Najważniejsze
- •Badanie na myszach zidentyfikowało obwód neuronalny łączący sen, wydzielanie hormonu wzrostu i regulację czuwania.
- •Podczas fazy REM rosła aktywność neuronów GHRH i somatostatynowych, natomiast w fazie non-REM aktywność somatostatyny spadała, a GHRH umiarkowanie wzrastała.
- •Oba wzorce aktywności wiązały się ze zwiększonym wydzielaniem hormonu wzrostu, co wskazuje na złożoną regulację tego procesu.
- •Hormon wzrostu może wpływać na aktywność jądra sinawego i stan czuwania, tworząc sprzężenie zwrotne między snem a pobudzeniem.
- •Wyników nie można bezpośrednio przekładać na ludzi ani traktować jako dowodu, że badanie wykazało przyrost mięśni, spalanie tłuszczu lub poprawę funkcji poznawczych.
Zespół badaczy z University of California w Berkeley i Stanford University opisał u myszy obwód neuronalny związany z wydzielaniem hormonu wzrostu podczas snu oraz aktywnością jądra sinawego, struktury uczestniczącej w regulacji czuwania. Wyniki opublikowano w 2025 roku w czasopiśmie „Cell”.
Badanie nosi tytuł „Neuroendocrine circuit for sleep-dependent growth hormone release”. Wśród autorów znaleźli się Xinlu Ding, Daniel Silverman i Yang Dan z UC Berkeley. Naukowcy analizowali połączenia między neuronami uwalniającymi hormon uwalniający hormon wzrostu (GHRH), neuronami somatostatynowymi oraz jądrem sinawym w pniu mózgu.
Badacze rejestrowali aktywność neuronów za pomocą elektrod. Wykorzystali również optogenetykę, czyli stymulację wybranych komórek światłem, a także metody śledzenia połączeń między neuronami. Analiza wykazała różnice w aktywności badanego układu między fazami REM i non-REM.
Podczas fazy REM wzrastała aktywność zarówno neuronów GHRH, jak i neuronów somatostatynowych. W fazie non-REM aktywność neuronów somatostatynowych spadała, natomiast aktywność neuronów GHRH umiarkowanie rosła. Oba wzorce wiązały się ze zwiększonym wydzielaniem hormonu wzrostu. Somatostatyna hamuje jego uwalnianie, dlatego wyniki wskazują na złożoną regulację, a nie prostą zależność między aktywnością jednego typu komórek a poziomem hormonu.
Autorzy opisują także sprzężenie zwrotne między snem, hormonem wzrostu i czuwaniem. Sen sprzyja wydzielaniu hormonu wzrostu, a hormon wpływa na aktywność jądra sinawego i regulację stanu czuwania. Materiały dotyczące badania nie zawierają jednak informacji o liczbie wykorzystanych myszy, wielkości efektów ani pełnych danych statystycznych.
Hormon wzrostu uczestniczy u dzieci we wzrastaniu. U dorosłych bierze udział między innymi w regulacji metabolizmu i utrzymaniu tkanek. Związki między zaburzeniami snu a otyłością, cukrzycą i chorobami sercowo-naczyniowymi są wieloczynnikowe. Badanie nie mierzyło bezpośrednio przyrostu mięśni, spalania tłuszczu, poziomu glukozy ani funkcji poznawczych.
Eksperyment przeprowadzono na myszach. Nie obejmował pacjentów ani testowania terapii. Kolejne badania muszą sprawdzić, czy podobny obwód występuje u ludzi oraz jakie znaczenie może mieć dla zaburzeń snu i czuwania.
Najczęstsze pytania
Na czym polegało badanie?▼
Jak sen wpływał na wydzielanie hormonu wzrostu?▼
Dlaczego wyniki są złożone, skoro somatostatyna hamuje hormon wzrostu?▼
Czy badanie dowodzi, że sen buduje mięśnie i spala tłuszcz?▼
Czy odkrycie ma już zastosowanie w leczeniu ludzi?▼
Słownik pojęć
- Hormon wzrostu
- Hormon uczestniczący u dzieci we wzrastaniu, a u dorosłych między innymi w regulacji metabolizmu i utrzymaniu tkanek.
- GHRH
- Hormon uwalniający hormon wzrostu, produkowany przez określoną grupę neuronów i pobudzający wydzielanie hormonu wzrostu.
- Somatostatyna
- Substancja sygnałowa, która między innymi hamuje wydzielanie hormonu wzrostu.
- Jądro sinawe
- Struktura pnia mózgu uczestnicząca w regulacji czuwania i aktywności układu noradrenergicznego.
- Optogenetyka
- Metoda umożliwiająca kontrolowanie aktywności wybranych komórek za pomocą światła.
Aktywność badanego obwodu w różnych fazach snu
| Faza snu | Neurony GHRH | Neurony somatostatynowe | Związek z hormonem wzrostu |
|---|---|---|---|
| REM | Wzrastała | Wzrastała | Zwiększone wydzielanie hormonu wzrostu |
| Non-REM | Umiarkowanie wzrastała | Spadała | Zwiększone wydzielanie hormonu wzrostu |
Porównanie aktywności obwodu w fazach REM i non-REM
REM
Non-REM
Obwód łączący sen, hormon wzrostu i czuwanie
Opracowano na podstawie artykułu i dostarczonych materiałów źródłowych; badanie przeprowadzono na myszach.
Oferty pracy w tej specjalizacji
"Niewyspany mózg każe ci jeść". Somnolog alarmuje: Brak snu działa jak uzależnienie
Nie śpisz? Twój mózg zmusza cię do jedzenia. Lekarz wyjaśnia, dlaczego tyjemy po nieprzespanej nocy
