CALOR-Liste: nowe narzędzie dla lekarzy w ocenie ryzyka podczas upałów

Komentarz redakcji

Niemieccy badacze przedstawili CALOR-Liste, narzędzie dla personelu medycznego, które ma pomagać oceniać ryzyko związane z lekami w czasie fal gorąca. Projekt ADAPT-HEAT powstał w odpowiedzi na rosnące zagrożenie zdrowotne, jakie upały stanowią dla osób starszych i przewlekle chorych.

Najważniejsze

  • •CALOR-Liste ma wspierać lekarzy i farmaceutów w ocenie ryzyka terapii lekowej podczas upałów.
  • •Projekt ADAPT-HEAT powstał jako odpowiedź na rosnące zagrożenie zdrowotne związane z falami gorąca i zmianą klimatu.
  • •W pracach uczestniczyło ponad 30 ekspertów, którzy uzgodnili 27 klas substancji czynnych i 71 strategii ochrony zdrowia.
  • •Za szczególnie ryzykowne uznawane są m.in. inhibitory ACE i diuretyki, ponieważ mogą nasilać skutki odwodnienia i przegrzania.
  • •Lista jest już dostępna dla personelu medycznego, a wersja dla pacjentów i narzędzie internetowe mają pojawić się później.
·
1 min

Zespół prof. Beate Müller opublikował CALOR-Liste, która ma zwiększyć bezpieczeństwo terapii lekowej podczas upałów.

Pexels — Pixabay
Pexels — Pixabay

Zespół kierowany przez prof. Beate Müller opublikował CALOR-Liste, zestaw zaleceń mających poprawić bezpieczeństwo terapii lekowej w warunkach upałów. Lista została opracowana w ramach projektu ADAPT-HEAT i ma wspierać lekarzy, farmaceutów oraz inne osoby pracujące w ochronie zdrowia w ocenie ryzyka u pacjentów narażonych na wysokie temperatury.

Autorzy projektu wskazują, że problem narasta wraz z ocieplaniem się klimatu i częstszymi falami gorąca. Według przywołanych danych w Niemczech między 2018 a 2020 rokiem około 20 tys. zgonów było związanych z upałem. Badacze podkreślają, że niektóre leki mogą dodatkowo zwiększać zagrożenie, ponieważ wpływają na pocenie się, ukrwienie skóry albo odczuwanie pragnienia.

W pracach nad CALOR-Liste uczestniczyło ponad 30 ekspertów. Na tej podstawie uzgodniono 27 klas substancji czynnych oraz 71 strategii ochrony zdrowia w czasie wysokich temperatur. Wśród grup leków uznawanych za potencjalnie ryzykowne prof. Müller wymieniała m.in. inhibitory ACE oraz diuretyki, ale w samej liście nie podano nazw konkretnych preparatów.

Badacze opisują projekt jako próbę stworzenia narzędzia opartego na dowodach, które ma być możliwe do stosowania w różnych częściach systemu ochrony zdrowia. Zespół łączył przegląd badań naukowych, analizę dobrych praktyk, dane z ubezpieczeń zdrowotnych oraz informacje pogodowe. Następnie rozwiązania konsultowano w rozmowach Delphi i testowano w praktyce w gabinetach, aptekach i szpitalach.

Kontekst projektu wykracza poza samą farmakoterapię. W Niemczech, podobnie jak w innych krajach europejskich, upały stają się coraz większym zagrożeniem dla zdrowia publicznego, zwłaszcza dla osób starszych, wielochorobowych i przyjmujących wiele leków. W takich warunkach nawet dobrze prowadzona terapia może wymagać dodatkowej oceny pod kątem bezpieczeństwa w czasie gorąca.

CALOR-Liste jest już dostępna do pobrania dla personelu medycznego. Zespół zapowiada także materiały zrozumiałe dla pacjentów do końca 2026 roku oraz interaktywne narzędzie internetowe. Na razie nie podano jednak danych o tym, jak lista działa w codziennej praktyce i w jakim stopniu zmieni postępowanie w gabinetach, aptekach i szpitalach.

Najważniejsze dane z artykułu o CALOR-Liste

WskaźnikWartośćZnaczenie
Liczba zgonów związanych z upałem w Niemczech (2018–2020)ok. 20 tys.Skala problemu zdrowotnego
Liczba ekspertów w projekcieponad 30Zespół konsensusu
Liczba uzgodnionych klas substancji czynnych27Zakres ryzykownych grup leków
Liczba strategii ochrony zdrowia71Zalecenia na czas wysokich temperatur

Na podstawie treści artykułu i materiału źródłowego o projekcie ADAPT-HEAT.

Jak powstawała CALOR-Liste

1
Przegląd dowodów
Zebrano i przeanalizowano badania naukowe oraz dobre praktyki.
2
Dane i pogoda
Połączono dane ubezpieczeniowe z informacjami pogodowymi.
3
Konsensus ekspertów
W konsultacjach Delphi uzgodniono 27 klas leków i 71 strategii.
4
Testy w praktyce
Rozwiązania sprawdzono w gabinetach, aptekach i szpitalach.

