Kilkanaście amputacji dziennie przez cukrzycę. Program w Szamotułach uratował 95 proc. kończyn

Każdego dnia kilkunastu Polaków traci nogę z powodu powikłań cukrzycy. Według diabetologa dr. Piotra Liszkowskiego wielu takich amputacji można uniknąć, jeśli pacjenci szybciej trafią pod wyspecjalizowaną opiekę i nie będą leczeni w rozproszeniu między różnymi poradniami.

Liszkowski powiedział PAP, że w Polsce każdego roku wykonuje się około 6 tys. tzw. wysokich amputacji kończyn dolnych. Zaznaczył, że dla wielu chorych nie oznacza to wyłącznie utraty kończyny, ale także samodzielności, pracy i kontaktu z bliskimi. – Pacjent nie traci wyłącznie kończyny, ale często także część swojej niezależności, poczucia bezpieczeństwa i aktywności społecznej – podkreślił.

Specjalista ocenił, że w kraju może żyć nawet 300 tys. osób wymagających leczenia stopy cukrzycowej. Problemem pozostaje brak spójnego systemu opieki. Pacjenci często trafiają od jednego lekarza do drugiego, a w tym schorzeniu czas ma kluczowe znaczenie. Nawet niewielka rana może szybko prowadzić do zakażenia, pogorszenia stanu kończyny i w konsekwencji do amputacji.

Jako przykład skuteczniejszego modelu leczenia Liszkowski wskazał pilotażowy program w Szamotułach w woj. wielkopolskim. Obejmował on 250 pacjentów, którzy wcześniej byli kwalifikowani do amputacji. Chorzy otrzymywali kompleksową opiekę, w tym leczenie chirurgiczne, diabetologiczne, terapię zakażeń oraz leczenie chorób współistniejących. Około 60 proc. pacjentów uzyskało całkowite wygojenie rany, a wysokie amputacje były konieczne jedynie u 10 osób. Zdaniem lekarza oznacza to skuteczność ratowania kończyn sięgającą około 95 proc.

Problem stopy cukrzycowej nie jest nowy, ale w Polsce nadal nie ma jednolitego modelu postępowania wobec takich pacjentów. Lekarze zwracają uwagę, że potrzebne są wyspecjalizowane ośrodki, które przyjmowałyby chorych szybko i prowadziły ich w jednym, skoordynowanym systemie. Taki model działa od lat w części krajów europejskich, m.in. w Wielkiej Brytanii i Hiszpanii.

Liszkowski wskazał też, że ratowanie kończyn ma znaczenie nie tylko medyczne, ale i finansowe. Koszty amputacji, rehabilitacji i późniejszej opieki są wysokie, dlatego wcześniejsze leczenie może odciążyć system. Trwają również prace nad aplikacją Nieamputuj.pl, która wykorzystuje sztuczną inteligencję do oceny zdjęć rany i ma pomagać w decyzji, czy potrzebna jest pilna konsultacja specjalistyczna. Narzędzie przechodzi obecnie certyfikację jako wyrób medyczny.