Najważniejsze
- •Miód bartny z dzikich barci leśnych ma unikalny profil fitochemiczny i silne działanie przeciwdrobnoustrojowe.
- •W badaniu z 29 czerwca 2026 r. wykazano, że poziom kwasu ferulowego i p-kumarowego był 6–13 razy wyższy niż w typowych polskich miodach pasiecznych.
- •Analiza objęła nie tylko skład chemiczny, ale też pyłkowy, zawartość wody, przewodność i aktywność wobec drobnoustrojów.
- •Dawne metody oceny jakości miodu oparte na zmysłach częściowo potwierdziły się w porównaniu z pomiarami laboratoryjnymi.
- •Wyniki mogą otworzyć drogę do dalszych badań nad miodem bartnym jako naturalnym surowcem wspierającym leczenie ran.
Naukowcy z Wrocławia i innych ośrodków wykazali, że miód bartny ma unikalny skład i silne działanie przeciwdrobnoustrojowe.
Zespół naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i kilku innych instytucji opisał właściwości miodu bartnego, czyli miodu pozyskiwanego z dzikich barci leśnych. Wyniki badań opublikowano 29 czerwca 2026 roku w „Journal of Ethnopharmacology”. Badacze stwierdzili, że produkt ma unikalny profil fitochemiczny i wykazuje silne działanie przeciwdrobnoustrojowe.
W projekcie uczestniczyli naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Instytutu Historii PAN, Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Analizie poddano próbki miodu z dwóch barci w województwie świętokrzyskim. Badania objęły skład chemiczny, skład pyłkowy, zawartość wody, przewodność oraz aktywność przeciwdrobnoustrojową.
Najważniejszy wynik dotyczył zawartości kwasów fenolowych. W miodzie bartnym poziom kwasu ferulowego i p-kumarowego był od 6 do 13 razy wyższy niż w typowych polskich miodach pasiecznych. Naukowcy stwierdzili też podwyższony poziom kwasu kynureninowego. Zdaniem autorów cechy te mogą tłumaczyć jego wyraźne działanie wobec drobnoustrojów.
Badanie miało także wymiar historyczny. Naukowcy odtworzyli dawne metody oceny jakości miodu, które opierały się na zmysłach: barwie, zapachu, smaku, gęstości i lepkości. Jednym z testów było sprawdzanie, jak mocno miód skleja palce. W rekonstrukcji udział wzięli farmaceuci i historycy, a wyniki takich prób zgadzały się z laboratoryjnym pomiarem zawartości wody.
Miód bartny od wieków zajmował ważne miejsce w medycynie tradycyjnej. Stosowano go na rany, owrzodzenia i czyraki już w starożytności, a później także w epoce renesansu. Zainteresowanie tym produktem wpisuje się w szersze badania nad naturalnymi substancjami o potencjalnym znaczeniu terapeutycznym.
Według dr Danuty Raj szczególne właściwości miodu bartnego mogą wynikać ze specyfiki bartnictwa. Pszczoły same wybierają barć, korzystają z różnych leśnych pożytków i nie są regularnie przenoszone ani intensywnie eksploatowane. Bartnik zagląda do nich rzadko, a miód zbiera najwyżej raz w roku, co wydłuża kontakt produktu z plastrem.
W praktyce wyniki te mogą wzmocnić zainteresowanie miodem bartnym jako surowcem do dalszych badań nad produktami wspierającymi leczenie ran. Autorzy pracy pokazali też, że dawna wiedza bartników miała podstawy obserwacyjne, które dziś można potwierdzać metodami laboratoryjnymi.
Kluczowe dane z badania nad miodem bartnym
| Parametr | Wynik | Znaczenie |
|---|---|---|
| Kwas ferulowy | 6–13 razy wyższy niż w typowych polskich miodach pasiecznych | Może odpowiadać za silniejsze działanie przeciwdrobnoustrojowe |
| Kwas p-kumarowy | 6–13 razy wyższy niż w typowych polskich miodach pasiecznych | Wskazuje na unikalny profil fitochemiczny |
| Kwas kynureninowy | Podwyższony poziom | Potencjalnie ważny składnik profilu biologicznego miodu |
| Próbki do analizy | 2 barcie w woj. świętokrzyskim | Materiał badawczy z naturalnych, dzikich siedlisk |
| Zakres badań | Skład chemiczny, pyłkowy, zawartość wody, przewodność, aktywność przeciwdrobnoustrojowa | Kompleksowa ocena jakości i aktywności produktu |
Na podstawie opisu badania opublikowanego w Journal of Ethnopharmacology (29 czerwca 2026 r.).
Jak badano miód bartny?
Na podstawie opisu badania i rekonstrukcji historycznej przedstawionej w artykule.
Biological activities (antimicrobial, anti-inflammatory, anti-coronavirus (229E)) and chemical composition of some essential oils.
Scientific reports
Słownik pojęć
- Miód bartny
- Miód pozyskiwany z dzikich barci leśnych, a nie z nowoczesnych pasiek.
- Barć
- Naturalne lub wydrążone w pniu drzewo miejsce gniazdowania pszczół, używane w tradycyjnym bartnictwie.
- Kwasy fenolowe
- Związki roślinne o właściwościach antyoksydacyjnych i potencjalnie przeciwdrobnoustrojowych.
- Kwas ferulowy
- Jeden z kwasów fenolowych, często badany pod kątem aktywności biologicznej.
- Kwas p-kumarowy
- Kwas fenolowy obecny w roślinach, mogący wpływać na właściwości biologiczne miodu.
- Przewodność
- Parametr fizykochemiczny wykorzystywany m.in. do oceny składu i jakości miodu.
- Bartnictwo
- Tradycyjna forma pszczelarstwa polegająca na opiece nad pszczołami żyjącymi w barciach.
