Najważniejsze
- •Przenośny test MiniDock MTB wykrywający gruźlicę płuc z wymazu z języka daje wynik w mniej niż 35 minut i nie wymaga pełnego zaplecza laboratoryjnego.
- •W badaniu obejmującym 1380 osób w siedmiu krajach o wysokim obciążeniu TB test z wymazu z języka osiągnął 80 proc. czułości i 99,5 proc. swoistości.
- •Prostsze pobranie materiału może zwiększyć dostęp do diagnostyki u pacjentów, którzy nie potrafią odkrztusić plwociny, m.in. części osób z HIV, dzieci i chorych w cięższym stanie.
- •WHO przeszła już do etapu wdrożeniowego dla tej klasy testów, ale obecna wersja urządzenia nie wykrywa lekooporności i powinna uzupełniać, a nie zastępować dotychczasową diagnostykę.
Badacze z Heidelbergu i UCSF opisali na łamach „NEJM” przenośny test z wymazu z języka, który wykrywa gruźlicę płuc w mniej niż 35 minut. Badanie objęło 1380 osób w siedmiu krajach.
Międzynarodowy zespół badaczy z Uniwersytetu w Heidelbergu oraz University of California, San Francisco opublikował w „New England Journal of Medicine” wyniki badania wskazujące, że przenośny test na gruźlicę płuc, oparty na wymazie z języka, wykrywa chorobę w mniej niż 35 minut. Badanie objęło 1380 osób z podejrzeniem gruźlicy płuc w siedmiu krajach o wysokim obciążeniu tą chorobą.
Praca ukazała się pod tytułem „Pulmonary Tuberculosis Detection with MiniDock MTB Using Swab Samples”, a jej pierwszą autorką jest Seda Yerlikaya. Uczestników rekrutowano od września 2024 do marca 2025 roku w Indiach, Nigerii, Republice Południowej Afryki, Ugandzie, Wietnamie, Zambii i na Filipinach. Badacze porównali wyniki uzyskane z wymazów z języka oraz z próbek plwociny analizowanych w przenośnym systemie MiniDock MTB, który nie wymaga pełnego zaplecza laboratoryjnego.
Wyniki badania
Według komunikatu Uniwersytetu w Heidelbergu test oparty na wymazie z języka osiągnął 80 proc. czułości i 99,5 proc. swoistości. W materiałach zewnętrznych pojawia się także wynik 86 proc. czułości dla próbek plwociny badanych tym samym systemem. Autorzy i uczelnia podają, że urządzenie może być obsługiwane przez personel po minimalnym przeszkoleniu, a wynik jest dostępny na miejscu badania.
Z dostępnych źródeł wynika, że WHO zarekomendowała już tę klasę testów dla młodzieży i dorosłych z objawami sugerującymi gruźlicę płuc, choć w przekazanych materiałach nie ma pełnego brzmienia formalnej rekomendacji.
Badaniem kierowały Claudia Denkinger z Uniwersytetu w Heidelbergu oraz dr Seda Yerlikaya. Cytowana w komunikacie uczelni Yerlikaya powiedziała, że zespół wykazał spełnienie wymagań WHO dla testów diagnostycznych gruźlicy. Denkinger wskazała z kolei, że prostsze pobranie próbki może poszerzyć grupę pacjentów, których da się przebadać, ponieważ nie wszyscy chorzy z podejrzeniem gruźlicy są w stanie oddać odpowiednią próbkę plwociny.
Znaczenie dla diagnostyki
To jeden z głównych problemów obecnej diagnostyki. Część pacjentów, w tym osoby żyjące z HIV, dzieci oraz chorzy w cięższym stanie, ma trudności z odkrztuszeniem plwociny. Standardowe testy molekularne zwykle wymagają też laboratorium, odpowiedniego sprzętu i przeszkolonego personelu. Gruźlica pozostaje jedną z najpoważniejszych chorób zakaźnych na świecie. Według danych przywołanych w materiałach źródłowych co roku powoduje ponad 10 mln zachorowań i ponad 1 mln zgonów.
WHO opublikowała już zestaw narzędzi wdrożeniowych dla testów typu near point-of-care i testów opartych na wymazach, co wskazuje na przejście do etapu implementacji. Obecna wersja testu nie wykrywa jednak lekooporności i może działać słabiej przy małej liczbie bakterii. Na tym etapie należy więc traktować ją jako uzupełnienie istniejącej diagnostyki, a nie jej pełne zastępstwo.
Jak działa diagnostyka TB z wymazu z języka w modelu near point-of-care
Opracowanie na podstawie opisu badania i materiałów źródłowych.
Pulmonary Tuberculosis Detection with MiniDock MTB Using Swab Samples.
The New England journal of medicine
Wymaz z języka vs plwocina w systemie MiniDock MTB
Wymaz z języka
Plwocina
Najważniejsze dane z badania MiniDock MTB
| Parametr | Wynik |
|---|---|
| Liczba uczestników | 1380 |
| Liczba krajów | 7 |
| Okres rekrutacji | wrzesień 2024 – marzec 2025 |
| Czas uzyskania wyniku | <35 minut |
| Czułość – wymaz z języka | 80 proc. |
| Swoistość – wymaz z języka | 99,5 proc. |
| Czułość – plwocina w tym samym systemie | 86 proc. |
| Globalne zachorowania na gruźlicę rocznie | >10 mln |
| Globalne zgony z powodu gruźlicy rocznie | >1 mln |
Na podstawie treści artykułu i wskazanych źródeł badania/WHO.
Słownik pojęć
- Czułość
- Odsetek osób rzeczywiście chorych, które test prawidłowo rozpoznaje jako dodatnie.
- Swoistość
- Odsetek osób bez choroby, które test prawidłowo klasyfikuje jako ujemne.
- Near point-of-care
- Model diagnostyki wykonywanej bardzo blisko pacjenta, poza klasycznym laboratorium lub przy minimalnym zapleczu.
- Gruźlica płuc
- Zakaźna postać gruźlicy obejmująca płuca, najczęściej wywołana przez Mycobacterium tuberculosis.
- Lekooporność
- Zdolność drobnoustrojów do przetrwania mimo stosowania leków, które zwykle powinny je zwalczać.
