Najważniejsze
- •Badanie brytyjskich naukowców sugeruje, że regularny czas ekranowy u dzieci poniżej 2. roku życia wiąże się z opóźnieniem rozwoju językowego i innymi problemami zdrowotnymi.
- •Najważniejsze potencjalne skutki wczesnej ekspozycji na ekrany to gorszy sen, mniej ruchu, słabsze budowanie więzi z opiekunami, przeciążenie bodźcami, problemy ze wzrokiem i większe ryzyko otyłości.
- •Autorzy przeglądu rekomendują, by dzieci do 2. roku życia nie miały zamierzonego, regularnego czasu ekranowego, a komunikaty o „wspólnym czasie ekranowym” mogą być mylące dla rodziców.
- •Badacze wzywają do stworzenia formalnej oceny ryzyka związanego z ekranami u niemowląt oraz do większego wsparcia rodzin zamiast samego oceniania ich wyborów.
- •W praktyce zalecane są alternatywy: zabawa bez urządzeń, kontakt z rówieśnikami, więcej aktywności na świeżym powietrzu i ograniczanie ekspozycji na ekrany w codziennych sytuacjach.
Brytyjskie badanie opublikowane 26 czerwca 2026 roku wykazało, że regularny czas spędzany przed ekranem przez dzieci poniżej drugiego roku życia wiąże się z opóźnieniami rozwoju i ryzykiem zdrowotnym.
Badanie przeprowadzone przez naukowców z czterech brytyjskich uczelni, opublikowane 26 czerwca 2026 roku, wykazało, że regularne korzystanie z ekranów przez dzieci poniżej drugiego roku życia wiąże się z opóźnieniami rozwoju językowego i szeregiem problemów zdrowotnych. Zespół z Uniwersytetu w Leeds, Loughborough University, Leeds Trinity University i Aston University zalecił, by dzieci w tym wieku nie otrzymywały zamierzonego, regularnego czasu ekranowego.
Przegląd objął globalne, recenzowane badania dotyczące pierwszych 1001 dni życia, czyli okresu od ciąży do drugich urodzin dziecka. Naukowcy wskazali, że wczesna ekspozycja na ekrany wiąże się z mniejszą liczbą okazji do budowania więzi z opiekunami, słabszym rozwojem mowy, gorszym snem, ograniczoną aktywnością ruchową, ryzykiem przeciążenia bodźcami, problemami ze zdrowiem oczu oraz większym ryzykiem otyłości w dzieciństwie.
Autorzy badania podkreślili też, że korzystanie z urządzeń bywa dla niemowląt sposobem na ukojenie emocji, co może sprzyjać większej zależności od technologii zamiast od opiekunów. Rafe Clayton z Uniwersytetu w Leeds, współkierujący projektem, powiedział, że rodzice często nieświadomie uczą dzieci niezdrowych relacji z ekranami, ponieważ sami dostają niewiele jasnych wskazówek. Z kolei profesor Carmen Clayton z Leeds Trinity University zwróciła uwagę, że opiekunowie domagają się większego wsparcia, a nie jedynie oceniania ich wyborów.
Badacze odnieśli swoje wnioski do istniejących zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia z 2019 roku i Amerykańskiej Akademii Pediatrii z 2024 roku. Obie instytucje już rekomendują unikanie ekranów u dzieci do drugiego roku życia, ale autorzy przeglądu twierdzą, że obecne zalecenia są na świecie często przekraczane. Ich zdaniem zwroty sugerujące „wspólny czas ekranowy” mogą być przez rodziców odczytywane jako sygnał, że takie praktyki są bezpieczne.
Naukowcy wzywają do wprowadzenia formalnej oceny ryzyka związanego z czasem ekranowym u niemowląt, przygotowanej wspólnie z decydentami, pracownikami ochrony zdrowia i personelem zajmującym się wczesnym rozwojem dzieci. W praktyce oznacza to możliwe zaostrzenie komunikatów dla rodziców i większy nacisk na alternatywy, takie jak zabawa bez urządzeń, kontakt z rówieśnikami i czas spędzany na świeżym powietrzu. Dla sektora medycznego to sygnał, że temat ekranów u najmłodszych może szybciej trafić do zaleceń i rozmów z rodzinami.
Najważniejsze ustalenia badania o ekranach u dzieci poniżej 2. roku życia
| Obszar wpływu | Opis wniosku z przeglądu |
|---|---|
| Rozwój językowy | Wczesna ekspozycja na ekrany wiąże się z opóźnieniami w rozwoju mowy i języka. |
| Więź z opiekunem | Mniej okazji do budowania więzi i interakcji twarzą w twarz. |
| Sen | Zgłaszane są problemy ze snem i większe ryzyko rozregulowania rytmu dobowego. |
| Aktywność ruchowa | Korzystanie z ekranów ogranicza czas na ruch i swobodną zabawę. |
| Zdrowie oczu | Badacze wskazują na możliwe problemy ze zdrowiem oczu. |
| Masa ciała | Zauważono związek z większym ryzykiem otyłości w dzieciństwie. |
Na podstawie opisanego przeglądu globalnych recenzowanych badań oraz informacji z dostarczonych źródeł kontekstowych.
Jak ekran może wpływać na dziecko przed 2. rokiem życia
Na podstawie przeglądu badań opisanego w artykule.
Słownik pojęć
- Pierwsze 1001 dni życia
- Okres od ciąży do drugich urodzin dziecka, uznawany za szczególnie ważny dla rozwoju mózgu i zdrowia.
- Rozwój językowy
- Nabywanie umiejętności rozumienia i używania mowy oraz budowania komunikacji.
- Przegląd systematyczny
- Rodzaj opracowania naukowego, które porządkuje i analizuje wyniki wielu wcześniejszych badań według ustalonych kryteriów.
- Ekspozycja na ekrany
- Kontakt dziecka z urządzeniami cyfrowymi, takimi jak telewizor, smartfon czy tablet, zarówno aktywny, jak i bierny.
- Wspólny czas ekranowy
- Sytuacja, w której dziecko korzysta z ekranu razem z opiekunem; w artykule wskazano, że taki zwrot może być mylący dla rodziców.
- Regulacja emocji
- Umiejętność uspokajania się i radzenia sobie z napięciem; u małych dzieci wspiera ją głównie obecność opiekuna, a nie urządzenia.
