Indonezja wzmacnia nadzór nad hantawirusem po ognisku na statku MV Hondius

Indonezyjskie Ministerstwo Zdrowia w maju 2026 r. wzmocniło nadzór nad zakażeniami hantawirusem po międzynarodowym ognisku śmiertelnych przypadków szczepem Andes na statku wycieczkowym MV Hondius. Podkreślono, że dotychczas w kraju wykryto jedynie lokalne infekcje szczepem Seoul, bez potwierdzonej transmisji między ludźmi. Resort zdrowia poinformował, że od 2024 r. do 16. tygodnia 2026 r. w Indonezji potwierdzono 23 przypadki hantawirusa, w tym trzy zakończone zgonem. Najwięcej zakażeń odnotowano w Dżakarcie i Yogyakarcie – po sześć przypadków, oraz w Jawie Zachodniej – pięć. Pojedyncze infekcje zgłoszono w prowincjach Sumatra Zachodnia, Banten, Kalimantan Zachodni, Jawa Wschodnia, Małe Wyspy Sundajskie Wschodnie i Sulawesi Północne. Od 2024 r. zidentyfikowano łącznie 251 przypadków podejrzanych. Rzecznik ministerstwa Aji Muhawarman podkreślił w indonezyjskich mediach, że wszyscy potwierdzeni pacjenci byli zakażeni szczepem Seoul, a dotychczas nie wykryto transmisji człowiek–człowiek. Dodał, że pięć przypadków potwierdzonych w 2026 r. nie ma żadnego związku epidemiologicznego z ogniskiem na MV Hondius, ponieważ chorzy nie podróżowali za granicę. Dwa ostatnie podejrzenia z Dżakarty i Yogyakarty wykluczono po badaniach laboratoryjnych. W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie opinii publicznej ministerstwo włączyło hantawirusa do systemu wczesnego ostrzegania SKDR oraz do sieci szpitali sentinelowych i referencyjnych, wyposażonych w diagnostykę PCR i testy serologiczne. W komunikatach pojawia się liczba 21 szpitali sentinelowych i 198 referencyjnych, jednak w dostępnych materiałach nie opublikowano pełnej, oficjalnej listy tych placówek z nazwami i lokalizacjami. Władze zapowiadają też działania deratyzacyjne oraz kampanie edukacyjne dotyczące ochrony przed kontaktami z gryzoniami. Ognisko, które skłoniło władze w Dżakarcie do podniesienia czujności, rozwinęło się na holenderskim statku MV Hondius płynącym z Ushuaia w Argentynie m.in. przez Antarktydę, wyspy Atlantyku i okolice Wysp Zielonego Przylądka. Według WHO, stan na 10 maja 2026 r., zgłoszono osiem przypadków hantawirusa związanych z rejsem, z czego sześć potwierdzono jako zakażenia szczepem Andes. Odnotowano trzy zgony i po 2 maja nie raportowano kolejnych przypadków. Po uzgodnieniach w ramach Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych portem przyjęcia statku została Teneryfa w Hiszpanii. Hiszpańskie władze we współpracy z WHO zorganizowały stopniowe zejście pasażerów i załogi na ląd oraz ich repatriację samolotami czarterowymi. WHO zaleciła 42-dniowy aktywny monitoring stanu zdrowia wszystkich osób z pokładu, codzienne sprawdzanie objawów i stosowanie masek w kontaktach z innymi. Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus zapewnił mieszkańców Teneryfy w liście otwartym, że „to nie jest drugi COVID-19”, a ryzyko dla ogółu społeczeństwa pozostaje niskie. Na tle innych chorób zakaźnych w Indonezji hantawirus pozostaje stosunkowo rzadką diagnozą. W kraju co roku rejestruje się dziesiątki tysięcy zachorowań na dengę oraz liczne przypadki leptospirozy, a w latach 2020–2022 system był obciążony falami COVID-19. Lekarze i parlamentarzyści zwracają jednak uwagę, że obraz hantawirusowych infekcji może być niedoszacowany, ponieważ objawy ostrej gorączki bywają mylone z innymi endemicznie występującymi chorobami. Eksperci przypominają, że w Indonezji dominuje szczep Seoul, który wiąże się głównie z gorączką krwotoczną z zespołem nerkowym i transmisją z gryzoni na ludzi, bez udokumentowanej transmisji między ludźmi. Odmiana Andes, odpowiedzialna za ognisko na MV Hondius, występuje natomiast w Ameryce Południowej, powoduje ciężki zespół płucny i jako jedyna ma potwierdzoną, choć ograniczoną, możliwość szerzenia się przy bliskim kontakcie. Indonezyjskie władze zapowiadają utrzymanie wzmocnionego nadzoru sentinelowego oraz rozwijanie podejścia One Health, łączącego monitoring populacji gryzoni z analizą ryzyka dla ludzi. WHO i krajowe ministerstwo zdrowia oceniają, że przy obecnych danych ryzyko dla ogółu społeczeństwa pozostaje niskie, ale system będzie śledził nowe informacje o ognisku na MV Hondius i ewentualnych kolejnych przypadkach w regionie.