Najważniejsze
- •Wskaźnik śmiertelności okołoporodowej w Lesotho wynosi aż 530 na 100 000 żywych urodzeń, podczas gdy średnia światowa to 200.
- •Aby ratować życie matek i noworodków, pracę jako położni podejmują mężczyźni, przełamując kulturowe tabu społeczności Basotho.
- •Choć na świecie mężczyźni stanowią poniżej 1% położnych, w Lesotho w tym zawodzie pracuje już około 300 mężczyzn.
- •Pacjentki mają zagwarantowane prawo do odmowy opieki ze strony mężczyzny i wyboru kobiety-położnej w celu uszanowania ich komfortu.
- •Oprócz barier kulturowych, wyzwaniem są górzysty teren utrudniający transport, wysoki odsetek zakażeń HIV (20-25%) oraz migracja kadr medycznych do RPA.
W Lesotho rośnie liczba mężczyzn pracujących jako położni. Ma to pomóc w obniżeniu wysokiej śmiertelności okołoporodowej, która wynosi tam aż 530 zgonów na 100 000 żywych urodzeń.
Porównanie wskaźników zdrowotnych i zatrudnienia w położnictwie – Lesotho vs. Świat
| Wskaźnik | Lesotho | Średnia / dane światowe |
|---|---|---|
| Śmiertelność okołoporodowa (na 100 000 żywych urodzeń) | 530 | 200 |
| Odsetek mężczyzn w zawodzie położnego | ok. 300 osób (brak dokładnych danych płciowych) | poniżej 1% |
| Odsetek porodów w obecności wykwalifikowanego personelu | 92% | Brak danych w tekście |
| Odsetek zakażeń wirusem HIV w populacji | 20 - 25% | Brak danych w tekście |
Dane na podstawie ONZ, WHO, UNICEF oraz Ministerstwa Zdrowia Lesotho przytoczone w artykule.
Według danych Organizacji Narodów Zjednoczonych wskaźnik śmiertelności okołoporodowej w Lesotho wynosi **530 zgonów na 100 000 żywych urodzeń**, podczas gdy średnia światowa to 200 zgonów. Choć Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że mężczyźni stanowią mniej niż procent wszystkich położnych na świecie, w Lesotho w tym zawodzie pracuje już około 300 mężczyzn. Lokalne ministerstwo zdrowia nie prowadzi jednak statystyk personelu medycznego z podziałem na płeć, dlatego liczba ta pozostaje szacunkowa. Jednym z takich pracowników jest **Ntlhane Sehloho**, położny z dwudziestoletnim stażem. Codziennie dojeżdża on do kliniki Mpharane Health Center w dystrykcie Mohale’s Hoek, co wymaga od niego trzygodzinnej podróży po górskich, szutrowych drogach.
Władze medyczne wdrożyły procedury, które szanują preferencje pacjentek w tym tradycyjnym społeczeństwie. Doktor Llang Maama z Ministerstwa Zdrowia Lesotho podkreśla, że kobiety mają pełne prawo – zarówno prawne, jak i systemowe – do zgłoszenia dyskomfortu i zażądania opieki położnej zamiast położnego. Jak wynika z danych UNICEF, obecnie **92 procent porodów** w tym kraju odbywa się w asyście wykwalifikowanego personelu medycznego.
Bariery geograficzne i kulturowe
Trudna sytuacja w opiece okołoporodowej w Lesotho wiąże się bezpośrednio z uwarunkowaniami geograficznymi oraz zdrowotnymi. Górzysty teren znacząco utrudnia transport pacjentek do placówek medycznych. Sytuację pogarsza wysoki odsetek zakażeń wirusem HIV, który dotyczy od 20 do 25 procent populacji. Dodatkowym problemem strukturalnym jest odpływ wykwalifikowanych kadr do sąsiedniej Republiki Południowej Afryki. Praca mężczyzn w położnictwie przełamuje również silne tabu kulturowe społeczności Basotho, która historycznie całkowicie wykluczała ich z asystowania przy porodach.
Włączenie mężczyzn do opieki okołoporodowej stawia przed lokalnym systemem ochrony zdrowia wyzwanie, jakim jest wypracowanie długofalowej akceptacji społecznej dla tych zmian. Sukces tej inicjatywy w walce z wysoką śmiertelnością zależy jednak nie tylko od przełamywania oporów kulturowych. Kluczowe jest również rozwiązanie problemów infrastrukturalnych, takich jak brak sal operacyjnych i niedobory podstawowego wyposażenia w wiejskich ośrodkach zdrowia.
Główne bariery opieki okołoporodowej w Lesotho
Dane na podstawie problemów strukturalnych opisanych w Lesotho.
Słownik pojęć
- Śmiertelność okołoporodowa
- Liczba zgonów kobiet w ciąży, podczas porodu oraz w połogu, a także zgonów noworodków w przeliczeniu na określoną liczbę żywych urodzeń (najczęściej 100 000).
- Społeczność Basotho
- Tradycyjna grupa etniczna zamieszkująca głównie Lesotho oraz RPA, posiadająca własny język (sesotho), kulturę oraz zwyczaje, w których historycznie poród był domeną wyłącznie kobiet.
- Lesotho
- Państwo w południowej Afryce, stanowiące enklawę całkowicie otoczoną przez terytorium Republiki Południowej Afryki (RPA), charakteryzujące się wyżynno-górskim ukształtowaniem terenu.
- HIV (Human Immunodeficiency Virus)
- Ludzki wirus niedoboru odporności, który atakuje układ odpornościowy; nieleczone zakażenie może prowadzić do AIDS. W Lesotho wskaźnik zakażeń należy do najwyższych na świecie.
