Najważniejsze
- •Wielka Brytania mierzy się z jednym z najpoważniejszych od lat kryzysów dostępności leków, co szczególnie uderza w pacjentów z epilepsją i chorobami przewlekłymi.
- •Braki obejmują nie tylko leki przeciwpadaczkowe, ale też powszechnie stosowane preparaty przeciwbólowe, na nadciśnienie i antybiotyki.
- •Farmaceuci alarmują, że problem przestał być jedynie uciążliwością logistyczną — staje się bezpośrednim zagrożeniem dla bezpieczeństwa pacjentów.
- •Pacjenci są zmuszeni odwiedzać wiele aptek, oszczędzać tabletki lub zmieniać dawki, co może zwiększać ryzyko nawrotu objawów i napadów.
- •Branża farmaceutyczna apeluje do rządu o pilne działania, które ustabilizują dostawy i ułatwią bezpieczne zastępowanie brakujących leków.
Wielka Brytania mierzy się z jednymi z najpoważniejszych niedoborów leków od lat, a pacjenci z epilepsją należą do najbardziej zagrożonych.
Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych
Pacjenci w Wielkiej Brytanii zmagają się z poważnymi niedoborami leków, a farmaceuci ostrzegają, że sytuacja osiągnęła jeden z najgorszych poziomów w ostatnich latach. Szczególnie dotknięci są chorzy na epilepsję, którzy coraz częściej nie mogą dostać preparatów potrzebnych do codziennego leczenia.
Charlotte Nero, 39-letnia mieszkanka Londynu i matka dwojga dzieci, powiedziała, że od czterech do sześciu miesięcy ma problemy z dostępem do swoich leków. Kobieta przyjmuje Levetiracetam, Lamotrigine, Clobazam oraz Midazolam jako lek ratunkowy. W ostatnich miesiącach musiała zejść do słabszej, dziecięcej dawki leku ratunkowego, a pozostałe tabletki zaczęła oszczędzać. Jak relacjonuje, w poszukiwaniu recepty odwiedzała nawet 10 aptek poza swoją dzielnicą.
Nero podkreśla, że brak leków może bezpośrednio zagrozić życiu osób z napadami padaczkowymi. Zmiana producenta lub marki preparatu wywoływała u niej silne skutki uboczne, w tym ostre bóle głowy. To z kolei zwiększa ryzyko kolejnych napadów, zwłaszcza gdy pacjent nie może spać i musi funkcjonować pod dużym stresem. W jej przypadku problem dotyka także codziennej opieki nad dwójką dzieci ze spektrum autyzmu.
Podobne doświadczenia opisuje Emma Griffith, 37-letnia pacjentka z Hertfordshire, która od dziewięciu lat nie ma napadów, ale wciąż przyjmuje Zonisamide i Mirtazapine. Kobieta przypomniała, że jej pierwszy napad toniczno-kloniczny był bardzo ciężki i pozostawił ją w silnym bólu. Dziś, jak mówi, sama wizja niedostępności leków budzi u niej duży niepokój.
Organizacje branżowe także alarmują. Ashley Cohen z National Pharmacy Association powiedział, że nie pamięta tak przewlekłych niedoborów, a problem nie jest już tylko uciążliwością, lecz kwestią bezpieczeństwa pacjentów. Olivier Picard, przewodniczący NPA, ocenił, że brytyjski rynek leków jest wyjątkowo niestabilny. Według danych przywoływanych w brytyjskich mediach 210 kluczowych leków kosztuje apteki więcej, niż państwo gotowe jest im zwrócić.
Kryzys dotyczy nie tylko leków przeciwpadaczkowych. Brakuje też codziennych preparatów, w tym środków przeciwbólowych, leków na nadciśnienie i antybiotyków. The Guardian podał, że konflikt na Bliskim Wschodzie pogłębił problemy z transportem i podniósł koszty globalnej logistyki, a to przełożyło się na jeszcze większą niestabilność dostaw.
Niedobory leków w Wielkiej Brytanii narastają od miesięcy i uderzają szczególnie w osoby z chorobami przewlekłymi, które nie mogą bezpiecznie przerwać terapii. Dla aptek oznacza to więcej czasu poświęcanego na szukanie zapasów i kontakt z lekarzami, a dla pacjentów — częstsze wizyty w kilku punktach sprzedaży oraz ryzyko ograniczania dawek.
Jeśli sytuacja nie ulegnie poprawie, presja na oddziały ratunkowe i lekarzy rodzinnych może wzrosnąć wraz z liczbą pacjentów, którzy nie dostaną leków na czas. Branża farmaceutyczna oczekuje teraz od rządu działań, które ustabilizują dostawy i zmniejszą ryzyko przerw w leczeniu.
Najważniejsze leki i grupy leków wymienione w artykule
| Lek / grupa leków | Rola kliniczna | Skala problemu w artykule |
|---|---|---|
| Levetiracetam | Lek przeciwpadaczkowy | Pacjentka ma trudności z dostępem od 4–6 miesięcy |
| Lamotrigine | Lek przeciwpadaczkowy | Pacjentka musi oszczędzać tabletki |
| Clobazam | Lek przeciwpadaczkowy / przeciwdrgawkowy | Objęty niedoborem u tej samej pacjentki |
| Midazolam | Lek ratunkowy w napadach | Pacjentka musiała przejść na słabszą dawkę dziecięcą |
| Zonisamide | Lek przeciwpadaczkowy | Kolejna pacjentka przyjmuje go stale, obawiając się braku dostępu |
| Mirtazapine | Lek przeciwdepresyjny | Wymieniony jako lek stosowany przewlekle |
| Ramipril | Lek na nadciśnienie | Wskazany jako przykład leku objętego shortage protocol |
| Co-codamol | Lek przeciwbólowy | Wymieniony wśród preparatów z niedoborem |
| Low-dose aspirin | Lek przeciwbólowy / przeciwpłytkowy | Wskazany jako lek częściowo niedostępny |
| Creon | Preparat enzymatyczny | Opisany jako lek z utrzymującymi się brakami |
| Estradot | HRT | Wymieniony jako lek często niedostępny |
Na podstawie treści artykułu oraz przywołanych danych o niedoborach leków w Wielkiej Brytanii.
Jak niedobór leków wpływa na pacjentów przewlekle chorych
Na podstawie opisu pacjentów i stanowiska organizacji farmaceutycznych przywołanych w artykule.
Słownik pojęć
- Epilepsja
- Przewlekła choroba neurologiczna charakteryzująca się nawracającymi napadami padaczkowymi.
- Napad toniczno-kloniczny
- Rodzaj napadu padaczkowego z utratą świadomości, sztywnością i drgawkami całego ciała.
- Lek ratunkowy
- Preparat stosowany doraźnie do przerywania lub łagodzenia napadu padaczkowego.
- Levetiracetam
- Lek przeciwpadaczkowy stosowany w leczeniu padaczki.
- Lamotrigine
- Lek przeciwpadaczkowy używany także w profilaktyce napadów.
- Clobazam
- Benzodiazepina wykorzystywana jako lek przeciwdrgawkowy.
- Zonisamide
- Lek przeciwpadaczkowy stosowany w terapii długoterminowej.
- Shortage protocol
- Procedura stosowana w Wielkiej Brytanii, która pozwala na czasowe stosowanie alternatywnych leków w przypadku niedoborów.
