Śmiertelność 37,5 proc. na MV Hondius, testy kontaktów ujemne – czy to już koniec ogniska?
1 dzień temu
·
3 min
Komentarz redakcji
Indonezyjskie Ministerstwo Zdrowia potwierdziło 11 maja w Dżakarcie, że 60‑letni cudzoziemiec – bliski kontakt pasażerki wycieczkowca MV Hondius zmarłej na hantawirusa Andes – ma ujemny wynik testu PCR i pozostaje w izolacji. Podobne ujemne wyniki uzyskali dwaj rezydenci Singapuru, którzy również uczestniczyli w rejsie i wrócili do kraju na początku maja, choć władze miasta‑państwa utrzymują 30‑dniową kwarantannę oraz łącznie 45 dni nadzoru. WHO ocenia globalne ryzyko związane z tym klastrem jako niskie, ale śmiertelność wśród zakażonych na statku sięga 37,5 proc.
Najważniejsze
•Wszyscy trzej zidentyfikowani bliscy kontakci zmarłej pasażerki MV Hondius – jeden w Dżakarcie i dwóch w Singapurze – mieli ujemne wyniki testów PCR w kierunku hantawirusów, w tym Andes hantawirusa, ale pozostają w izolacji i pod ścisłym nadzorem.
•Indonezja i Singapur przeprowadziły szybkie dochodzenia epidemiologiczne, izolację i wielokrotne pobieranie próbek (krew, surowica, mocz, ślina, wymazy), realizując procedury WHO w ciągu kilkudziesięciu godzin od międzynarodowego alertu IHR.
•Ognisko na statku wycieczkowym MV Hondius obejmuje obecnie osiem przypadków związanych z Andes hantawirusem, w tym trzy zgony (śmiertelność ok. 37,5%), przy czym WHO ocenia globalne ryzyko jako niskie, a dla pasażerów i załogi jako umiarkowane.
•Andes hantawirus jest jedynym znanym hantawirusem zdolnym do ograniczonej transmisji między ludźmi i wywołuje hantawirusowy zespół płucny (HPS) o śmiertelności 30–40%, dotąd opisywany głównie w Ameryce Południowej.
•Władze Indonezji i Singapuru podkreślają brak dowodów na lokalną transmisję Andes hantawirusa, jednak ze względu na okres inkubacji priorytetem pozostaje 30‑dniowa kwarantanna bliskich kontaktów, przedłużony monitoring oraz gotowość na zgłaszanie nowych przypadków wśród pasażerów Hondiusa.
Kontakt z MV Hondius w Dżakarcie i dwaj pasażerowie w Singapurze mieli ujemne testy na hantawirusa Andes, ale pozostają w przedłużonej kwarantannie.
Nadzór nad bliskimi kontaktami Andes hantawirusa: Indonezja vs Singapur
Indonezja (Dżakarta)
+Bardzo szybkie dochodzenie epidemiologiczne (zakończone w ciągu 24 godzin od międzynarodowego alertu).
+Hospitalizacja w wyspecjalizowanym szpitalu chorób zakaźnych (RSPI Sulianti Saroso).
+Pobranie wielu rodzajów próbek (krew, surowica, mocz, ślina, wymaz z gardła) do diagnostyki PCR.
+Codzienny monitoring po wypisie realizowany przez lokalne Puskesmas zgodnie z wytycznymi WHO.
−Opisany jest tylko jeden bliski kontakt, co ogranicza dane do oceny lokalnego ryzyka.
−Brak wcześniejszych doświadczeń klinicznych z HPS w kraju może utrudniać rozpoznawanie kolejnych przypadków.
Singapur
+Dwóch bliskich kontaktów objętych 30‑dniową kwarantanną od ostatniego narażenia.
+Ponowna diagnostyka przed zakończeniem izolacji oraz dodatkowy 15‑dniowy monitoring telefoniczny (łącznie 45 dni nadzoru).
+Nadzór i diagnostyka w wyspecjalizowanych jednostkach (NCID, National Public Health Laboratory).
+Wieloletnie doświadczenia z hantawirusami i dostęp do lokalnych ekspertów chorób zakaźnych.
−Dłuższy okres izolacji może być dużym obciążeniem psychospołecznym dla pacjentów.
−Ograniczone informacje o potencjalnych dalszych kontaktach tych osób poza gospodarstwem domowym.
