Najważniejsze
- •Po raz pierwszy wykryto cukier erythrulose w przestrzeni międzygwiezdnej, w chmurze molekularnej G+0.693−0.027 blisko centrum Drogi Mlecznej.
- •Odkrycia dokonano dzięki porównaniu sygnałów z dwóch radioteleskopów z laboratoryjnym wzorcem cząsteczki i identyfikacji 12 linii widmowych.
- •Wynik wzmacnia hipotezę, że część związków organicznych potrzebnych do życia mogła powstać w kosmosie jeszcze przed powstaniem Układu Słonecznego.
- •Na podstawie ilości wykrytej erythrulose naukowcy szacują, że na młodą Ziemię mogły spaść miliony ton tego cukru podczas bombardowania asteroidami i kometami.
- •Badacze planują dalsze poszukiwania innych cukrów i związków prebiotycznych, aby lepiej zrozumieć chemię prowadzącą do powstania życia.
Naukowcy po raz pierwszy wykryli cukier erythrulose w przestrzeni międzygwiezdnej, w chmurze molekularnej położonej w pobliżu centrum Drogi Mlecznej.
Międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem Izaskun Jiménez-Serra z Centrum Astrobiologii w Madrycie po raz pierwszy wykrył cukier erythrulose w przestrzeni międzygwiezdnej. Cząsteczkę znaleziono w gigantycznej chmurze molekularnej G+0.693−0.027, położonej w pobliżu centrum Drogi Mlecznej. Wyniki badania opublikowano 14 lipca 2026 roku.
Badacze zidentyfikowali erythrulose dzięki analizie widma radiowego zebranej przez dwa teleskopy: 40-metrowy radioteleskop Yebes oraz 30-metrowy teleskop IRAM. Naukowcy porównali sygnały z chmury z laboratoryjnym wzorcem tej cząsteczki i dopasowali 12 linii widmowych. Zespół nie wykrył innych cukrów trójwęglowych w tym samym obszarze, a sama erythrulose okazała się co najmniej osiem razy bardziej obfita niż podobne związki o prostszej budowie.
Odkrycie jest ważne także dlatego, że erythrulose może być jednym z chemicznych składników, które trafiły na młodą Ziemię wraz z asteroidami. Na podstawie ilości wykrytej w chmurze G+0.693−0.027 naukowcy szacują, że podczas okresu intensywnych bombardowań asteroidami i kometami na powierzchnię Ziemi mogło trafić od 0,5 do 50 milionów ton tego cukru. Badacze wskazują, że podobne związki wykrywano wcześniej w meteorytach, asteroidach i próbkach z planetoid, co wzmacnia hipotezę, że część związków organicznych niezbędnych do życia mogła powstać w kosmosie jeszcze przed narodzinami Układu Słonecznego.
Cukry odgrywają podstawową rolę w żywych organizmach. Wchodzą w skład struktur DNA i RNA oraz uczestniczą w procesach metabolicznych. Dlatego ich obecność w przestrzeni międzygwiezdnej ma znaczenie dla astrobiologii i badań nad początkiem życia. Dotąd naukowcy nie mieli bezpośredniego dowodu na obecność cukru w przestrzeni międzygwiezdnej, choć wiedzieli, że w kosmosie istnieje wiele prostych cząsteczek organicznych.
Zespół zakłada, że erythrulose mogła powstawać na powierzchni lodowych ziaren pyłu kosmicznego z prostszych cząsteczek. W kolejnych badaniach naukowcy chcą sprawdzić, czy w chmurze G+0.693−0.027 da się wykryć inne związki chemiczne, w tym kolejne cukry i cząsteczki istotne dla chemii prebiotycznej. Takie analizy mogą pomóc ustalić, jak złożone związki organiczne powstają w zimnych obszarach Galaktyki i jak często trafiają do środowisk, w których rodzą się planety.
Najważniejsze dane liczbowe z odkrycia erythrulose
| Parametr | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba linii widmowych dopasowanych do erythrulose | 12 | Potwierdzenie identyfikacji cząsteczki w danych radiowych |
| Liczba węgli w erythrulose | 4 | To czterowęglowy cukier wykryty po raz pierwszy w przestrzeni międzygwiezdnej |
| Stosunek obfitości do prostszych związków | co najmniej 8 razy większa | Erythrulose była wyraźnie liczniejsza niż podobne prostsze związki |
| Szacowana ilość, która mogła trafić na Ziemię | 0,5–50 milionów ton | Potencjalny wkład w chemię prebiotyczną młodej Ziemi |
| Odległość chmury od centrum Drogi Mlecznej | blisko centrum Galaktyki | Obszar o dużej aktywności chemicznej i gwiazdotwórczej |
Źródło: tekst artykułu oraz podane w nim wyniki badania z 14 lipca 2026 r.
Jak odkryto cukier w przestrzeni międzygwiezdnej
Źródło: tekst artykułu i podsumowania badań opublikowanych 14 lipca 2026 r.
Słownik pojęć
- Erythrulose
- Czterowęglowy cukier prosty, wykryty po raz pierwszy w przestrzeni międzygwiezdnej.
- Przestrzeń międzygwiezdna
- Obszar pomiędzy gwiazdami w galaktyce, wypełniony rozrzedzonym gazem i pyłem.
- Chmura molekularna
- Gęstszy obszar gazu i pyłu w kosmosie, w którym mogą powstawać nowe cząsteczki, gwiazdy i planety.
- Widmo radiowe
- Rozkład sygnału radiowego na częstotliwości, używany do identyfikacji cząsteczek w kosmosie.
- Astrobiologia
- Dziedzina nauki badająca pochodzenie, ewolucję i możliwość występowania życia we Wszechświecie.
- Chemia prebiotyczna
- Zestaw procesów chemicznych prowadzących do powstawania związków poprzedzających pojawienie się życia.
