Najważniejsze
- •Dziesięciominutowa kąpiel w morzu tymczasowo modyfikuje skład mikrobiomu ludzkiej skóry, jednak u zdrowych osób naturalna bariera naskórkowa chroni przed infekcjami.
- •Pożyteczne bakterie głębszych warstw naskórka nie są zmywane przez wodę morską, a ich regenerację wspierają sebum, odpowiednie pH i układ odpornościowy.
- •Ryzyko infekcji bakteryjnych wzrasta w przypadku uszkodzeń skóry (skaleczenia, tatuaże, AZS) oraz w zanieczyszczonych wodach (np. bakteriami E. coli).
- •Brak jest dowodów klinicznych na to, że przyjmowanie probiotyków czy synbiotyków chroni mikrobiom przed wpływem wody morskiej.
- •Najskuteczniejszą ochroną po kąpieli jest spłukanie ciała słodką wodą i nałożenie standardowego kremu nawilżającego.
Analizy opublikowane w sierpniu 2026 roku wskazują, że już 10-minutowa kąpiel w morzu modyfikuje mikrobiom skóry. Mimo to naturalna bariera naskórkowa skutecznie chroni zdrowe osoby przed infekcjami.
Analizy opublikowane 19 sierpnia 2026 roku wskazują, że dziesięciominutowa kąpiel w morzu czasowo modyfikuje skład mikrobiomu ludzkiej skóry. Na szczęście naturalna bariera naskórkowa skutecznie chroni zdrowe osoby przed rozwojem infekcji. Wnioski te opierają się na badaniu przeprowadzonym w Huntington Beach w Kalifornii przez zespół pod kierownictwem Marisy Chattman Nielsen z University of California w Irvine. Wyniki tych analiz zaprezentowano po raz pierwszy w czerwcu 2019 roku podczas konferencji ASM Microbe.
Jak woda morska wpływa na florę bakteryjną?
Badacze wykazali, że kąpiel w oceanie naraża skórę na kontakt z miliardami mikroorganizmów i zmienia jej florę bakteryjną na kilka godzin. Warto jednak zauważyć, że badanie objęło małą grupę testową, liczącą zaledwie dziewięciu uczestników. Autorzy publikacji nie przedstawili również dowodów na powtarzalność tych wyników w innych lokalizacjach geograficznych.
Profesor Carsten Flohr z King's College London wyjaśnia, że woda morska nie zmywa pożytecznych bakterii rezydentnych. Bytują one bowiem w głębszych warstwach naskórka oraz w mieszkach włosowych. Proces regeneracji naturalnej flory fizjologicznej aktywnie wspierają sebum, odpowiednie pH skóry oraz układ odpornościowy człowieka.
Kiedy rośnie ryzyko infekcji i jak się chronić?
Samo osadzenie się bakterii morskich na powierzchni ciała nie wywołuje zakażenia. Immunolog dr Mehak Zahoor Khan oraz mikrobiolog dr Mario Hupfeld wskazują, że patogen musi najpierw pokonać fizyczną barierę naskórka i zacząć się namnażać. Ryzyko infekcji wzrasta, gdy ciągłość skóry zostanie przerwana przez skaleczenia, otarcia, pęcherze, świeże tatuaże lub kolczyki. Na zakażenia bardziej podatne są również osoby z zaostrzeniem atopowego zapalenia skóry. Dr Richard Pebody z UK Health Security Agency zaleca w takich sytuacjach stosowanie wodoszczelnych opatrunków lub czasową rezygnację z kąpieli.
Niektóre doniesienia medialne sugerują przyjmowanie suplementów diety w celu ochrony skóry przed wpływem wody morskiej. Dr Mehak Zahoor Khan zaznacza jednak, że medycyna nie dysponuje badaniami klinicznymi, które potwierdzałyby, iż synbiotyki lub probiotyki zapobiegają zmianom w mikrobiomie wywołanym przez kąpiel.
Amerykańskie badanie dotyczyło wyłącznie naturalnego, czystego środowiska morskiego. W Europie, a szczególnie w Wielkiej Brytanii, temat ten wiąże się dodatkowo z zanieczyszczeniem wód przybrzeżnych ściekami komunalnymi, które mogą zawierać bakterie Escherichia coli. Co więcej, chłodniejsze morza wokół kontynentu europejskiego szybciej obkurczają naczynia krwionośne i wysuszają barierę lipidową naskórka, co ułatwia wnikanie drobnoustrojów chorobotwórczych.
Lekarze podkreślają, że kluczem do ochrony zdrowia pływaków jest spłukiwanie ciała słodką wodą bezpośrednio po wyjściu z morza oraz aplikacja zwykłych kremów nawilżających. Działania te znacznie skuteczniej wspierają barierę naskórkową niż kosztowne preparaty synbiotyczne.
Porównanie metod ochrony skóry po kąpieli morskiej
Suplementy / Synbiotyki doustne
Spłukanie słodką wodą + krem nawilżający
Jak kąpiel w morzu wpływa na mikrobiom skóry?
Opracowanie na podstawie wypowiedzi ekspertów (dr Khan, dr Hupfeld, prof. Flohr)
Słownik pojęć
- Mikrobiom skóry
- Ogół mikroorganizmów (bakterii, grzybów, wirusów) zamieszkujących powierzchnię skóry, pełniący kluczową rolę w jej odporności i ochronie przed patogenami.
- Bariera naskórkowa
- Najbardziej zewnętrzna warstwa naskórka, składająca się z obumarłych komórek (keratynocytów) oraz lipidów, stanowiąca główną barierę fizyczną i chemiczną organizmu.
- Atopowe zapalenie skóry (AZS)
- Przewlekła, zapalna choroba skóry charakteryzująca się silnym świądem, suchością oraz uszkodzeniem bariery naskórkowej, co zwiększa podatność na infekcje bakteryjne.
- Synbiotyki
- Preparaty łączące w sobie probiotyki (dobroczynne bakterie) oraz prebiotyki (substancje stymulujące ich wzrost), mające na celu wspieranie mikroflory organizmu.
- Escherichia coli (E. coli)
- Gram-ujemna bakteria jelitowa, której obecność w wodach przybrzeżnych świadczy o zanieczyszczeniu ściekami komunalnymi i stwarza ryzyko infekcji.
