Badanie Uniwersytetu w Uppsali wyróżniło trzy wzorce objawów PMDD

Najważniejsze

  • •PMDD może przebiegać według różnych schematów czasowych, a objawy nie zaczynają się i nie osiągają szczytu u wszystkich osób w tym samym momencie.
  • •W badaniu wyróżniono trzy wzorce: wczesny i ciężki, późny i ciężki oraz umiarkowany.
  • •Dzienniczki prowadzone prospektywnie przez dwa cykle mogą pomóc dokładniej ocenić związek objawów z menstruacją.
  • •Opisane wzorce są wynikiem analizy statystycznej i nie stanowią obecnie oficjalnych, biologicznie odrębnych podtypów PMDD.
  • •Nie wiadomo jeszcze, czy dopasowanie leczenia do konkretnego wzorca poprawia jego skuteczność.
·
4 min

Badacze z Uniwersytetu w Uppsali opisali trzy wzorce czasowego przebiegu objawów przedmiesiączkowego zaburzenia dysforycznego (PMDD). Analiza objęła 90 kobiet z PMDD i 40 zdrowych uczestniczek, które przez dwa miesiące prowadziły dzienniczki objawów.

Badaniem kierowała Erika Comasco, profesor psychiatrii molekularnej na Uniwersytecie w Uppsali. Uczestniczki rejestrowały między innymi lęk, obniżony nastrój, drażliwość i wahania emocjonalne. Na tej podstawie badacze wyodrębnili trzy różne trajektorie nasilenia objawów w odniesieniu do menstruacji.

Pierwszy wzorzec obejmował wcześniejszy początek objawów i ich duże nasilenie. Objawy miały pojawiać się około dwóch tygodni przed menstruacją i osiągać szczyt około pięciu dni przed rozpoczęciem krwawienia. W drugim wzorcu objawy również miały ciężki przebieg, ale zaczynały narastać później, około 10 dni przed menstruacją. Ich największe nasilenie przypadało w pobliżu początku krwawienia.

Trzeci wzorzec charakteryzował się umiarkowanym nasileniem objawów. W tym przypadku objawy miały zaczynać się około 10 dni przed menstruacją i osiągać szczyt około czterech dni przed jej rozpoczęciem. Materiały dotyczące badania nie podają jednak liczby uczestniczek przypisanych do poszczególnych wzorców ani wartości liczbowych, na podstawie których określono ich nasilenie.

Wyniki nie oznaczają, że PMDD ma trzy oficjalne, biologicznie odrębne podtypy. Opisane wzorce są wynikiem analizy statystycznej przeprowadzonej w konkretnej grupie. Badanie nie sprawdzało również, czy dopasowanie leczenia do danego wzorca poprawia skuteczność terapii. Taka możliwość może stać się przedmiotem kolejnych badań, ale obecnie nie jest potwierdzonym zastosowaniem klinicznym.

PMDD wiąże się z nawracającymi objawami emocjonalnymi i behawioralnymi przed menstruacją. Mogą one obejmować drażliwość, lęk, obniżony nastrój i chwiejność emocjonalną, a także utrudniać codzienne funkcjonowanie. Rozpoznanie zwykle opiera się na prospektywnym dzienniczku objawów prowadzonym przez co najmniej dwa cykle.

Materiały prasowe wskazują, że badanie opublikowano w 2026 roku w „Nature Communications”, ale nie zawierają pełnych danych bibliograficznych ani bezpośredniego potwierdzenia w oryginalnej publikacji. Potrzebne są większe badania, które sprawdzą stabilność tych wzorców w kolejnych cyklach, odtworzą wyniki w niezależnych grupach i ocenią ich związek z odpowiedzią na leczenie.

