Samotność skraca życie w zdrowiu nawet o 5,8 roku. Badanie Tulane University

Amerykańscy naukowcy z Tulane University ustalili na podstawie analizy danych 277,5 tysiąca osób, że izolacja społeczna oraz poczucie samotności mogą skrócić długość życia wolnego od ciężkich chorób przewlekłych nawet o 5,8 roku. Wyniki opublikowane na łamach czasopisma „Nature Communications” wskazują, że deficyt relacji społecznych najsilniej uderza w zdrowie psychiczne mężczyzn.

Skutki osamotnienia u kobiet i mężczyzn

Zespół pod kierownictwem prof. Lu Qi przeanalizował dane z brytyjskiej bazy UK Biobank. Obserwacją objęto osoby w wieku od 40 do 69 lat, które na początku badania nie cierpiały na żaden z siedmiu uwzględnionych stanów przewlekłych. Badacze oceniali czas przeżyty bez chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2, nowotworów złośliwych, przewlekłych chorób układu oddechowego, otępienia, przewlekłej choroby nerek oraz zaburzeń psychicznych, takich jak depresja czy stany lękowe.

Mężczyźni doświadczający jednocześnie obiektywnej izolacji i subiektywnego osamotnienia tracą średnio 5,8 roku życia bez depresji i zaburzeń lękowych. W przypadku kobiet strata ta wynosi 3,7 roku. Połączenie obu tych czynników skraca również czas życia bez chorób somatycznych – o 2,4 roku u kobiet oraz o 1,7 roku u mężczyzn.

Na potrzeby badania izolację społeczną zdefiniowano jako spełnienie co najmniej dwóch z trzech kryteriów: zamieszkiwania w pojedynkę, spotkań z bliskimi rzadziej niż raz w miesiącu lub braku aktywności towarzyskiej przynajmniej raz w tygodniu. Poczucie samotności określano natomiast jako brak możliwości zwierzenia się bliskiej osobie częściej niż raz w miesiącu.

Czynnik ryzyka porównywalny z paleniem tytoniu

Utrata blisko sześciu lat życia w zdrowiu stawia samotność w tej samej grupie czynników ryzyka, co długotrwałe palenie tytoniu czy otyłość olbrzymią. Badacze nie analizowali wyłącznie momentu zgonu, lecz skupili się na czasie przeżytym bez sprawności ograniczonej chorobami przewlekłymi.

Zdrowy styl życia – obejmujący zrównoważoną dietę, prawidłowy sen i aktywność fizyczną – łagodzi negatywne skutki obiektywnej izolacji fizycznej, jednak nie niweluje szkód wynikających z subiektywnego odczuwania samotności. Brak więzi emocjonalnych generuje bowiem przewlekły stres psychologiczny, który wiąże się ze stałym nadmiarem kortyzolu i utrzymywaniem się stanu zapalnego w organizmie.

Autorzy analizy zwracają uwagę na pewne ograniczenia metodologiczne, w tym obserwacyjny charakter badania, jednorazową ocenę relacji społecznych oraz specyfikę próby z Wielkiej Brytanii. Mimo to wyniki wyznaczają nowy kierunek w profilaktyce medycznej. Wskazują bowiem na potrzebę włączania wskaźników psychospołecznych do rutynowych ocen stanu zdrowia pacjentów.