Najważniejsze
- •MHRA ostrzega, że podczas upałów część leków może tracić stabilność i działać słabiej, jeśli są przechowywane w zbyt wysokiej temperaturze.
- •Najbardziej narażone są m.in. tabletki, inhalatory, plastry hormonalne, insulina, autowstrzykiwacze adrenaliny oraz niektóre leki wymagające chłodzenia.
- •Problem dotyczy nie tylko przechowywania: część terapii może zwiększać ryzyko odwodnienia, zawrotów głowy, przegrzania i nadwrażliwości skóry na słońce.
- •Pacjenci nie powinni samodzielnie odstawiać leków w czasie fali upałów — kluczowe jest sprawdzenie ulotki i konsultacja z farmaceutą lub lekarzem.
- •Sygnałem alarmowym mogą być zmiany koloru, zapachu lub konsystencji preparatu, które mogą wskazywać na uszkodzenie leku przez ciepło.
Brytyjski regulator MHRA ostrzegł 26 maja, że podczas fali upałów leki należy przechowywać zgodnie z ulotką, ponieważ wysoka temperatura może osłabić ich działanie.
Brytyjska agencja Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) wydała 26 maja ostrzeżenie dla mieszkańców Wielkiej Brytanii. Zaapelowała, by podczas fali upałów prawidłowo przechowywać leki i sprawdzać informacje w ulotkach. Regulator podał, że wysoka temperatura może wpływać na stabilność części preparatów, przez co mogą one nie działać prawidłowo. Niektóre terapie zwiększają też ryzyko odwodnienia, zawrotów głowy, przegrzania i poparzeń słonecznych.
MHRA zaleciła, by większość leków przechowywać zgodnie z etykietą, zwykle w temperaturze poniżej 25 st. C, z dala od bezpośredniego światła słonecznego oraz nagrzanych miejsc, takich jak samochody, torby czy parapety. W komunikacie jako szczególnie wrażliwe wymieniono m.in. tabletki, inhalatory, plastry hormonalne, insulinę i autowstrzykiwacze adrenaliny, takie jak EpiPen. Agencja zwróciła też uwagę na leki wymagające chłodzenia, w tym insulinę i część płynnych antybiotyków. Jeśli preparat zmienił kolor, zapach lub konsystencję, pacjent powinien skonsultować się z farmaceutą.
Nie tylko kwestia przechowywania
Regulator podkreślił, że problem nie dotyczy wyłącznie samego przechowywania. Część leków może zmieniać reakcję organizmu na wysoką temperaturę lub słońce. MHRA wskazała wśród przykładów diuretyki, leki na nadciśnienie, insulinę, metforminę, część leków psychiatrycznych, niektóre antybiotyki, antydepresanty, a także ibuprofen, naproksen i metotreksat. Zakres ryzyka zależy jednak od mechanizmu działania konkretnego preparatu. Nie każdy z tych leków traci skuteczność pod wpływem ciepła. Część z nich raczej zwiększa podatność pacjenta na skutki upału lub nadwrażliwość skóry na słońce.
W komunikacie zacytowano główną inspektor ds. bezpieczeństwa MHRA Alison Cave. Powiedziała ona, że leki pozostawione w upale, w samochodach, torbach lub na nasłonecznionych parapetach mogą nie działać prawidłowo wtedy, gdy są potrzebne. Agencja zaleciła też, by pacjenci czytali ulotki informacyjne i w razie wątpliwości pytali farmaceutę lub lekarza, jak przechowywać i stosować lek podczas gorącej pogody.
Sezonowy komunikat bezpieczeństwa
Ostrzeżenie pojawiło się w czasie wyjątkowo ciepłego końca maja w Wielkiej Brytanii i ma charakter sezonowego komunikatu bezpieczeństwa, a nie informacji o nowym problemie z jakością leków na rynku. Kluczowe są tu dwa odrębne ryzyka: niewłaściwe przechowywanie, które może osłabić działanie części preparatów, oraz wpływ niektórych terapii na gospodarkę wodną, termoregulację i wrażliwość skóry na słońce.
Jeśli upały utrzymają się w kolejnych dniach, można spodziewać się dalszych zaleceń zdrowotnych ze strony brytyjskich instytucji. Dla pacjentów praktyczny wniosek jest jeden: nie należy samodzielnie odstawiać leków, lecz sprawdzać zalecenia dotyczące konkretnych preparatów i konsultować wątpliwości ze specjalistą.
Leki a upał: dwa główne mechanizmy ryzyka
Opracowanie na podstawie komunikatu MHRA opisanego w artykule.
Dwa typy ryzyka związanego z lekami podczas upałów
Niewłaściwe przechowywanie leku
Wpływ terapii na organizm w czasie upału
Słownik pojęć
- MHRA
- Brytyjska agencja regulacyjna nadzorująca bezpieczeństwo leków i wyrobów medycznych.
- Diuretyki
- Leki moczopędne zwiększające wydalanie wody i sodu z organizmu, co w upały może nasilać ryzyko odwodnienia.
- Fotowrażliwość
- Zwiększona wrażliwość skóry na promieniowanie słoneczne, mogąca prowadzić do szybszych oparzeń lub reakcji skórnych.
- Metformina
- Lek stosowany m.in. w cukrzycy typu 2, wymieniany wśród terapii wymagających ostrożności podczas upałów.
- Metotreksat
- Lek stosowany m.in. w chorobach autoimmunologicznych i onkologii; może zwiększać wrażliwość skóry na słońce.
Najczęstsze pytania
Czy w czasie upałów można samodzielnie odstawić lek, jeśli obawiam się działań niepożądanych?▼
Jak rozpoznać, że lek mógł zostać uszkodzony przez wysoką temperaturę?▼
Gdzie nie powinno się trzymać leków podczas fali upałów?▼
Czy wszystkie leki reagują na upał tak samo?▼
Jakie grupy leków wymagają szczególnej ostrożności w gorące dni?▼
Słownik pojęć
- MHRA
- Brytyjska agencja nadzorująca bezpieczeństwo leków i wyrobów medycznych.
- Diuretyki
- Leki moczopędne, które zwiększają wydalanie wody z organizmu.
- Fotowrażliwość
- Nadmierna reakcja skóry na promieniowanie słoneczne.
- Insulina
- Lek stosowany w leczeniu cukrzycy, wrażliwy na niewłaściwe warunki przechowywania.
- Metotreksat
- Lek stosowany m.in. w reumatologii, dermatologii i onkologii, mogący zwiększać wrażliwość na słońce.
- Ulotka dla pacjenta
- Dokument dołączany do leku, zawierający m.in. informacje o dawkowaniu, przechowywaniu i działaniach niepożądanych.
