Najważniejsze
- •PMDD może przebiegać według różnych schematów czasowych, a objawy nie zaczynają się i nie osiągają szczytu u wszystkich osób w tym samym momencie.
- •W badaniu wyróżniono trzy wzorce: wczesny i ciężki, późny i ciężki oraz umiarkowany.
- •Dzienniczki prowadzone prospektywnie przez dwa cykle mogą pomóc dokładniej ocenić związek objawów z menstruacją.
- •Opisane wzorce są wynikiem analizy statystycznej i nie stanowią obecnie oficjalnych, biologicznie odrębnych podtypów PMDD.
- •Nie wiadomo jeszcze, czy dopasowanie leczenia do konkretnego wzorca poprawia jego skuteczność.
Badacze z Uniwersytetu w Uppsali opisali trzy wzorce czasowego przebiegu objawów przedmiesiączkowego zaburzenia dysforycznego (PMDD). Analiza objęła 90 kobiet z PMDD i 40 zdrowych uczestniczek, które przez dwa miesiące prowadziły dzienniczki objawów.
Badaniem kierowała Erika Comasco, profesor psychiatrii molekularnej na Uniwersytecie w Uppsali. Uczestniczki rejestrowały między innymi lęk, obniżony nastrój, drażliwość i wahania emocjonalne. Na tej podstawie badacze wyodrębnili trzy różne trajektorie nasilenia objawów w odniesieniu do menstruacji.
Pierwszy wzorzec obejmował wcześniejszy początek objawów i ich duże nasilenie. Objawy miały pojawiać się około dwóch tygodni przed menstruacją i osiągać szczyt około pięciu dni przed rozpoczęciem krwawienia. W drugim wzorcu objawy również miały ciężki przebieg, ale zaczynały narastać później, około 10 dni przed menstruacją. Ich największe nasilenie przypadało w pobliżu początku krwawienia.
Trzeci wzorzec charakteryzował się umiarkowanym nasileniem objawów. W tym przypadku objawy miały zaczynać się około 10 dni przed menstruacją i osiągać szczyt około czterech dni przed jej rozpoczęciem. Materiały dotyczące badania nie podają jednak liczby uczestniczek przypisanych do poszczególnych wzorców ani wartości liczbowych, na podstawie których określono ich nasilenie.
Wyniki nie oznaczają, że PMDD ma trzy oficjalne, biologicznie odrębne podtypy. Opisane wzorce są wynikiem analizy statystycznej przeprowadzonej w konkretnej grupie. Badanie nie sprawdzało również, czy dopasowanie leczenia do danego wzorca poprawia skuteczność terapii. Taka możliwość może stać się przedmiotem kolejnych badań, ale obecnie nie jest potwierdzonym zastosowaniem klinicznym.
PMDD wiąże się z nawracającymi objawami emocjonalnymi i behawioralnymi przed menstruacją. Mogą one obejmować drażliwość, lęk, obniżony nastrój i chwiejność emocjonalną, a także utrudniać codzienne funkcjonowanie. Rozpoznanie zwykle opiera się na prospektywnym dzienniczku objawów prowadzonym przez co najmniej dwa cykle.
Materiały prasowe wskazują, że badanie opublikowano w 2026 roku w „Nature Communications”, ale nie zawierają pełnych danych bibliograficznych ani bezpośredniego potwierdzenia w oryginalnej publikacji. Potrzebne są większe badania, które sprawdzą stabilność tych wzorców w kolejnych cyklach, odtworzą wyniki w niezależnych grupach i ocenią ich związek z odpowiedzią na leczenie.
Najczęstsze pytania
Czym jest PMDD?▼
Ile wzorców przebiegu objawów opisano w badaniu?▼
Czy trzy wzorce oznaczają trzy oficjalne podtypy PMDD?▼
Jak długo uczestniczki prowadziły dzienniczki objawów?▼
Czy wyniki badania zmieniają sposób leczenia PMDD?▼
Jak zwykle ocenia się związek objawów z cyklem?▼
Słownik pojęć
- PMDD
- Przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne, czyli ciężka, cykliczna forma zaburzeń nastroju związana z fazą przed menstruacją.
- Trajektoria objawów
- Opis tego, kiedy objawy się pojawiają, jak narastają, kiedy osiągają szczyt i jak ustępują.
- Dzienniczek prospektywny
- Systematyczny zapis objawów dokonywany na bieżąco, a nie odtwarzany z pamięci po zakończeniu cyklu.
- Menstruacja
- Krwawienie miesiączkowe rozpoczynające nowy cykl menstruacyjny.
- Wzorzec statystyczny
- Schemat wyodrębniony na podstawie podobieństw w danych, który nie musi oznaczać odrębnej przyczyny biologicznej.
Trzy wzorce czasowego przebiegu objawów PMDD
| Wzorzec | Początek objawów | Największe nasilenie | Ogólne nasilenie |
|---|---|---|---|
| Wczesny i ciężki | Około 14 dni przed menstruacją | Około 5 dni przed krwawieniem | Duże |
| Późny i ciężki | Około 10 dni przed menstruacją | W pobliżu początku krwawienia | Duże |
| Umiarkowany | Około 10 dni przed menstruacją | Około 4 dni przed menstruacją | Umiarkowane |
Porównanie wzorców objawów PMDD
Wzorzec wczesny i ciężki
Wzorzec późny i ciężki
Wzorzec umiarkowany
Jak mogą przebiegać objawy PMDD w cyklu?
Opracowanie na podstawie opisu badania Uniwersytetu w Uppsali i dostarczonych materiałów źródłowych.



