Najważniejsze
- •W upały i wilgoć szczególnie narażone na uszkodzenie są leki w płynach, maściach, czopkach, preparatach iniekcyjnych oraz hormonalnych i biologicznych.
- •Część leków trzeba przechowywać w temperaturze pokojowej, a część w lodówce, zwykle w zakresie 2–8°C, zgodnie z ulotką i opakowaniem.
- •Nie wszystkie leki wolno chłodzić lub zamrażać — zbyt niska temperatura także może obniżyć ich jakość i skuteczność.
- •Przechowywanie leków w samochodzie, torbie czy przy oknie zwiększa ryzyko utraty właściwości, nawet jeśli opakowanie wygląda nienaruszenie.
- •Po przegrzaniu leku lub po otwarciu opakowania warto skonsultować się z farmaceutą albo lekarzem i sprawdzić skrócony termin użycia preparatu.
Eksperci ostrzegają, że wysoka temperatura i wilgoć mogą obniżać skuteczność leków, a nawet czynić je niebezpiecznymi.
Eksperci zwracają uwagę na właściwe przechowywanie leków, ponieważ wysoka temperatura, wilgoć i słońce mogą obniżać ich skuteczność, a w skrajnych przypadkach uczynić je niebezpiecznymi do użycia. Dotyczy to zarówno leków przechowywanych w domu, jak i preparatów noszonych w torbie, kieszeni czy pozostawianych w samochodzie.
Najbardziej wrażliwe na upał są różne formy farmaceutyków, zwłaszcza płyny, krople, syropy, maści, kremy, czopki, leki iniekcyjne, hormonalne i biologiczne. Wysoka temperatura i wilgoć szkodzą też tabletkom oraz kapsułkom, ponieważ mogą uszkodzić ich powłokę albo zmienić tempo wchłaniania substancji czynnej. Eksperci podkreślają, że nawet jeśli opakowanie wygląda prawidłowo, lek mógł stracić swoje właściwości w nieodpowiednich warunkach.
W instrukcji każdego preparatu podano, w jakiej temperaturze powinien być przechowywany. Część leków wymaga temperatury pokojowej, inne powinny trafiać do lodówki, zwykle do zakresu 2–8°C. Nie dotyczy to jednak całej domowej apteczki. Niektórych preparatów nie wolno chłodzić ani zamrażać, bo także niska temperatura może je uszkodzić. Leki najlepiej trzymać w oryginalnym opakowaniu, razem z ulotką, w suchym i ciemnym miejscu, z dala od pieca, okna, łazienki i samochodu.
Autorzy wskazują też na ryzyko związane z gwałtownymi zmianami temperatury. Przegrzanie leku w aucie, a następnie włożenie go do lodówki nie zawsze przywraca jego bezpieczeństwo ani skuteczność. W takich sytuacjach zalecają konsultację z farmaceutą lub lekarzem przed dalszym stosowaniem preparatu. Zwracają też uwagę, by po otwarciu flakonów, tub i opakowań kontrolować krótszy termin ważności części kropli, syropów i maści.
Kontekst jest szerszy niż jeden sezon. Wzrost temperatur i wilgotności latem staje się coraz bardziej odczuwalny, a to zwiększa znaczenie prawidłowego przechowywania leków w domach i podczas transportu. Brief redakcyjny wskazuje też, że brak jest szczegółowych statystyk pokazujących skalę problemu, ale sama wrażliwość wielu preparatów na warunki otoczenia nie budzi wątpliwości.
W praktyce oznacza to potrzebę częstszego sprawdzania domowych apteczek i instrukcji dołączonych do leków. Eksperci sugerują też, by sezonowo przeglądać zapasy, usuwać przeterminowane preparaty i przenosić te wymagające chłodzenia do odpowiednich pojemników. Dzięki temu ryzyko utraty skuteczności leków w upały ma być mniejsze.
Słownik pojęć
- substancja czynna
- Składnik leku odpowiedzialny za jego działanie terapeutyczne.
- temperatura pokojowa
- Zakres temperatury otoczenia zalecany do przechowywania niektórych leków, zwykle bez chłodzenia.
- łańcuch chłodniczy
- Zestaw zasad zapewniających utrzymanie właściwej temperatury preparatów wrażliwych na ciepło, od przechowywania po transport.
- preparaty iniekcyjne
- Leki podawane w formie zastrzyków, często bardziej wrażliwe na warunki przechowywania.
- ulotka
- Dołączona do leku informacja dla pacjenta z zasadami stosowania, dawkowaniem i przechowywaniem.
- okres ważności po otwarciu
- Czas, przez jaki lek może być bezpiecznie stosowany po pierwszym otwarciu opakowania.