Najczęstsze pytania

Czym jest PMDD?▼
PMDD, czyli przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne, to cykliczne zaburzenie związane z menstruacją, obejmujące między innymi nasilony lęk, obniżony nastrój, drażliwość i wahania emocjonalne, które mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Ile wzorców przebiegu objawów opisano w badaniu?▼
Badacze wyróżnili trzy wzorce czasowego przebiegu i nasilenia objawów PMDD.
Czy trzy wzorce oznaczają trzy oficjalne podtypy PMDD?▼
Nie. Są to wzorce uzyskane w analizie statystycznej konkretnej grupy uczestniczek, a nie potwierdzone biologicznie podtypy choroby.
Jak długo uczestniczki prowadziły dzienniczki objawów?▼
Uczestniczki rejestrowały objawy codziennie przez dwa miesiące.
Czy wyniki badania zmieniają sposób leczenia PMDD?▼
Nie ma obecnie dowodów, że leczenie dopasowane do konkretnego wzorca jest skuteczniejsze; ta możliwość wymaga dalszych badań.
Jak zwykle ocenia się związek objawów z cyklem?▼
Rozpoznanie zwykle wspiera prospektywny dzienniczek objawów prowadzony przez co najmniej dwa cykle.

Słownik pojęć

PMDD
Przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne, czyli ciężka, cykliczna forma zaburzeń nastroju związana z fazą przed menstruacją.
Trajektoria objawów
Opis tego, kiedy objawy się pojawiają, jak narastają, kiedy osiągają szczyt i jak ustępują.
Dzienniczek prospektywny
Systematyczny zapis objawów dokonywany na bieżąco, a nie odtwarzany z pamięci po zakończeniu cyklu.
Menstruacja
Krwawienie miesiączkowe rozpoczynające nowy cykl menstruacyjny.
Wzorzec statystyczny
Schemat wyodrębniony na podstawie podobieństw w danych, który nie musi oznaczać odrębnej przyczyny biologicznej.

Trzy wzorce czasowego przebiegu objawów PMDD

WzorzecPoczątek objawówNajwiększe nasilenieOgólne nasilenie
Wczesny i ciężkiOkoło 14 dni przed menstruacjąOkoło 5 dni przed krwawieniemDuże
Późny i ciężkiOkoło 10 dni przed menstruacjąW pobliżu początku krwawieniaDuże
UmiarkowanyOkoło 10 dni przed menstruacjąOkoło 4 dni przed menstruacjąUmiarkowane

Porównanie wzorców objawów PMDD

Wzorzec wczesny i ciężki
+Ułatwia rozpoznanie, że objawy mogą zaczynać się już około dwóch tygodni przed menstruacją.
+Wskazuje na wyraźny punkt największego nasilenia przed krwawieniem.
−Nie wiadomo, ile uczestniczek należało do tej grupy.
−Nie potwierdzono, że ten wzorzec wymaga odmiennego leczenia.
szczytokoło 5 dni przed menstruacją
nasilenieduże
początekokoło 14 dni przed menstruacją
Wzorzec późny i ciężki
+Pokazuje, że ciężkie objawy mogą narastać dopiero około 10 dni przed menstruacją.
+Uwzględnia możliwość największego nasilenia w pobliżu rozpoczęcia krwawienia.
−Nie określono liczebności grupy.
−Nie wiadomo, czy późniejszy szczyt wiąże się z inną odpowiedzią na leczenie.
szczytw pobliżu początku krwawienia
nasilenieduże
początekokoło 10 dni przed menstruacją
Wzorzec umiarkowany
+Pokazuje, że objawy mogą mieć mniejsze nasilenie niż w dwóch pozostałych wzorcach.
+Wskazuje na szczyt objawów kilka dni przed menstruacją.
−Umiarkowane nasilenie nie wyklucza wpływu objawów na codzienne funkcjonowanie.
−Nie podano wartości liczbowych wykorzystanych do oceny nasilenia.
szczytokoło 4 dni przed menstruacją
nasilenieumiarkowane
początekokoło 10 dni przed menstruacją

Jak mogą przebiegać objawy PMDD w cyklu?

~14 dni przed menstruacją
Wzorzec 1
Objawy zaczynają się wcześniej, są ciężkie i osiągają szczyt około 5 dni przed krwawieniem.
~10 dni przed menstruacją
Wzorzec 2
Objawy są ciężkie, narastają później i osiągają największe nasilenie w pobliżu początku krwawienia.
~10 dni przed menstruacją
Wzorzec 3
Objawy mają na ogół umiarkowane nasilenie i osiągają szczyt około 4 dni przed menstruacją.
Wymaga dalszych badań
Znaczenie kliniczne
Nie potwierdzono, że wzorce są oficjalnymi podtypami ani że powinny decydować o wyborze terapii.

