Czas spędzany przed ekranem w wieku 1 roku oraz 6 lat wiąże się z gorszymi wynikami w nauce

Naukowcy z francuskiego instytutu Inserm, Narodowego Uniwersytetu Singapuru oraz chińskiego Zhejiang University wykazali zależność między czasem spędzanym przed ekranem przez roczne i sześcioletnie dzieci a ich gorszymi wynikami w nauce i słabszą pamięcią roboczą w późniejszym dzieciństwie. Wyniki tej analizy opublikowano w sierpniu 2026 roku na łamach czasopisma „World Journal of Pediatrics”.

Szczegóły badania i kluczowe obserwacje

Badacze przeanalizowali dane 502 dzieci z singapurskiej kohorty urodzeniowej GUSTO, które monitorowali od okresu niemowlęcego do ukończenia dziesiątego i pół roku życia. Rodzice zgłaszali czas spędzany przez dzieci przed ekranami w sześciu punktach czasowych: w wieku jednego roku, półtora roku, a także dwóch, trzech, sześciu i ośmiu lat. Zespół badawczy ocenił wyniki szkolne dzieci w wieku około dziewięciu lat, natomiast sprawność ich pamięci roboczej zmierzył, gdy miały one około dziesięć i pół roku.

Najsilniejszy negatywny związek autorzy analizy wykazali w przypadku ekspozycji na ekrany w wieku jednego roku. Zależność ta ujawniła się ponownie u dzieci w wieku sześciu lat, co zbiega się z rozpoczęciem nauki w szkole. Z kolei czas spędzany przed ekranem w wieku dwóch i trzech lat nie był statystycznie istotnie powiązany z późniejszymi wynikami. Pierwszym autorem publikacji jest Shuai Yang z chińskiego Zhejiang University. Projekt współfinansowały instytucje: Singapore National Research Foundation, Singapore Ministry of Health's National Medical Research Council oraz francuska Agence Nationale de la Recherche w ramach projektu iSCAN.

Ograniczenia analizy i rekomendacje

Prezentowane badanie ma charakter korelacyjny, co oznacza, że nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Dane dotyczące czasu przed ekranem opierały się wyłącznie na deklaracjach rodziców, co wiąże się z ryzykiem błędu pamięciowego lub zaniżania szacunków. W publikacji nie podano średniego czasu spędzanego przed ekranem ani konkretnego progu godzinowego wpływającego na pogorszenie wyników. Badacze nie analizowali również jakości oglądanych treści, kontekstu korzystania z urządzeń ani wpływu zmiennych środowiskowych. W doniesieniach prasowych zabrakło ponadto opinii niezależnych ekspertów.

Otrzymane wyniki są spójne z oficjalnymi zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz American Academy of Pediatrics (AAP). Instytucje te rekomendują unikanie kontaktu z ekranami przed ukończeniem 18.–24. miesiąca życia oraz ograniczenie go do maksymalnie godziny dziennie dla dzieci w wieku od dwóch do pięciu lat. Wykorzystanie danych z wieloletniego projektu kohortowego GUSTO pozwoliło na przeprowadzenie analizy podłużnej, co daje pełniejszy obraz niż dotychczasowe badania oparte na jednorazowych pomiarach.

Analiza wskazuje, że wiek roku oraz sześciu lat to okresy szczególnej wrażliwości rozwojowej dziecka na ekspozycję na ekrany. Autorzy badania postulują, aby w przyszłych projektach naukowych uwzględnić jakość oglądanych treści oraz obecność rodziców podczas korzystania z urządzeń przez najmłodszych.