Indonezyjskie Ministerstwo Zdrowia poinformowało 11 maja w Dżakarcie, że 60‑letni cudzoziemiec mieszkający w stolicy, zidentyfikowany jako bliski kontakt 69‑letniej pasażerki wycieczkowca MV Hondius, zmarłej na hantawirusa Andes, uzyskał ujemny wynik testu PCR i pozostaje w kwarantannie szpitalnej. Równolegle Communicable Diseases Agency w Singapurze potwierdziła, że dwaj rezydenci miasta‑państwa w wieku 65 i 67 lat, którzy także uczestniczyli w rejsie Hondiusa i lecieli tym samym lotem co zmarła pasażerka, mają ujemne wyniki badań, lecz są objęci 30‑dniową izolacją.
Według władz Indonezji brytyjski krajowy punkt kontaktowy IHR powiadomił Dżakartę 7 maja o godz. 21.55 czasu lokalnego o jednym bliskim kontakcie pasażerki, u której później potwierdzono hantawirusa Andes. Mężczyzna, oznaczony inicjałami KE, dzielił z nią hotel i lot z wyspy Saint Helena do Johannesburga, a następnie wrócił do Indonezji. Dochodzenie epidemiologiczne, obejmujące analizę podróży i kontaktów, rozpoczęto 8 maja i – jak podaje resort – zakończono w ciągu 24 godzin od międzynarodowego alertu.
9 maja KE przewieziono do szpitala chorób zakaźnych RSPI Sulianti Saroso w Dżakarcie, gdzie pozostaje w izolacji. Lekarze pobrali pięć rodzajów próbek – surowicę, mocz, ślinę, wymaz z gardła i krew – które przebadano metodą PCR w kierunku hantawirusów; wszystkie wyniki były ujemne. Jak podaje ANTARA, pacjent ma niekontrolowane nadciśnienie tętnicze i historię używania e‑papierosów, mieszka sam i ma ograniczone kontakty społeczne. Po zakończeniu hospitalizacji jego stan ma codziennie monitorować lokalne centrum zdrowia Puskesmas w dzielnicy Senen, zgodnie z wytycznymi WHO dla bliskich kontaktów.
W Singapurze Communicable Diseases Agency poinformowała, że dwóch mężczyzn w wieku 65 i 67 lat, jeden obywatel, drugi stały rezydent, wzięło udział w rejsie MV Hondius, który wyruszył z Ushuaia 1 kwietnia. 24 kwietnia obaj zeszli ze statku na wyspie Saint Helena, a dzień później polecieli do Johannesburga lotem z 88 pasażerami, w tym 69‑letnią kobietą, u której po śmierci potwierdzono hantawirusa Andes i która nie podróżowała do Singapuru.
Pierwszy z mężczyzn wrócił do Singapuru 2 maja, drugi 6 maja, po czym obu umieszczono w National Centre for Infectious Diseases. National Public Health Laboratory przebadało wiele rodzajów próbek i nie wykryło obecności hantawirusów, w tym hantawirusa Andes. Mimo to CDA zarządziła 30‑dniową kwarantannę, liczoną od daty ostatniego narażenia, oraz ponowne testy przed zwolnieniem z izolacji; potem przez kolejne 15 dni ich stan zdrowia będzie monitorowany telefonicznie. Agencja oceniła, że ryzyko dla ogółu populacji jest niskie, a kontakt obu mężczyzn z szeroką społecznością – ograniczony.
Ognisko na MV Hondius obejmuje osiem przypadków zakażeń powiązanych ze statkiem, w tym trzy zgony, co daje śmiertelność 37,5 proc. WHO podała, że sześć z tych przypadków potwierdzono laboratoryjnie jako zakażenia hantawirusem Andes, jedynym znanym hantawirusem zdolnym do ograniczonej transmisji między ludźmi, głównie wśród bliskich kontaktów. Organizacja ocenia globalne ryzyko jako niskie, a dla pasażerów i załogi statku – jako umiarkowane, z zastrzeżeniem możliwości zgłaszania kolejnych przypadków.
Hantawirus Andes wywołuje hantawirusowy zespół płucny (HPS), ciężką chorobę układu oddechowego o śmiertelności sięgającej 30–40 proc. Ogniska tego patogenu notowano dotąd głównie w Ameryce Południowej, a klaster na międzynarodowym statku z pasażerami rozproszonymi po świecie jest sytuacją nietypową, dlatego WHO uruchomiła mechanizmy Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych i powiadomiła 12 państw, których obywatele zeszli ze statku na Saint Helena, w tym Singapur i Indonezję.
