Badanie: bakterie przenoszone przez psy chronią niemowlęta przed infekcjami

Fińscy naukowcy z Instytutu Zdrowia i Opieki Społecznej (THL) oraz Uniwersytetu Wschodniej Finlandii wykazali, że obecność konkretnych gatunków bakterii i grzybów przenoszonych przez psy wraz z kurzem domowym wiąże się z rzadszym występowaniem infekcji dróg oddechowych u niemowląt. Wyniki badania, opublikowane w lipcu 2026 roku w czasopiśmie „Pediatric Allergy and Immunology”, wskazują, że kontakt z tymi drobnoustrojami w pierwszym roku życia dziecka znacząco ogranicza konieczność stosowania antybiotykoterapii.

Analiza kurzu domowego i zdrowia niemowląt

Zespół badawczy pod kierownictwem dr Jenni M. Mäki oraz dr Anne Karvonen przeanalizował dane 368 dzieci urodzonych między wrześniem 2002 a majem 2005 roku. Gdy niemowlęta miały dwa miesiące, naukowcy pobrali próbki kurzu z podłóg w salonach, a następnie zbadali obecne w nich DNA mikrobiologiczne. Rodzice wypełnili łącznie ponad 15 tysięcy cotygodniowych kwestionariuszy dotyczących stanu zdrowia swoich dzieci.

Analizy wykazały obecność dwunastu grup bakterii i dwóch grup grzybów powiązanych z obecnością psów w domach. Statystyki potwierdziły, że obecność trzech konkretnych rodzajów bakterii, w tym Pasteurella oraz Collinsella, wiązała się ze zmniejszeniem zapotrzebowania na antybiotyki u dzieci o 25 procent. Bakterie z rodzaju Pasteurella naturalnie występują w ślinie oraz na skórze psów, natomiast u ludzi rzadko stanowią element fizjologicznej mikrobioty.

Hipoteza „starych przyjaciół” i ograniczenia badania

Badanie sfinansowały instytucje publiczne oraz fundacje non-profit, w tym Akademia Finlandii i fundacja Juha Vainio Säätiö. Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów – nie mają powiązań z branżą zoologiczną ani probiotyczną. W analizie wykorzystano próbki pochodzące z fińskiego projektu kohortowego LUKAS, które przechowywano w zamrożeniu w biobankach przez ponad 20 lat. Ich dokładne zbadanie stało się możliwe dopiero dzięki upowszechnieniu i spadkowi kosztów technologii sekwencjonowania DNA. Uzyskane wyniki wspierają tzw. hipotezę starych przyjaciół. Zakłada ona, że ludzki układ odpornościowy jest stymulowany przez konkretne, ewolucyjnie przystosowane gatunki mikrobów, a nie przez ogólną ilość zanieczyszczeń w otoczeniu.

Dr Jenni Mäki oraz dr Anne Karvonen wskazują, że zapobieganie infekcjom we wczesnym dzieciństwie może zmniejszyć ryzyko zachorowania na astmę w późniejszym wieku. Autorki sugerują również, że w przyszłości możliwe będzie celowane modyfikowanie mikrobiomu domowego. Zaznaczają jednak, że ich praca miała charakter wyłącznie obserwacyjny, dlatego nie udowadnia ona bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego.

Badacze nie pobierali próbek bezpośrednio z dróg oddechowych dzieci, a dane zdrowotne opierały się na ankietach wypełnianych przez rodziców, co mogło wpłynąć na ich precyzję. Ponadto około 30 procent badanych rodzin mieszkało w gospodarstwach rolnych, dlatego uzyskane wyniki mogą nie przekładać się w pełni na populacje miejskie. Co ważne, u dzieci z genetycznym obciążeniem atopią wczesny kontakt z psami może wywołać astmę. Naukowcy przypominają również, że bakterie z rodzaju Pasteurella mogą wywoływać u ludzi ciężkie zakażenia ran w przypadku pogryzienia przez zwierzę.