Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia odrzuciło propozycję skrócania 15-dniowego terminu na składanie wniosków o wywóz leków odurzających i psychotropowych za granicę.
- •Resort nie wprowadzi formalnego trybu ekspresowego dla pacjentów – spóźnione wnioski mogą być rozpatrywane wyłącznie uznaniowo.
- •Wyjazd do krajów Schengen obsługuje 16 Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych, natomiast podróże poza UE – Główny Inspektor Farmaceutyczny.
- •Zwykła recepta lekarska nie uprawnia do wwozu preparatów kontrolowanych (np. medyczna marihuana, leki na ADHD, silne analgesiki) – brak zaświadczenia grozi zarzutem przemytu.
Ministerstwo Zdrowia nie zgodziło się na skrócenie 15-dniowego terminu składania wniosków o wywóz leków odurzających i psychotropowych ani na wprowadzenie formalnego trybu pilnego.
Ministerstwo Zdrowia odmówiło skrócenia 15-dniowego terminu składania wniosków o wydanie zezwolenia na wywóz za granicę leków odurzających i psychotropowych. W odpowiedzi z 22 września 2026 roku na interpelację poselską resort wykluczył również możliwość wprowadzenia formalnego trybu pilnego dla pacjentów.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyna Kęcka odrzuciła postulaty posła Dominika Jaśkowca, który proponował skrócić termin do 7 dni lub wprowadzić ścieżkę ekspresową ze względu na nagłe przypadki losowe. Resort poinformował, że urzędnicy mogą rozpatrywać spóźnione wnioski jedynie uznaniowo, o ile pozwoli na to czas. Obowiązek składania dokumentów z co najmniej 15-dniowym wyprzedzeniem nakłada rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8 czerwca 2026 roku, które weszło w życie 12 lipca 2026 roku.
Właściwość organów i statystyki wydanych decyzji
Przepisy rozdzielają właściwość organów wydających dokumenty ważne maksymalnie przez 30 dni. Sprawy dotyczące wyjazdów do państw Unii Europejskiej obsługuje 16 wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych, natomiast podróże poza obszar celny Wspólnoty rozpatruje Główny Inspektor Farmaceutyczny. Od 12 lipca do 14 września 2026 roku Główny Inspektorat Farmaceutyczny rozpatrzył 334 sprawy dotyczące wyjazdów poza Unię Europejską, wydając 261 zezwoleń oraz 11 decyzji odmownych z powodu przekroczenia terminu. Odpowiedź resortu nie wyjaśnia sposobu rozstrzygnięcia pozostałych 62 wniosków.
Według deklaracji Ministerstwa Zdrowia do 14 września 2026 roku do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego nie wpłynęły oficjalne skargi pacjentów. Resort zaznaczył również, że podczas wcześniejszych konsultacji społecznych aktu prawnego żaden podmiot nie zgłosił uwag do 15-dniowego terminu.
Brak cyfryzacji i konsekwencje prawne dla pacjentów
Wymóg posiadania zaświadczenia wynika z art. 75 Konwencji Wykonawczej z Schengen. Zwykła recepta lekarska nie uprawnia pacjenta do wwozu leków kontrolowanych, takich jak medyczna marihuana, silne środki przeciwbólowe czy preparaty stosowane w terapii ADHD. Przewóz tych substancji bez imiennego dokumentu grozi zatrzymaniem na granicy, konfiskatą preparatów i odpowiedzialnością karną za przemyt. Procedurę wydłuża dodatkowo brak cyfryzacji, ponieważ urząd musi doręczyć pacjentowi papierowy oryginał decyzji.
Brak publikacji danych z 16 wojewódzkich inspektoratów farmaceutycznych uniemożliwia ocenę skali odmów w strefie Schengen, gdzie odbywa się główny ruch turystyczny Polaków. Opieranie obsługi spóźnionych wniosków wyłącznie na uznaniowości urzędników stwarza dla pacjentów ryzyko prawne i uzależnia uzyskanie zezwolenia od możliwości czasowych konkretnego inspektora.
Etapy uzyskiwania zezwolenia na wywóz leków odurzających
Procedura na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 8 czerwca 2026 r.
Statystyki wniosków o wywóz leków poza UE rozpatrzonych przez GIF (12 lipca – 14 września 2026 r.)
| Kategoria rozstrzygnięcia | Liczba spraw | Udział procentowy |
|---|---|---|
| Wydane zezwolenia | 261 | 78,1% |
| Decyzje odmowne (przekroczenie terminu) | 11 | 3,3% |
| Brak ujawnionego rozstrzygnięcia | 62 | 18,6% |
| Łącznie rozpatrzone sprawy | 334 | 100,0% |
Dane Ministerstwa Zdrowia / Główny Inspektorat Farmaceutyczny
Porównanie procedury wywozu leków w zależności od celu podróży
Wyjazd do państw Strefy Schengen / UE
Wyjazd poza obszar celny UE
Słownik pojęć
- Leki kontrolowane
- Leki z grupy odurzających (np. silne opioidowe leki przeciwbólowe) oraz psychotropowych (np. leki stosowane w terapii ADHD czy zaburzeniach lękowych), objęte szczególnym nadzorem prawnym i nadzorem organów farmaceutycznych.
- Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (WIF)
- Organ nadzoru farmaceutycznego szczebla wojewódzkiego odpowiedzialny m.in. za wydawanie zaświadczeń na przewóz leków odurzających na teren państw strefy Schengen.
- Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF)
- Centralny organ administracji rządowej nadzorujący rynek farmaceutyczny w Polsce, właściwy m.in. w sprawach wydawania zezwoleń na przewóz leków poza obszar celny UE.
- Konwencja Wykonawcza z Schengen
- Umowa międzynarodowa regulująca m.in. zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych oraz zasady przewozu leków zawierających substancje kontrolowane na własne potrzeby lecznicze.