Indonezja nie raportowała dotąd przypadków HPS, choć od 1991 r. zgłasza pojedyncze infekcje hantawirusami powodującymi gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym i nie potwierdziła transmisji z gryzoni na człowieka. Singapur od lat 70. opisywał „kilka” zakażeń hantawirusowych, ale niezwiązanych z hantawirusem Andes. W obu krajach działają wyspecjalizowane ośrodki – RSPI Sulianti Saroso oraz NCID i National Public Health Laboratory – co pozwoliło na szybkie wdrożenie diagnostyki, izolacji i monitoringu kontaktów.
Władze Indonezji i Singapuru podkreślają, że na razie nie ma sygnałów lokalnej transmisji hantawirusa Andes, a krąg osób narażonych pozostaje zidentyfikowany i objęty nadzorem. WHO uprzedza jednak, że ze względu na okres inkubacji możliwe jest zgłaszanie kolejnych przypadków wśród pasażerów Hondiusa, dlatego ścisłe monitorowanie kontaktów i raportowanie nowych infekcji pozostanie priorytetem służb zdrowia.
Odpowiedź zdrowia publicznego na ognisko Andes hantawirusa związane z MV Hondius
1. Wykrycie klastru na MV Hondius
Zgłoszenie przypadków ciężkich zakażeń dróg oddechowych i zgonów na statku; identyfikacja Andes hantawirusa.
→
2. Powiadomienie WHO i aktywacja IHR
WHO uruchamia mechanizmy Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych i informuje 12 państw.
→
3. Zgłoszenie kontaktów w krajach
Brytyjski punkt kontaktowy IHR powiadamia Indonezję; WHO informuje Singapur o pasażerach z MV Hondius.
→
4. Dochodzenia epidemiologiczne
Indonezja i Singapur analizują trasy podróży, identyfikują bliskie kontakty, oceniają ryzyko ekspozycji.
→
5. Diagnostyka i izolacja
Hospitalizacja i izolacja kontaktów w wyspecjalizowanych ośrodkach (RSPI Sulianti Saroso, NCID); pobranie wielu rodzajów próbek do testów PCR.
→
6. Kwarantanna i monitoring
30‑dniowa kwarantanna bliskich kontaktów, ponowne testy przed zwolnieniem, dodatkowy nadzór telefoniczny w Singapurze, monitoring dzienny w Indonezji.
→
7. Ocena ryzyka i komunikacja
WHO i krajowe władze oceniają ryzyko jako niskie dla ogółu populacji, umiarkowane dla pasażerów i załogi; podkreślają brak lokalnej transmisji.
Opracowanie na podstawie opisu ogniska Andes hantawirusa na MV Hondius oraz procedur WHO IHR.
Kluczowe dane liczbowe dotyczące ogniska Andes hantawirusa na MV Hondius i nadzoru kontaktów
Parametr
Wartość
Komentarz
Liczba przypadków powiązanych ze statkiem MV Hondius
8
Wszystkie powiązane epidemiologicznie ze statkiem
Liczba zgonów w klastrze MV Hondius
3
Śmiertelność ogniska 37,5%
Szacowana śmiertelność HPS wywołanego Andes hantawirusem
30–40%
Na podstawie danych z Ameryki Południowej
Czas na zakończenie dochodzenia epidemiologicznego w Indonezji
24 godziny
Od międzynarodowego alertu IHR do zakończenia dochodzenia
Czas kwarantanny bliskich kontaktów w Singapurze
30 dni
Liczone od daty ostatniego narażenia
Dodatkowy okres monitoringu po kwarantannie w Singapurze
15 dni
Monitorowanie telefoniczne do łącznie 45 dni nadzoru
Na podstawie danych z artykułu oraz komunikatów WHO i krajowych agencji zdrowia publicznego dotyczących ogniska na MV Hondius.
Słownik pojęć
Andes hantawirus
Gatunek hantawirusa występujący głównie w Ameryce Południowej, jedyny znany hantawirus zdolny do ograniczonej transmisji z człowieka na człowieka, wywołujący hantawirusowy zespół płucny (HPS).
Hantawirusowy zespół płucny (HPS)
Ciężka, często śmiertelna choroba układu oddechowego wywoływana przez niektóre hantawirusy (m.in. Andes), przebiegająca z gorączką, bólami mięśni, dusznością i szybko narastającą niewydolnością oddechowo-krążeniową; śmiertelność sięga 30–40%.
Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne (IHR)
Obowiązujący kraje członkowskie WHO międzynarodowy instrument prawny regulujący postępowanie w przypadku zdarzeń mogących stanowić zagrożenie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym, w tym zasady zgłaszania i wymiany informacji.
