Najważniejsze
- •Od uruchomienia w październiku 2022 r. NFZ przeznaczył 2,76 mld zł na opiekę koordynowaną w POZ; w 2026 r. zakontraktowane świadczenia przekroczyły 960 mln zł.
- •Program obejmuje blisko 23 mln pacjentów, a umowy na jego realizację podpisało 55% przychodni POZ.
- •NFZ gwarantuje płatności za świadczenia wykonane w ramach limitów, natomiast zapłata za nadwykonania zależy od dostępności środków w oddziałach wojewódzkich.
- •W 2025 r. do uregulowania za nadwykonania pozostało 12 mln zł, czyli mniej niż 1,5% wartości kontraktów, ale problem może być dotkliwy lokalnie.
- •Opieka koordynowana przenosi część diagnostyki chorób przewlekłych do POZ, lecz jej rozwój ograniczają kadry, koszty sprzętu i ryzyko wyczerpywania limitów pod koniec roku.
Narodowy Fundusz Zdrowia od 2022 roku zainwestował 2,76 mld zł w opiekę koordynowaną, obejmując tym modelem 55% przychodni. Mimo wysokich nakładów, świadczeniodawcy alarmują, że sztywne limity finansowe mogą prowadzić do ograniczenia dostępności diagnostyki dla pacjentów.
@MenedzerZdrowia
Kierownictwo @NFZ_GOV_PL zamierza częściowo przywrócić limity w finansowaniu świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej.
Finansowanie i zasięg opieki koordynowanej (stan na 8 września 2026 r.)
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Łączne nakłady (od października 2022) | 2,76 mld zł |
| Wartość zakontraktowanych świadczeń w 2026 r. | ponad 960 mln zł |
| Liczba objętych pacjentów | blisko 23 mln |
| Odsetek przychodni POZ z umowami | 55% |
Dane: NFZ
Od momentu uruchomienia modelu opieki koordynowanej w październiku 2022 roku, Narodowy Fundusz Zdrowia przekazał na jego rozwój w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) łącznie 2,76 mld zł. Według danych płatnika na 8 września 2026 roku, programem objęto blisko 23 mln pacjentów, a umowy na jego realizację podpisało 55% wszystkich przychodni w kraju. W samym 2026 roku wartość zakontraktowanych świadczeń przekroczyła 960 mln zł.
Wyzwania finansowe i mechanizm limitów
Mechanizm finansowania opieki koordynowanej opiera się na limitach określonych w kontraktach. Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji NFZ, podkreśla, że Fundusz w całości reguluje należności za świadczenia mieszczące się w ustalonych granicach. W przypadku przekroczenia kontraktu zapłata za nadwykonania nie jest gwarantowana. Dane NFZ wskazują, że za 2025 rok do uregulowania pozostało jeszcze 12 mln zł, co stanowi mniej niż 1,5% łącznej wartości kontraktów.
Fundusz zaznacza, że o płatności za nadwykonania decydują poszczególne oddziały wojewódzkie w oparciu o dostępne środki finansowe. Zasada ta odróżnia opiekę koordynowaną od programu Moje Zdrowie. W ramach tej inicjatywy, na którą w latach 2025–2026 przeznaczono 1,25 mld zł, obowiązuje model świadczeń nielimitowanych – NFZ płaci za każdego przebadanego pacjenta bez narzuconego górnego pułapu.
Opieka koordynowana a realia przychodni
Opieka koordynowana powstała, aby odciążyć lekarzy specjalistów i przenieść część diagnostyki chorób przewlekłych, m.in. cukrzycy czy schorzeń układu krążenia, bezpośrednio do POZ. Sukces tego rozwiązania zależy od możliwości kadrowych i finansowych przychodni, które muszą inwestować w personel oraz sprzęt. Problemy pojawiają się zazwyczaj w czwartym kwartale roku, gdy placówki wyczerpują przyznane limity.
Skupienie się wyłącznie na ogólnokrajowych statystykach dotyczących 1,5-procentowego niedoboru finansowego może przesłaniać lokalne trudności. W wielu oddziałach wojewódzkich dostępność badań jest już ograniczona. Dla przychodni finansowanie nadwykonań z własnych środków stanowi poważne ryzyko płynności finansowej, co często skutkuje okresowym wstrzymywaniem zapisów na badania. Dalszy rozwój systemu wymaga wypracowania kompromisu między narzuconymi limitami budżetowymi a rosnącymi potrzebami diagnostycznymi pacjentów.
Opieka koordynowana w POZ: skala programu i główne wyzwania
Dane i wnioski na podstawie treści artykułu oraz informacji przypisywanych NFZ.
Chronic obstructive pulmonary disease: identifying and managing complications and multimorbidity.
British journal of community nursing
Porównanie modeli finansowania świadczeń
| Element | Opieka koordynowana | Program Moje Zdrowie |
|---|---|---|
| Limit finansowania | Limity określone w umowach z placówkami | Świadczenia nielimitowane |
| Zapłata za nadwykonania | Nie jest automatycznie gwarantowana | NFZ płaci za każdego przebadanego pacjenta |
| Finansowanie w latach 2025–2026 | Brak jednej kwoty podanej w tekście | 1,25 mld zł |
| Ryzyko ograniczenia świadczeń po wyczerpaniu limitu | Wysokie, szczególnie w IV kwartale | Nie wynika z opisanego modelu limitowego |
Opracowanie na podstawie treści artykułu: dane NFZ oraz opisane zasady finansowania programu Moje Zdrowie.
Dwa modele finansowania świadczeń: opieka koordynowana i Moje Zdrowie
Opieka koordynowana
Program Moje Zdrowie
Słownik pojęć
- Opieka koordynowana
- model organizacji opieki zdrowotnej, w którym lekarz POZ, przy wsparciu specjalistów i personelu medycznego (np. pielęgniarki, dietetyka), prowadzi pacjenta z chorobą przewlekłą.
- POZ (Podstawowa Opieka Zdrowotna)
- podstawowa jednostka systemu ochrony zdrowia, do której pacjent zapisuje się w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.
- Nadwykonania
- usługi medyczne wykonane przez placówkę ponad limit określony w umowie z NFZ. Ich zapłata nie jest automatyczna i zależy od dostępności środków płatnika.
- NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia)
- instytucja finansująca świadczenia zdrowotne w Polsce dla osób ubezpieczonych.
- Limit (kontraktowy)
- wykazana w umowie maksymalna kwota środków, za którą placówka może wykonać świadczenia w danym okresie, aby mieć gwarancję płatności.
