji. To ma uporządkować system badań i ujednolicić standardy oceny jakości wody.
Nowe regulacje wdrażają unijną dyrektywę 2020/2184. W praktyce mają przenieść kontrolę jakości wody z samego końca sieci na cały łańcuch dostaw — od źródła po kran. Część obowiązków wejdzie od razu, a część będzie objęta okresami przejściowymi, co ma dać dostawcom czas na dostosowanie procedur i dokumentacji.
Słownik pojęć
- PFAS
- Per- i polifluoroalkilowe substancje chemiczne, bardzo trwałe w środowisku, określane często jako „wieczne chemikalia”.
- Bisfenol A (BPA)
- Związek chemiczny stosowany m.in. w tworzywach sztucznych, podejrzewany o działanie zaburzające gospodarkę hormonalną.
- Mikrocystyna-LR
- Toksyczna substancja wytwarzana przez sinice, mogąca zanieczyszczać wodę.
- Kwasy halogenooctowe (HAA)
- Produkty uboczne dezynfekcji wody powstające m.in. podczas chlorowania.
- Legionella
- Bakterie mogące wywoływać ciężkie zakażenia układu oddechowego, szczególnie groźne w instalacjach ciepłej wody.
- Ocena ryzyka
- Analiza zagrożeń i sposobów ich ograniczania na kolejnych etapach dostarczania wody, od ujęcia aż po punkt poboru.
- Obiekt priorytetowy
- Budynki o szczególnym znaczeniu dla zdrowia publicznego, np. szpitale, placówki opieki długoterminowej czy hospicja.
- Monitoring operacyjny
- Bieżące badania parametrów jakości wody prowadzone w celu szybkiego wykrywania zmian i zagrożeń w systemie wodociągowym.