Bliski kontakt
Osoba, która miała istotną ekspozycję na chorego lub osobę zakażoną (np. przebywanie w tym samym pomieszczeniu, wspólna podróż, dzielenie pokoju hotelowego) w okresie, gdy mogła występować transmisja patogenu; w przypadku Andes hantawirusa wymaga kwarantanny i aktywnego monitorowania.
Kwarantanna
Ograniczenie swobody przemieszczania się osoby potencjalnie narażonej na zakażenie (ale bez objawów choroby) przez określony czas, aby zapobiec ewentualnemu szerzeniu się patogenu w przypadku rozwinięcia się choroby.
RSPI Sulianti Saroso
Specjalistyczny szpital chorób zakaźnych w Dżakarcie (Indonezja), wyznaczony do opieki nad pacjentami z chorobami zakaźnymi wysokiego ryzyka oraz prowadzenia nadzoru epidemiologicznego.
National Centre for Infectious Diseases (NCID)
Krajowe Centrum Chorób Zakaźnych w Singapurze, wyspecjalizowany ośrodek kliniczny i badawczy odpowiedzialny m.in. za diagnostykę, izolację pacjentów oraz zarządzanie ogniskami chorób zakaźnych.
Najczęstsze pytania
Czy ujemny wynik testu PCR oznacza, że ryzyko zakażenia Andes hantawirusem jest wykluczone?▼
Ujemny wynik testu PCR znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo zakażenia, ale nie eliminuje go całkowicie, zwłaszcza jeśli badanie wykonano wcześnie po ekspozycji. Dlatego bliskie kontakty pozostają w kwarantannie i są ponownie testowane przed jej zakończeniem, a ich stan zdrowia jest monitorowany przez co najmniej 30 dni.
Dlaczego bliskie kontakty są izolowane tak długo, skoro nie mają objawów i pierwszy test jest ujemny?▼
Okres inkubacji hantawirusów, w tym Andes hantawirusa, może sięgać kilku tygodni. Objawy HPS mogą pojawić się nagle i szybko się nasilać. 30‑dniowa kwarantanna (z dodatkowymi 15 dniami zdalnego monitoringu w Singapurze) ma wychwycić ewentualne późne początki objawów i zapobiec potencjalnej transmisji w społeczności.
Czy pasażerowie, którzy byli na MV Hondius, stanowią zagrożenie dla ogółu społeczeństwa?▼
WHO ocenia globalne ryzyko jako niskie, a ryzyko dla pasażerów i załogi jako umiarkowane. Kluczowe jest, że osoby zidentyfikowane jako bliskie kontakty są izolowane i monitorowane. Dzięki temu, nawet jeśli pojawią się kolejne przypadki wśród pasażerów, ryzyko niekontrolowanego szerzenia się wirusa w populacji ogólnej pozostaje małe.
Czym różni się Andes hantawirus od innych hantawirusów występujących w Azji?▼
Większość hantawirusów występujących w Azji wywołuje głównie gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym (HFRS) i nie przenosi się między ludźmi. Andes hantawirus, typowy dla Ameryki Południowej, powoduje hantawirusowy zespół płucny (HPS) i jest jedynym znanym hantawirusem zdolnym do ograniczonej transmisji z człowieka na człowieka, głównie wśród bliskich kontaktów.
Jakie działania podjęły Indonezja i Singapur, aby zapobiec lokalnej transmisji Andes hantawirusa?▼
Oba kraje szybko przeprowadziły dochodzenia epidemiologiczne, zidentyfikowały bliskie kontakty, skierowały je do wyspecjalizowanych ośrodków (RSPI Sulianti Saroso, NCID), pobrały wiele rodzajów próbek do testów PCR, wprowadziły 30‑dniową kwarantannę i przedłużony monitoring. Dodatkowo na bieżąco informują WHO i stosują się do Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych (IHR).
WHO: Ognisko hantawirusa na statku wycieczkowym to nie początek pandemii. Pasażerowie w 12 krajach.
Światowa Organizacja Zdrowia uspokaja, że ognisko hantawirusa na statku wycieczkowym MV Hondius, w którym potwierdzono 5 przypadków i 3 zgony, nie jest początkiem nowej pandemii. Wirus rozprzestrzenił się na statku poprzez bliski kontakt. Pasażerowie, którzy opuścili jednostkę przed potwierdzeniem wirusa, trafili do co najmniej 12 krajów.