Opracowanie na podstawie opisu badania Uniwersytetu w Uppsali i dostarczonych materiałów źródłowych.

Oferty pracy w tej specjalizacji

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Naukowcy z Uniwersytetu w Sydney wskazali nowy typ depresji

Badacze z University of Sydney i współpracujących ośrodków opisali eksploracyjny profil depresji związany z cechami rytmu dobowego. W analizie obejmującej 11 380 dorosłych uczestników Australian Genetics of Depression Study 2604 osoby spełniły co najmniej trzy z sześciu kryteriów tego profilu. Stanowiło to 22,9 proc. próby, czyli po zaokrągleniu 23 proc.

21 października 2026

PCOS oficjalnie zmienione na PMOS po 14 latach globalnego procesu konsensusu

Polycystic ovary syndrome (PCOS), jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym, zyskało nową nazwę: polyendocrine metabolic ovarian syndrome (PMOS). Zmianę ogłoszono 12 maja 2026 r. na kongresie endokrynologicznym w Pradze oraz na łamach „The Lancet” po 14 latach globalnych prac z udziałem 56 towarzystw medycznych i organizacji pacjenckich. Nowe określenie ma lepiej oddawać wieloukładowy, endokrynno‑metaboliczny charakter choroby i zostać uwzględnione w przyszłych wytycznych oraz klasyfikacjach chorób.

12 maja 2026

PMOS zamiast PCOS: stawką jest wcześniejsze rozpoznanie i płodność

Międzynarodowy zespół specjalistów zaproponował w „The Lancet”, by dotychczasowy zespół policystycznych jajników (PCOS) nazywać polyendocrine metabolic ovarian syndrome (PMOS). Autorzy argumentują, że obecna nazwa jest myląca i utrudnia rozpoznanie oraz leczenie schorzenia, które dotyka nawet co ósmą osobę z jajnikami. Na razie to propozycja ekspertów, a nie formalnie przyjęty standard nomenklatury.

13 maja 2026

Depresja, schizofrenia, CHAD: Czy diagnozy DSM są już przestarzałe?

Zespół z Uniwersitätsklinik für Psychiatrie und Psychotherapie w Magdeburgu opublikował w „Molecular Psychiatry” systematyczny przegląd badań nad mikroglejem i szlakiem kynureninowym w trzech głównych zaburzeniach psychicznych. Autorzy wskazują, że wzorce zmian immunologicznych lepiej odpowiadają konkretnym objawom i fazom choroby niż sztywnym kategoriom DSM/ICD. Podkreślają jednak, że na razie nie ma to bezpośrednich konsekwencji dla rutynowej diagnostyki i leczenia pacjentów.

13 maja 2026

Badanie Uniwersytetu Bournemouth: autystyczne kobiety ciężej przechodzą menopauzę

Zespół Bournemouth University opisał doświadczenia związane z menopauzą osób autystycznych i nieautystycznych w badaniu przypisywanym publikacji w czasopiśmie „Autism in Adulthood” w 2026 roku. W internetowym badaniu uczestniczyło 901 osób w wieku 40–60 lat. Osoby autystyczne częściej zgłaszały cięższe objawy menopauzy, większe nasilenie depresji i lęku oraz niższą jakość życia.

30 października 2026

PMOS zamiast PCOS: nowe spojrzenie na zaburzenia hormonalne

Brytyjska ochrona zdrowia zmieniła nazwę zespołu policystycznych jajników na zespół wieloendokrynno-metaboliczny jajników. Nowa nomenklatura ma lepiej odzwierciedlać zaburzenia hormonalne i metaboliczne dotykające miliony kobiet. Wprowadzono także projekty wytycznych dotyczących corocznych przeglądów stanu zdrowia pacjentek.

27 października 2026

StartSzukaj