Najważniejsze
- •Osoby starsze z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI) wykazują znacznie niższe stężenia witamin D oraz z grupy B (B1, B2, B6, B9, B12) w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami.
- •Niedobór witaminy D dotyczył aż 72% pacjentów z MCI, w porównaniu do 48% w grupie kontrolnej, a niemal 40% z nich miało niedobory więcej niż dwóch witamin jednocześnie.
- •Pacjenci z zaburzeniami poznawczymi mieli także gorsze wskaźniki kardiometaboliczne (wyższe ciśnienie, wyższy poziom cukru HbA1c) oraz podwyższone markery uszkodzenia układu nerwowego (beta-amyloid, tau, NfL).
- •Badanie miało charakter obserwacyjny i zostało przeprowadzone na grupie 184 seniorów w Indiach, co nie pozwala jednoznacznie dowieść relacji przyczynowo-skutkowej.
Naukowcy z indyjskiego Narodowego Instytutu Żywienia wykazali, że starsi mieszkańcy Hajdarabadu z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi mają znacznie niższe stężenia witamin D oraz z grupy B we krwi.
Naukowcy z indyjskiego Narodowego Instytutu Żywienia (ICMR-NIN) wykazali w badaniu opublikowanym w lipcu 2026 roku, że starsi mieszkańcy Hajdarabadu z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI) mają znacznie niższe stężenia witamin D oraz z grupy B we krwi w porównaniu z osobami zdrowymi. Wyniki te wskazują na istotną korelację między niedoborami żywieniowymi a wczesnymi stadiami pogorszenia funkcji poznawczych.
Przebieg i wyniki analizy
Badanie przekrojowe, zrealizowane od stycznia 2024 do marca 2025 roku, objęło ostatecznie 184 uczestników w wieku od 55 do 85 lat. Badacze zdiagnozowali łagodne zaburzenia poznawcze przy użyciu testu MoCA (Montreal Cognitive Assessment) u 36,4 procent badanych (67 osób). Pacjenci z tej grupy wykazywali znacznie niższe stężenia witamin D, B1, B2, B6, B9 oraz B12. Niedobór witaminy D dotyczył aż 72 procent osób z zaburzeniami poznawczymi, podczas gdy w grupie kontrolnej wskaźnik ten wynosił 48 procent. Mediana stężenia tego związku w grupie z MCI wyniosła 16,2 ng/mL wobec 20,9 ng/mL u osób zdrowych. Dodatkowo u 39 procent pacjentów z MCI współwystępował niedobór więcej niż dwóch witamin jednocześnie, podczas gdy w grupie bez zaburzeń odsetek ten wynosił 19 procent. Osoby dotknięte MCI miały także wyższy poziom cukru we krwi (HbA1c), wyższe ciśnienie skurczowe oraz podwyższone stężenie beta-amyloidu, całkowitego białka tau i lekkich łańcuchów neurofilamentów (NfL).
Ograniczenia badania i kontekst społeczny
Autorzy publikacji zwracają uwagę na pewne ograniczenia metodologiczne. Praca miała charakter wyłącznie obserwacyjny, co uniemożliwia jednoznaczne udowodnienie związku przyczynowo-skutkowego. Choć rekrutację rozpoczęto od 1020 ochotników, z powodu chorób przewlekłych lub stosowanej suplementacji wykluczono aż 836 osób. W artykule nie przedstawiono dokładnych statystyk dotyczących tych wykluczeń ani ich wpływu na reprezentatywność grupy. W badanej próbie widoczna była również dysproporcja płci (116 mężczyzn i 68 kobiet), a autorzy nie przeanalizowali szczegółowo metabolizmu mikroskładników u kobiet po menopauzie. W pracy zabrakło także dokładnych przedziałów ufności dla szacowanego spadku ryzyka rozwoju MCI przy wyższych stężeniach witamin D i B6, a analizę pozbawiono oceny czynników socjoekonomicznych oraz informacji o źródłach finansowania projektu.
Łagodne zaburzenia poznawcze stanowią etap przejściowy między naturalnym procesem starzenia a otępieniem. Szacuje się, że na świecie problem ten dotyka od 15 do 20 procent populacji powyżej 60. roku życia, podczas gdy w Hajdarabadzie wskaźnik ten przekroczył 36 procent. Powszechność niedoboru witaminy D w indyjskich miastach sięga 70–80 procent, co wynika m.in. z ciemniejszej karnacji mieszkańców ograniczającej syntezę pod wpływem promieniowania UV. Z kolei niedobory witamin z grupy B są konsekwencją lokalnej diety opartej na węglowodanach oraz powszechnego wegetarianizmu. Dotychczasowe międzynarodowe badania kliniczne z randomizacją nad suplementacją tych związków przynosiły jednak niejednoznaczne rezultaty.
W przyszłości autorzy planują przeprowadzenie badań podłużnych oraz prób klinicznych z randomizacją. Pozwoli to ocenić rzeczywistą skuteczność suplementacji w zapobieganiu demencji oraz jej praktyczne znaczenie dla opieki geriatrycznej.
Porównanie parametrów zdrowotnych u seniorów z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI) i grupy kontrolnej
| Wskaźnik / Parametr | Grupa z MCI (36,4% badanych) | Grupa kontrolna (bez zaburzeń) |
|---|---|---|
| Niedobór witaminy D | 72% badanych | 48% badanych |
| Mediana stężenia witaminy D | 16,2 ng/mL | 20,9 ng/mL |
| Niedobór więcej niż 2 witamin | 39% badanych | 19% badanych |
| Poziom cukru (HbA1c) i ciśnienie skurczowe | Podwyższone | W normie / niższe |
| Markery we krwi (beta-amyloid, tau, NfL) | Podwyższone | W normie / niższe |
Badanie ICMR-NIN (lipiec 2026 r.) przeprowadzone na 184 uczestnikach w wieku 55-85 lat.
Kluczowe statystyki: Witaminy a zdrowie mózgu seniora
Dane na podstawie publikacji naukowej ICMR-NIN w czasopiśmie Nutrients, lipiec 2026 r.
Słownik pojęć
- Łagodne zaburzenia poznawcze (MCI)
- Stan przejściowy pomiędzy zdrowym starzeniem się mózgu a otępieniem (demencją). Osoby dotknięte MCI doświadczają pogorszenia pamięci lub procesów myślowych, które jednak nie uniemożliwiają im samodzielnego funkcjonowania.
- Test MoCA
- Montreal Cognitive Assessment – krótki test przesiewowy służący do szybkiego wykrywania łagodnych zaburzeń poznawczych, oceniający m.in. pamięć wzrokowo-przestrzenną, funkcje wykonawcze, nazywanie, uwagę czy orientację w czasie i przestrzeni.
- NfL (Neurofilament light chain)
- Neurofilamenty lekkie – białka będące elementem szkieletu neuronów. Ich podwyższony poziom we krwi jest wskaźnikiem uszkodzenia komórek nerwowych w wyniku procesów neurodegeneracyjnych.
- Beta-amyloid
- Patologiczne białko, którego złogi (tzw. blaszki amyloidowe) odkładają się w mózgu i zaburzają komunikację między komórkami nerwowymi, stanowiąc jeden z głównych markerów choroby Alzheimera.
- Białko tau
- Białko odpowiedzialne za stabilizację szkieletu neuronów. W chorobach neurodegeneracyjnych ulega patologicznym zmianom (tworzy tzw. splątki neurofibrylarne), co prowadzi do obumarcia komórki nerwowej.