Na podstawie opisu projektu ADAPT-HEAT w artykule źródłowym.

Słownik pojęć

CALOR-Liste
Lista zaleceń dotyczących bezpieczeństwa terapii lekowej w warunkach upałów.
ADAPT-HEAT
Projekt badawczy, w ramach którego opracowano CALOR-Liste.
Konsultacja Delphi
Metoda uzyskiwania konsensusu przez wieloetapowe ankietowanie ekspertów.
Inhibitory ACE
Leki obniżające ciśnienie tętnicze; mogą wpływać na reakcję organizmu na upał.
Diuretyki
Leki zwiększające wydalanie wody i soli; w upał mogą nasilać ryzyko odwodnienia.

Najczęstsze pytania

Kto powinien korzystać z CALOR-Liste?▼
Przede wszystkim lekarze, farmaceuci i inne osoby pracujące w ochronie zdrowia, które oceniają terapię pacjentów narażonych na upał.
Dlaczego upał zwiększa ryzyko związane z lekami?▼
Niektóre leki mogą zaburzać pocenie, ukrwienie skóry lub odczuwanie pragnienia, przez co organizm gorzej radzi sobie z wysoką temperaturą.
Jakie leki są szczególnie istotne w tym kontekście?▼
W artykule wymieniono m.in. inhibitory ACE i diuretyki jako grupy potencjalnie ryzykowne.
Czy lista jest dostępna dla pacjentów?▼
Na razie udostępniono ją personelowi medycznemu; materiały dla pacjentów mają pojawić się do końca 2026 roku.
Czy wiadomo, czy CALOR-Liste poprawia wyniki leczenia?▼
Na podstawie artykułu nie podano jeszcze danych o skuteczności w codziennej praktyce, więc ten efekt nie został opublikowany.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Popularne leki utrudniają walkę z upałami. Lekarze ostrzegają przed ryzykiem powikłań

Badania wskazują, że preparaty takie jak antydepresanty, beta-blokery czy diuretyki mogą prowadzić do odwodnienia i udarów cieplnych. Choć problem dotyczy milionów pacjentów, agencje regulacyjne wciąż nie wymagają umieszczania ostrzeżeń na opakowaniach. Medycy apelują o edukację chorych i ostrzegają przed nagłym przerwaniem terapii.

28 sierpnia 2026

Lekarze apelują do seniorów: podczas upałów zostańcie w domu i nawadniajcie się!

Dr Michał Sutkowski przypomniał, że podczas fali upałów osoby starsze należą do grup najbardziej narażonych. Wysokie temperatury, szczególnie w miastach, mogą sprzyjać odwodnieniu, omdleniom i udarowi cieplnemu. Lekarze apelują też, by rodzina i sąsiedzi monitorowali stan seniorów.

30 czerwca 2026

Badanie: obecne normy upałów drastycznie zaniżają ryzyko u seniorów

Analiza opublikowana w czasopiśmie „The Lancet Planetary Health” wskazuje, że obecne normy bezpieczeństwa termicznego drastycznie niedoszacowują ryzyka dla osób powyżej 60. roku życia. Każdy dodatkowy stopień globalnego ocieplenia powyżej 1,5°C narazi kolejny miliard ludzi rocznie na niebezpieczne warunki termiczne. Największe zagrożenie dotyczy mieszkańców Azji Południowej, gdzie szybko rośnie populacja seniorów pozbawionych dostępu do klimatyzacji.

20 sierpnia 2026

Upały zwiększają ryzyko u osób przyjmujących leki na receptę. Lekarze ostrzegają przed zmianą dawek

Gubernator stanu Nowy Jork Kathy Hochul oraz lekarz Hugh Coyne przypominają o ryzyku związanym z lekami w czasie prognozowanej fali ciepła w dniach 12–13 czerwca 2026 roku. Ostrzeżenie dotyczy m.in. leków antycholinergicznych, antypsychotyków, beta-blokerów, diuretyków i leków przeciwdepresyjnych. Lekarze apelują, by nie zmieniać dawek bez konsultacji z medykiem.

14 czerwca 2026

MHRA: w upały część leków działa słabiej i zwiększa ryzyko odwodnienia

MHRA wydała 26 maja komunikat dla mieszkańców Wielkiej Brytanii w związku z falą upałów. Agencja poinformowała, że wysoka temperatura może wpływać na stabilność części leków, a niektóre terapie zwiększają ryzyko odwodnienia, przegrzania i nadwrażliwości na słońce.

26 maja 2026

Jak przechowywać leki latem? Eksperci ostrzegają przed upałem i wilgocią

W upały szczególnie wrażliwe są niektóre formy farmaceutyków, w tym płyny, syropy, maści oraz preparaty wymagające przechowywania w temperaturze 2–8°C. Eksperci zalecają trzymanie leków w suchym, ciemnym miejscu, z dala od ciepła i wilgoci.

7 lipca 2026

StartSzukaj