Najważniejsze
- •Fibromialgia może dotyczyć nawet 2 mln Polaków, a jej objawy często nie wychodzą w standardowych badaniach laboratoryjnych.
- •Choroba ma prawdopodobnie neurologiczne podłoże — związane z nieprawidłowym przetwarzaniem i hamowaniem bólu w układzie nerwowym.
- •Pacjenci zgłaszają nie tylko ból, ale też zmęczenie, zaburzenia snu, migreny, dolegliwości jelitowe i tzw. mgłę mózgową.
- •Nową metodę diagnostyczną — sztuczną inteligencję analizującą obrazy USG — opracowują naukowcy z Wrocławia.
- •Dokładny wywiad lekarski nadal pozostaje kluczowy, bo przyszłe narzędzia mogą wspierać, ale nie zastąpią klinicznej oceny pacjenta.
Około 2 mln Polaków żyje z fibromialgią. Badania wrocławskich naukowców, zaprezentowane na kongresie w Krakowie, mają pomóc w lepszej diagnostyce tej trudnej do uchwycenia choroby.
Fibromialgia – najważniejsze liczby i fakty z artykułu
| Wskaźnik / informacja | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Szacowana liczba chorych w Polsce | około 2 mln | Skala problemu zdrowotnego |
| Czas i miejsce kongresu | 9–10 marca 2026, Kraków | Kontekst prezentacji nowych badań |
| Objawy niewidoczne w standardowych badaniach | tak | Utrudnia rozpoznanie choroby |
| Nowe podejście diagnostyczne | uczenie maszynowe + USG | Potencjalne wsparcie diagnozy |
| Kliniczne znaczenie wywiadu lekarskiego | kluczowe | Nadal podstawowy element rozpoznania |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu oraz przywołanych wypowiedzi ekspertów.
Około 2 mln Polaków cierpi na fibromialgię – chorobę objawiającą się przewlekłym bólem i innymi dolegliwościami, których nie widać w standardowych badaniach. Podczas międzynarodowego kongresu w Krakowie, który odbył się 9–10 marca 2026 roku, naukowcy i lekarze przedstawili nowe badania nad neurologicznym podłożem schorzenia oraz nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji w diagnostyce.
Dlaczego fibromialgię trudno rozpoznać
Fibromialgia pozostaje trudna do rozpoznania, ponieważ nie ma specyficznego markera w badaniach krwi ani prostego testu potwierdzającego chorobę. Jak wyjaśnił lek. Tomasz Jasiński, internista i reumatolog, u jej podstaw leżą zaburzenia w funkcjonowaniu szlaków bólowych w układzie nerwowym. Oznacza to, że nawet niewielkie bodźce mogą być przez organizm odczytywane jako silny ból. Lekarz podkreślił też, że problem dotyczy nie tylko samego odczuwania bólu, ale również mechanizmów, które powinny ten ból hamować.
Objawy fibromialgii nie ograniczają się do bólu. Pacjenci zgłaszają także zmęczenie, problemy ze snem, migreny, zespół jelita drażliwego, dolegliwości żołądkowe, zespół bolesnego pęcherza oraz tzw. mgłę mózgową, czyli kłopoty z koncentracją i jasnym myśleniem. W praktyce prowadzi to do wieloletnich problemów z codziennym funkcjonowaniem oraz do częstych sytuacji, w których chorzy słyszą, że ich wyniki są prawidłowe.
Dodatkowym problemem jest to, że fibromialgię bywa mylnie porównywana do depresji. Jasiński zaznaczył, że choć oba schorzenia często współwystępują, nie są tym samym. Już badania z użyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego pokazały, że u osób z fibromialgią aktywują się inne obszary mózgu niż u pacjentów z depresją. U chorych z fibromialgią stwierdzono wzmożoną aktywność kory somatosensorycznej, związanej z przetwarzaniem bólu.
Sztuczna inteligencja w diagnostyce
Nowe prace mają szansę zmienić podejście do rozpoznawania choroby. Naukowcy z Wrocławia zaprezentowali projekt wykorzystujący uczenie maszynowe do analizy obrazów ultrasonograficznych u osób z fibromialgią. Zespół z Regionalnego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu i Politechniki Wrocławskiej — dr hab. n. med. Rafał Małecki i dr Marta Grelowska — przedstawił pracę „Diagnostyczna ocena obrazów ultrasonograficznych u pacjentów z fibromialgią z wykorzystaniem metod uczenia maszynowego”. Według przekazanych informacji takie narzędzie mogłoby trafić do szpitali w perspektywie najbliższych kilku lat.
Fibromialgia jest chorobą, która przez lata pozostawała niedodiagnozowana i niedostatecznie rozumiana. Brak jednoznacznych wyników badań często opóźniał rozpoznanie i leczenie, a pacjenci musieli długo szukać odpowiedzi na swoje objawy. Dlatego dokładny wywiad lekarski wciąż ma kluczowe znaczenie, nawet jeśli przyszłe narzędzia oparte na sztucznej inteligencji ułatwią postawienie diagnozy. Jeśli badania wrocławskich naukowców się potwierdzą, lekarze mogą zyskać nowe wsparcie w rozpoznawaniu choroby wcześniej niż dziś.
Jak przebiega diagnostyka fibromialgii?
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i wypowiedzi ekspertów przedstawionych podczas kongresu.
Effectiveness of a fully immersive virtual reality-based therapeutic exercise programme with altered visual feedback in patients with fibromyalgia: A study protocol for a randomised controlled trial.
PloS one
Słownik pojęć
- Fibromialgia
- Przewlekłe schorzenie charakteryzujące się uogólnionym bólem, zmęczeniem i zaburzeniami snu, bez prostego testu potwierdzającego rozpoznanie.
- Kora somatosensoryczna
- Obszar mózgu odpowiedzialny za przetwarzanie bodźców czuciowych, w tym bólu.
- Uczenie maszynowe
- Metoda sztucznej inteligencji, w której algorytmy uczą się rozpoznawać wzorce na podstawie danych.
- Funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI)
- Badanie obrazowe oceniające aktywność różnych obszarów mózgu w odpowiedzi na bodźce.
- Mgła mózgowa
- Potoczne określenie problemów z koncentracją, pamięcią i jasnym myśleniem.
- Zespół jelita drażliwego
- Przewlekłe zaburzenie czynności przewodu pokarmowego powodujące m.in. ból brzucha, wzdęcia i zmiany rytmu wypróżnień.
